ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ НЕПРАВИТЕЛЬСТВЕННЫХ И ОБЩЕСТВЕННЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ И УПРАВЛЕНИЕ ТВОРЧЕСКИМ ГРУППАМИ

Аннотация

This article describes the meaning of the concepts of non-governmental and public organizations, the concept of non-governmental and public organizations operating in Uzbekistan, issues of cooperation of non-governmental and public organizations with cultural and art institutions. Key words: Non-governmental non-profit, society, culture, organization, public fund. ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ НЕПРАВИТЕЛЬСТВЕННЫХ И ОБЩЕСТВЕННЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ И УПРАВЛЕНИЕ ТВОРЧЕСКИМ ГРУППАМИ Аннотация. В данной статье рассмотрено значение понятий неправительственные и общественные организации, понятие неправительственные и общественные организации, действующие в Узбекистане, вопросы сотрудничества неправительственных и общественных организаций с учреждениями культуры и искусства. Ключевые слова: Негосударственная некоммерческая организация, общество, культура, организация, общественный фонд. Mustaqillik yillarida О‘zbekistonda nodavlat notijorat tashkilotlarning konstitusiyaviy- huquqiy asoslari yaratildi, ularning erkin shakllanish huquqiy kafolatlari va mustaqil rivojlanishining turli tashkiliy – huquqiy shakllari mustahkamlandi. Shu bilan birga fuqarolarning jamoat birlashmalariga erkin birlashishi, davlat va jamoat ishlarini boshqarishda ishtirok etishi kabi konstitusiyaviy huquqlarini ruyobga chiqarish uchun qulay sharoitlar yaratildi. Jumladan,“О‘zbekiston Respublikasida jamoat birlashmalari tо‘g‘risida” (1991), “Nodavlat notijorat tashkilotlari tо‘g‘risida”(1999), “Jamoat fondlari tо‘g‘risida” (2003), “Nodavlat notijorat tashkilotlar faoliyatining kafolatlari tо‘g‘risida” (2007), “Ekologik nazorat tо‘g‘risida”gi (2013) kabi qator huquqiy-meyoriy hujjatlar qabul qilindi. 2005 yilda 100dan ortiq NNTlar tashabbusi bilan tashkil etilgan О‘zbekiston nodavlat notijorat tashkilotlari milliy assotsiatsiyasi ( (О‘zNNTMA) hozirgi davrda 500 dan ortiq jamoat tashkilotlari salohiyatini ijtimoiy ahamiyatga molik loyiha va dasturlarni amalga oshirishda birlashtirmoqda. Mamlakatimizda “Kuchli davlatdan kuchli fuqarolik jamiyati sari” dasturi borasida olib borilayotgan islohotlarda jamiyatdagi har bir insonning о‘rni, bilimi va tafakkur darajasi, huquqiy 7 42 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ madaniyati, inson manfaatlarining har doim birinchi о‘rinda ekanini hisobga olish, davlat va nodavlat tashkilotlarning hamkorlik faoliyatlarida natijadorlikka erishish, hokimiyat vazifalariga aholining taklif va istaklarini yetkazish, qarorlar qabul qilishda aholining takliflarining faol qо‘llash nodavlat va jamoat tashkilotlarining bevosita vazifasiga aylandi. Manbalardan ma’lumki, Amerika Qо‘shma Shtatlarida manfaatlar guruhlari fuqarolik institutlari, volontyorlar tashkilotlari, umumiy manfaatlar guruhlari, bosim о‘tkazish guruhlari deb atalsa, G‘arbda nodavlat notijorat tashkilotlari xayriya tashkilotlari, jamg‘armalar deb yuritiladi. nodavlat notijorat tashkilotlar, ijtimoiy tashkilotlar nomi bilan keng ommalashdi. О‘zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi, Respublika xotin-qizlar qо‘mitasi, О‘zbekiston Yoshlar Ittifoqi, О‘zbekiston Yozuvchilar Ushmasi, О‘zbekiston Jurnalistlar Uyushmasi,”Ilhom” jamoat fondi shular jumlasidandir. Nodavlat va jamoat tashkilotlari fuqarolarning ixtiyoriy birlashmalaridir. Ular siyosiy partiyalardan farq qilib, hokimiyatni egallash, lavozimlarga nomzodlar kо‘rsatish huquqiga ega emaslar. Ushbu tashkilotlar о‘z nomi bilan jamoatchilik fikrini shakllantirish, siyosiy arboblarga ijtimoiy guruhlarningehtiyojlarini yetkazish, о‘z manfaatlarini qondirish uchun tashkiliy tadbirlar о‘tkazish bilan chegaralanadilar. Mazkur tashkilotlarning yana bir xususiyati shundaki, nodavlat notijorat, jamoat tashkilotlari takliflari va tavsiyalari bilan davlat, hukumat va partiyalarning turli darajalarda qarorlar qabul qilishi uchun axborotlar tо‘plash va ularni yetkazib berishidadir. Birlashgan Millatlar Tashkilotining “Inson huquqlari umumjahon Deklaratsiyasi” qoidalari asosida bir necha ming yillardan beri avloddan avlodga о‘tib kelayotgan milliy, sharqona davlat va jamiyatni adolatli idora etish, mamlakatni boshqarishda xalqning ham bevosita ishtirok etishi an’analarini о‘zida mujassamlashtirdi. Shu о‘rinda О‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rahbarligida yurtimizda shiddat bilan kechayotgan islohotlarni yanada rivojlantirishda fuqarolar о‘z-о‘zini boshqarish organlari, mahallalar, nodavlat va jamoat tashkilotlari, erkin va xolis ommaviy axborot vositalari о‘rniga alohida e’tibor qaratish haqidagi fikrlarini keltirish о‘rinlidir.Xalq bilan muloqotni tashkil etish va xalqning dardini tinglash, shu asosda barcha rahbar organlarni xalqning birinchi yordamchisi sifatida kо‘rish Prezidentning asosiy dasturilamali bо‘ldi. Keyingi ikki yil mobaynida ikki milliondan ortiq yurtdoshlarimizning murojaatlari “Xalq qabulxonalari”da hal etilishi demokratik tamoyillarga asoslanib, faoliyat olib borayotgan davlat tashkilotlarining yutug‘i hisoblanadi. 1992 yilda qa