К ВОПРОСУ О ТАКТИКЕ, ИСПОЛЬЗОВАННОЙ ЧАСТНОЙ ВОЕННОЙ КОМПАНИЕЙ В РОССИЙСКО-УКРАИНСКОМ ВООРУЖЕННОМ КОНФЛИКТЕ (НА ПРИМЕРЕ ЦПК «ВАГНЕР»)

Аннотация

This article talks about the tactics used by a private military company in the Russia-Ukraine armed conflict. The main content of the article is revealed on the example of "Wagner" KHK. Key words: armed conflict, Russia-Ukraine, Wagner group, Russian command, mercenaries. К ВОПРОСУ О ТАКТИКЕ, ИСПОЛЬЗОВАННОЙ ЧАСТНОЙ ВОЕННОЙ КОМПАНИЕЙ В РОССИЙСКО-УКРАИНСКОМ ВООРУЖЕННОМ КОНФЛИКТЕ (НА ПРИМЕРЕ ЦПК «ВАГНЕР») Аннотация. В данной статье рассказывается о тактике, которую использовала частная военная компания в российско-украинском вооруженном конфликте. Основное содержание статьи раскрывается на примере ХК «Вагнер». Ключевые слова: вооруженный конфликт, Россия-Украина, группа Вагнера, российское командование, наемники. Rossiya Ukrainaga bostirib kirganidan so‘ng, Vagner guruhi cheklangan jamoatchilik ishtirokiga ega bo‘lgan yashirin tashkilotdan Rossiyaning tashqi ta’sirining jamoatchilik tomonidan tan olingan va oldingi qismiga aylandi. Putinga yaqin bo‘lgan tadbirkor Yevgeniy Prigojin tomonidan boshqariladigan Vagner XHK Ukrainada 2022 yil aprel oyida paydo bo‘ldi. Bu vaqtga kelib, Kiyev, Xarkov va Nikolaev yaqinida mag‘lubiyatga uchragan rus qo‘mondonligi Donbassda bir vaqtning o‘zida bir necha yo‘nalishda hujum boshladi. Ularning aksariyati ko‘zlangan maqsadga erishgan holda yakunlanmadi, ammo Vagner XHK Ukraina Qurolli Kuchlarini Popasnayadan haydab chiqarishga muvaffaq bo‘ldi (shuningdek, Markaziy harbiy okrug qo‘shinlari Liman shahrini egallab olishdi). Ushbu harbiy operatsiyalar davomida Vagner XHK o‘z taktikasi frontda hukm surayotgan sharoitga mos kelishi hamda samaraliroq ekanligini ko‘rsatdi. Vagner XHKning Rossiya-Ukraina qurolli mojarosida olib borgan harbiy amaliyotlari tahlili shuni ko‘rsatmoqdaki, ushbu yonlanma jangchilardan iborat bo‘linmalar shaxarni qurshab olish va egallash, ushbu sharoitida jang olib boorish shuningdek, artilleriya va uchuvchisiz uchish 1 08 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ apparatlari imkoniyatlarini muofiqlashtirgan holda qo‘llash kabi bir muncha takomillashgan harbiy taktikalarni qo‘llaganligidan dalolat bermoqda. Xususan, Baxmut uchun jang paytida Vagner XHK ko‘p marotaba asosiy hujumlar yo‘nalishini o‘zgartirdi. Agar 2022 yil noyabr oyida yollanma askarlar Baxmutni janubdan bosib olishni maqsad qilgan bo‘lsa, dekabr oyining boshida XHK kutilmaganda Soledar yo‘nalishiga e’tibor qaratdi va uning bir nechta muhim shahar atrofini (Yakovlevka, Baxmutskoye) egallab oldi. Keyin XHK yana o‘z harakatlarini Baxmutning janubiga siljitib, Opytnoye chekkasining bir qismini egallab oldi, ammo keyin yana Soledar hududiga bor kuchi bilan zarba berdi, buning natijasida esa shaharni bosib olishga erishdi. Baxmutning o‘zida harakat vektorlari xuddi shunday o‘zgarib turdi. Hujum yo‘nalishidagi bu takroriy siljishlar Ukraina Qurolli Kuchlarining zaxiralarini “parchalab tashladi”. An’anaviy shaxarni egallash uchun jang olib borish taktikasida hujumning asosiy yo‘nalishi, ushbu yo‘nalishdagi hujum ob’ekti hamda harakatning keying yo‘nalishi jangovar vazifa sifatida operatsiyalarni rejalashtirish jarayonida qatiy belgilanishini inobatga olsak ushbu Rossiy-Ukraina mojarosida Vagner XHK tomonidan hujum operatsiyalari davomida qo‘llangan hujum yo‘nalishini bir necha bor o‘zgartirish taktikasi shaxarni egallab olish uchun olib boriladigan harbiy harakatlarning o‘ziga hos yangi jihatidir. Ma’lumot uchun: Bu yondashuv, Rossiya yo‘nalishi qo‘mondonligi (Sharqiy harbiy okrugdan) ko‘p oylar davomida bir xil yo‘nalishlar bo‘ylab hujumlarni takrorlagan Ugledarga qilingan hujumdan tubdan farq qiladi. Takidlash joizki, Popasnaya uchun kechgan janglarda Ukraina Qurolli Kuchlarining katta bo‘linmasi pozitsiyasini egallab olgan yollanma askarlar hujum guruhining jang olib borish taktikasi aynan yuqorida takidlangan taktikaga asoslangan holda amalga oshirilgan. Mazkur amaliyot, Rossiya muntazam qo‘shinlari Lugansk viloyatining Mariupol va Rubijne shaharlaridagi shahar janglari bilan taqqoslanganda ushbu jihati bilan keskin farq qildi. Shuningdek, Vagner XHK harbiy operatsiyalarni olib borishda asosan kichik hujum otryadlari bilan ishlaydi, ular o‘z navbatida hujum guruhlaridan iborat. Ukraina harbiylari va jurnalistlarining xabar berishicha, ushbu hujum guruhlari soni 7 kishidan 50 kishigacha bo‘lgan yonlanma jangchilardan iborat. Ma’lumot uchun: ushbu mojaroda mobil hujum otryadlari qo‘llanilgunga qadar Rossiyaning muntazam armiyasi tarkibi 250- 1000 askardan iborat otryad(batalon)lar tarkibida harbiy operatsiyalarni olib borgan. Germaniyaning Bild portalida nashr etilgan Aleksandr Pylev maqolasida ushbu hujum otryadlarining harakat taktikasi keltirib o‘tilgan (1-rasm). Unda takidlanishicha, hujumchi otryadlar asosan tunda va piyoda hujum qiladi. Zirhli mashinalar to‘g‘ridan- to‘g‘ri yaqin janglarda kamdan-kam qo‘llaniladi. Otryad shaxsiy tarkibi manevr va o‘t ochish guruhlariga bo‘linadi. Manevr 1 08 3 Internat