Влияние формалиновой вакцины Гоа против колибактериоза и сальмонеллеза телят, ягнят и поросят на организм телят

Аннотация

В статье в результате вакцинации телят с вакциной «Ассоциированный ГОА формол вакцина против колибактериоза и сальмонеллеза телят, ягнят и поросят», в опытах установлена продолжительность иммунитета 9-12 месяцев. При лечении колибактериоза и сальмонеллеза телят отмечено, что за счет стабилизации иммунной системы за счет гамма-глобулинов в гипериммунной сыворотке крови эффективность превышает 92 процентов. В статье также приведены сведения о гематологических и биохимических изменениях крови у телят при смешанной форме этих заболеваний и чувствительности кишечной палочки и сальмонелл к антибиотикам. Summary: In the article, as a result of vaccination of calves with the vaccine “GOA-associated formol vaccine against colibacillosis and salmonellosis of calves, lambs and piglets”, the duration of immunity was established in experiments at 9-12 months. In the treatment of colibacillosis and salmonellosis in calves, it was noted that due to the stabilization of the immune system due to gamma globulins in hyper immune blood serum, the effectiveness exceeds 90 percent. The article also provides information about hematological and biochemical changes in the blood of calves with a mixed form of these diseases and the sensitivity of E.coli and salmonella to antibiotics. Kalit so‘zlar: Antitelo, titr, buzoq, agglyutinatsiya, davolash, oldini olish, sezuvchanlik, giperimmun qon zardobi, mikrobiologiya, antibiotik, vaksina, gastrit, splenit, atrofiya, distrofiya, tromboz. www.wsrjournal.com 7 3 Volume-26_Issue-1_April -2024 World scientific research journal Key words: Antibody, titer, calves, agglutination, treatment, prevention, sensitivity, hyper immune blood serum, microbiology, antibiotic, vaccine, gastritis, splenetic, atrophy, dystrophy, thrombosis. Mavzuning dolzarbligi: Hozirgi kunda chorvachilik sohasiga yetarli darajada ziyon yetkazib kelayotgan kasalliklardan yosh hayvonlar orasida ayniqsa, buzoqlarda sodir bo‘ladigan kolibakterioz va salmonellyoz kasalliklarining ko‘p uchrashi ba’zan bu infeksiyalarning aralash shaklda kelishi, fermer, shirkat xo‘jaliklari va aholiga tegishli shaxsiy hayvonlar orasida talofatni ko‘paytirishi hech kimga sir emas. Kolibakterioz va salmonellyoz kasalliklarini oldini olishda mahalliy shtammlar asosida tayyorlangan “Buzoq, qo‘zi va cho‘chqa bolalarining kolibakterioz va salmonellyoz kasalliklariga qarshi assotsiatsiyalangan GOA formol vaksina”ni buzoqlar organizmi immun tizimiga samaradorligini o‘rganish dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Bakterial kasalliklarni davolashda ishlatiladigan antibiotik dori vositalarining hayvon organizmida qolaversa go‘sht va sut maxsulotlari orqali inson tanasida kumulyativ holatda yig‘ilishi, uning keyingi o‘zgargan biokimyoviy strukturasi hisobidan jigar, taloq, markaziy nerv tizimi va boshqa organlardagi turli patologik holatlarni chaqirishi muammoli jarayondir. Bunday turdagi kasalliklardan ayniqsa yosh hayvonlar orasida sodir bo‘ladigan kolibakterioz va salmonellyoz kabilarni davolashda mahalliy shtammlar vositasida tayyorlangan giperimmun qon zardobi bilan davolash samaradorligini aniqlash 2012- 2023 yillar mobaynidagi o‘rganilgan tadqiqotlarimizning bosh vazifalaridan hisoblanadi. Mazkur antigenlardan organizmda hosil bo‘ladigan murakkab oqsil tabiatli faol organik moddalar (gamma-globulin va boshq.) hisobidan immun tizimining barqaror bo‘lishini ya’ni birlamchi klostridial immunitetning tez paydo bo‘lishini tajribalar asosida aniqlash muhimdir. Tadqiqotning maqsadi: “Buzoq, qo‘zi va cho‘chqa bolalarining kolibakterioz va salmonellyoz kasalliklariga qarshi assotsiatsiyalangan GOA formol vaksina”ning immunitet davomiyligi, mazkur kasalliklarni davolashda giperimmun qon zardobining antibiotik vositalaridan avfzalligi va shu bilan bir qatorda mazkur vaksina bilan emlangan buzoqlar organizmida qondagi gemotologik va biokimyoviy o‘zgarishlarini aniqlash ko‘zda tutilgan. Adabiy sharh: Qo‘zi va buzoqlarning kolibakteriozi chorvachilikda keng tarqalgan bo‘lib, oshqozon-ichak trakti disfunksiyasi simptomlari bilan tavsiflanadi [9,12,18]. Kasalliklar ichida enterotoksigenligi va tarqalish darajasi bo‘yicha Kanadada 11-29 foiz, AQSHda 13-50,8 foiz, Gollandiyada 6 foiz, Fransiyada 58 foiz, Angliyada 4 foiz, Avstraliyada 6 foiz va Isroilda 6-47 foizni tashkil qiladi [1,7,21,29]. Kolibakterioz – kolienterit, kuchli diareya, septisemiya va holsizlanish simptomlari bilan tavsiflanadigan yosh hayvonlarning o‘tkir kechuvchi infeksion www.wsrjournal.com 7 4 Volume-26_Issue-1_April -2024 World scientific research journal kasalligi bo‘lib, asosan yangi tug‘ilgan buzoqlar hayotining 2-7 kunlari, cho‘chqa bolalari, qo‘zilar va jo‘jalarning dastlabki kunidanoq boshlanib 3-5 oylikgacha, mo‘ynali hayvonlar esa 1-5 kunligidan E.coli bilan zararlanadi. Hayvon organizmida immun tizimining pasayishi natijasida infeksion va invazion (nafas yo‘llari, oshqozon- ichak) kasalliklarga tez-tez chalinishiga olib kelishi tabiiy hol. Bu holat shu jumladan, buzoqlar kolibakterioz