ПЕРСПЕКТИВЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ГРАЖДАНСКОГО СУДОПРОИЗВОДСТВА

Аннотация

This thesis describes the advantages of using information technologies in the activity of civil courts, the problems that arise in this regard and their elimination. Key words: notification in electronic form, circulation of electronic documents, court documents, Information retrieval, Electronic digital signature, Electronic document. ПЕРСПЕКТИВЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ГРАЖДАНСКОГО СУДОПРОИЗВОДСТВА Аннотация. В данной диссертации описаны преимущества использования информационных технологий в деятельности судов по гражданским делам, проблемы, возникающие при этом, и их устранение. Ключевые слова: уведомление в электронной форме, обращение электронных документов, судебные документы, Информационный поиск, Электронно-цифровая подпись, Электронный документ. Darhaqiqat, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish fuqarolik ishlari bo‘yicha sudlar faoliyatida elektron hujjatlar aylanishini tezlashtiradi, tegishli axborotlarni to‘plash, ishlash, tizimlashtirish va saqlanishini ta’minlaydi. Shu bilan birga, sud muhokamasi ishtirokchilarini axborot tizimi orqali elektron shaklda xabardor qilish va ularga sud hujjatlarini hamda boshqa xat-xabarlarni yuborish imkoniyatini yaratadi. Bularning barchasi oxir-oqibat odil sudlov samaradorligini oshirishga, uning tezkorligi va qulayligini ta’minlashga xizmat qiladi. O‘zbekistonda bu borada bir qator normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilindi. Xususan, O‘zbekiston Respublikasining “Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‘g‘risida”1, “Axborot 1 Ўзбекистон Республикасининг “Ахборот эркинлиги принциплари ва кафолатлари тўғрисида”ги Қонуни // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 й., 1-сон, 2-модда; 2015 й., 52-сон, 645- 376 olish kafolatlari va erkinligi to‘g‘risida”2, “Axborotlashtirish to‘g‘risida”3, “Elektron raqamli imzo to‘g‘risida”4, “Elektron tijorat to‘g‘risida”5, “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi6 Qonunlar va boshqa ko‘plab qonunosti hujjatlari bevosita axborotlashtirish sohasini huquqiy tartibga solish, sohani axborot-kommunikatsiya vositalari bilan ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etdi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016 yil 5 oktyabrdagi “Tadbirkorlik faoliyatining jadal rivojlanishini ta’minlashga, xususiy mulkni har tomonlama himoya qilishga va ishbilarmonlik muhitini sifat jihatidan yaxshilashga doir qo‘shimcha chora- tadbirlar to‘g‘risida”gi PF–4848-son7, 2016 yil 21 oktyabrdagi “Sud-huquq tizimini yanada isloh qilish, fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF–4850-son8, 2017 yil 7 fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi PF–4947-son9, 2017 yil 21 fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasi sud tizimi tuzilmasini tubdan takomillashtirish va faoliyati samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PF–4966-son10, 2018 yil 13 iyuldagi “Sud- модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2021 й., 03/21/683/0375-сон. 2 Ўзбекистон Республикасининг “Ахборот олиш кафолатлари ва эркинлиги тўғрисида”ги Қонуни // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 й., 4-5-сон, 108-модда; 2001 й., 1-2-сон, 23-модда; 2015 й., 52-сон, 645-модда; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2021 й., 03/21/683/0375-сон. 3 Ўзбекистон Республикасининг “Ахборотлаштириш тўғрисида”ги Қонуни // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2004 й., 1-2-сон, 10-модда; Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2014 й., 36-сон, 452-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.03.2021 й., 03/21/679/0256-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2021 й., 03/21/683/0375-сон. 4 Ўзбекистон Республикасининг “Электрон рақамли имзо тўғрисида”ги Қонуни // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.10.2022 й., 03/22/793/0918-сон. 5 Ўзбекистон Республикасининг “Электрон тижорат тўғрисида”ги Қонуни // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.09.2022 й., 03/22/792/0870-сон. 6 Ўзбекистон Республикасининг “Электрон ҳужжат айланиши тўғрисида”ги Қонуни // Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 20-сон, 230-модда; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2021 й., 03/21/683/0375-сон. 7 Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 5 октябрдаги ПФ-4848-сон “Тадбиркорлик фаолиятининг жадал ривожланишини таъминлашга, хусусий мулкни ҳар томонлама ҳимоя қилишга ва ишбилармонлик муҳитини сифат жиҳатидан яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармони // "Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами", 2016 йил 10 октябрь, 40-сон, 467-модда. 8 Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 21 октябрдаги “Суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилиш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтириш чора- тадбирлари тўғрисида”ги ПФ–4850-сон Фармони //Халқ сўзи газетаси, 22.10.2016 й., 209 (6644)-сон. 9 Ўзб