Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021
Профилактическая эффективность формальной вакцины ГОА против пастереллеза, сальмонеллеза и колибактериоза сельскохозяйственных животных
ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИК ҲАЙВОНЛАРИНИНГ ПАСТЕРЕЛЛЁЗ · САЛЬМОНЕЛЛЁЗ ВА · ОЛИШ САМАРАДОРЛИГИ
in Library · 2013
Аннотация
Ушбу мацолада қишлоқ ҳўжалиги ҳайвонларнинг инфекцион касалликларини чорвачилик хўжаликларига катта ицтисодий зарар келитириши тугрисида хамда мазкур касалликларни олдини олиш мақсадида Ўбекистонда илк марта барча цшилоц хужалик ҳайвонларнинг пастереллёз, саьмонеллёз ва колибактериоз каслликларини олидини олиш мақсадида поливалент ГОА формол вакцина яратилиб, биологик синовлардан ўтган вакцинанинг иммуногенлигини 9 бош цуйларда тажриба цуииш орцали самарадорлиги ёритилган. Калит сўзлар: Пастереллёз, сальмонеллёз, колибактериоз, инфекция, вакцина, поливалентли вакцина, тажриба ва самара. Кириш. Республика Президента Ш.М. Мирзиеёвнинг 20'17 йил июньдаги ПФ-3026 сонли карори Давлат ветеринария хизмати бошқаруви тизимини тубдан таком иллаштириш чора- тадбирлари тўғрисидаги қарорига деқон ва фермер хўжаликларида чорва молларни кўпайтириш ва рагбатлантиришни кучайтириш ҳамда чорвачилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришни кенгайтириш борасидаги қўшимча чора-тадбирлари тўғрисидаги ўта мухим карори ветеринария мутахассислари олдига янги долзарб вазифаларни қўйди. Чорвачиликни ривожлантиришда ва ретабеллигини оширишда давлат, фермер хамда хусусий хўжаликларда сўнги йилларда қишлоқ хўжалиги ҳайвонлар сонини кўпайтириш, уларнинг маҳсулдорлигини ошириш, соғлом наел олиш, тўғри парваришлаш ва касалликлардан сақлаш каби омилларга боғликдир. Қишлоқ хўжалик хайвонлар орасида тез тарқаладиган хўжаликка катта иқтисодий зарар келтирадиган инфекцион касалликлар ҳисобланади, Инфекцион касалликлардан пастереллёз, сальмонеллёз ва колибактериоз чорва хайвонлар орасида аралаш ҳолда учраши 10-12 фоизгача касаллик туфайли ўлиш даражаси 80-85% ни ташкил этади. Касал хайвонларни даволаш ва касалликка карши курашиш тадбирлари учун катта маблаг сарфланади. Касалланиб тузалган ҳайвонлар ўсиш ва ривожланишдан ортда қолади ҳамда ушбу касалликларни ташувчи бўлиб қолади. Мазкур касаллйкларни олдини олиш ва даволаш учун махсус комплексли биопрепаратлар ишлаб чиқариш ҳозирги кунда долзарб муаммолардан биридир. Тадкиқот материаллари ва услублари. Ёш хайвонлар орасида касалланйш ва улим даражаси юқори бўлган хўжаликларда касалликнинг юқумли бактериал омиллари аниқланди. Ушбу мақсадда хўжаликда мавжуд касал моллардан кон, бурундан олинган 312 ювма ва орқа чиқарув аьзосидан олинган намуналар, ўлган ва мажбуран сўйилган молларнинг ички аьзолари ҳамда найсимон суяги илигидан намуналар бактериологик текширишлар учун олинди. Олинган намуналардан ветеринария лабораториясида 2 тадан босма суртма тайёрланди ва сунъий озуқа мухитларига экмалар экилди. Босма суртмалар, патологик намуналар экилган сунъий озуқа муҳитли пробиркалар махсус талабларга риоя қилган ҳолда лабораторияга кслтирилиб кейинги текширишлар учун ишлатилди. Патологик намуналардан тайёрланган суртмалар Грам ва Романовский-Гимза усулларида бўялиб. микроскопда кўрилди. Топилган бактерияларнинг шакли ва бўялиши қайд қилинди. Бактерияларнинг хили ва қайси кўпроқ учрашиши аниқланди. Янги ажратиб олинган пастереллалар, колибактериялар, сальмонеллалар (асосан патоген E.coli, Salmonellalar. Pasturellalar), шунингдек, ўрганилиши лозим деб топилган бошқа бактерияларнинг культурал- морфологик хусусиятларини ўрганиш учун қўйидаги тартибда текширишлар ўтказилди: ҳаракатчанлиги-осилган томчи усулида микроскопда; Грамманфий ёки мусбатлиги-Грам усулида бўялиб микроскопда куриш усули билан; желатинани парчалаши ярим суюк желатинали муҳитга экиш билан; сугни ивитиш-ёғсизлантирилган сутга экиш усулида; глюкозали муҳитда газ ҳосил қилиш-глюкозали мухитга экиш йўли билан; спора ҳосил қилиш Грам ва Романовский-Гимза усулларида бўяб микроскопда кўриш йўли билан текширилиб ушбу кўрсаткичларнинг мусбат ёки манфий эканлиги аниқланди. Алоҳида бактериянинг хусусиятларига асосланиб Р.А. Ционнинг (1948") бактерияларни аниклаш калитига асосан бактериянинг мансуб гуруҳи номерига мансуб жадвал асосида амалга оширилди ва унинг натижаларига асосан бактериянинг муносиб номи аниқланди. Бундан ташқари серологик усуллар ва бошқа текширишлар ёрдамида текширилиб мансублиги қўшимча тарзда тасдиқланди. Касаллик кўзғатувчиларининг патогенлик хусусияти юктириш йўли билан ўрганилди. Бунинг учун ҳар бир янги ажратилган культурадан бир суткалик ГПҚ суспензияси оқ сичқонга тери остига 500 млн.м.т. ва корин бўшлиғига 300 млн.м.т. юборилди. Назорат 10 кун давомида олиб борилди, ўлган сичқонлар ички аьзоларидан намуналар озука мухитларига экилди. Озуқа мухитларида ўсган бактериялар Грам бўйича бўялиб, микроскопия қилинди ва натижалари аниқланди. Тадқнқотлар натижалари. Қишлоқ хўжалиги ҳайвонларнинг пастереллёз касаллиги жуда оғир кечувчи хавфли касаллик ҳисобланади. Касаллик бошланганда ҳайвон ҳолсизланади, иштаҳаси пасаяди, иситмаси 40-41 °C гача кўтарилади, бурин бўшлиғидан еуюқлик ажралади. Бу касалликдан ўлган ҳайвонни патологоанатомик ёриб кўрилганда, ўпкада қон қўйилиш, юрак халтасида сув тўпланганлигини, қорин бўшлиғида хам суюқлик тўпланади, юрак қўлоқчаларида кон қўйилишлар, жигар конситенцияси зичлашиб ҳажмига нисбатан 2-3 баробар катталашг
Доказательный фрагмент
«Ушбу мацолада қишлоқ ҳўжалиги ҳайвонларнинг инфекцион касалликларини чорвачилик хўжаликларига катта ицтисодий зарар келитириши тугрисида хамда мазкур касалликларни олдини олиш мақсадида Ўбекистонда илк марта барча цши…»
Образец извлечения
Демо-превьюУшбу мацолада қишлоқ ҳўжалиги ҳайвонларнинг инфекцион касалликларини чорвачилик хўжаликларига катта ицтисодий зарар келитириши тугрисида хамда мазкур касалликларни олдини олиш мақсадида Ўбекистонда илк марта барча цши… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Пастереллёз, сальмонеллёз, колибактериоз, инфекция, вакцина, поливалентли, kolibakteroz, agriculture, salmonellosis, профилактика, пастереллез, официальная вакцина ГОА, hayvonlar, prevention, samaradorlig, qishloq xo'jalik, сельское хозяйство, animals, pasteurellosis, эффективность, colibacterosis, salmonellyoz, pasterellyoz, GOA formal vaksina, GOA formal vaccine, oldini olish, efficacy, животные, сальмонеллез
Смежные источники
ЖУРНАЛ ПРАВОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙСуванов Сардор Бахадирович2026
Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024