Zamonaviy ta’limning asosiy tendensiyalari va o‘ziga xos xususiyatlari

Аннотация

Mazkur maqolada zamonaviy ta’limning asosiy tendensiyalari va o‘ziga xos xususiyatlari tahlil etilgan. Eng muhim tendensiyalar sifatida adaptiv ta’lim, virtual sinf, OOOK, sinxron va asinxron o‘rganish, “Teskari” sinf (teskari o‘rganish), mustaqil o‘rganishga yo‘naltirilgan konsepsiya, ta’lim jarayonini boshqarish tizimi (LMS), “Bulutga asoslangan” o‘qitish, mobil ta’lim, kurslarni boshqarish tizimi (CMS), eLearning, 1:1 texnologiyasi, geymifikatsiya yillar kesimida tadqiqotlarda o‘rganilgan. Kalit so`zlar: pedagogik konsepsiyalar, Google Classroom, onlayn ta’lim platformalari, adaptiv ta’lim, virtual sinf, OOOK, sinxron va asinxron o‘rganish, “Teskari” sinf (teskari o‘rganish), mustaqil o‘rganishga yo‘naltirilgan konsepsiya, ta’lim jarayonini boshqarish tizimi (LMS), “Bulutga asoslangan” o‘qitish, mobil ta’lim, kurslarni boshqarish tizimi (CMS), eLearning, 1:1 texnologiyasi, geymifikatsiya. Trendlar haqida gapirganda, biz hozirda marketing, iqtisodiyot, jamiyat, moda va boshqa sohalarda mashhur va samarali bo‘lgan narsalarni gaplashamiz. Ta’lim sohasi ham bundan mustasno emas, uning o‘ziga xos tendensiyalari ham mavjud. Dunyoning o‘zgarishi ta’limdagi yondashuvlar o‘zgarishiga olib keladi. O‘z dolzarbligini yo‘qotmaslik uchun ta’lim muhiti o‘zgarishlarga tezda javob berishi kerak. 2023 yil uchun o‘qitish va o‘rganish bo‘yicha Horizon hisobotiga ko‘ra, sun’iy intellektga asoslangan individual ta’lim, o‘qitish usullari, moslashuvchan ta’lim formatlari, talabalar uchun psixologik yordam zarurati kabilar tahlil etilgan [3]. Biz o‘qimagan maktablar, ya’ni zamonaviy ta’limning asosiy tendensiyalari bugungi kunda hisoblanmoqda. Bunda 2 xil yondashuvni ko‘rish mumkin: “Biz nimani o‘rgandik” va “Nimani o‘rganishni hohlar edim”. Ta’limning quyidagicha asosiy savollari mavjud: 1. Samarali natija nima? 2. Qanday mazmun bilan talabalar ishlaydi? 3. Qanday o‘quv vazifalarini talabalar bajarishadi? 4. O‘quv jarayoni qanday tashkil etilgan? Ta’lim qanday o‘zgarmoqda (1-rasmga qarang)? Ta’limda kompetensiyalar •Muhim savollarga •Yangi savollarni javobni bilish •Savollarga qо‘yish va ularga javobni topa yangi yechimlar olish bilan javob berish Bilimlar maktabi Ta’limda ijodkorlik va kreativlik 1-rasm. Ta’limning o`zgarishlari Eng muhim tendensiyalar sifatida adaptiv ta’lim, virtual sinf, OOOK, sinxron va asinxron o‘rganish, “Teskari” sinf (teskari o‘rganish), mustaqil o‘rganishga yo‘naltirilgan konsepsiya, ta’lim jarayonini boshqarish tizimi (LMS), “Bulutga asoslangan” o‘qitish, mobil ta’lim, kurslarni boshqarish tizimi (CMS), eLearning, 1:1 texnologiyasi, geymifikatsiya tadqiqotlarda o‘rganilgan. 2022 yilda ta’limning oxirgi tendensiyalari aniqlandi [2]: 25 1. Raqamlashtirish va raqamli savodxonlik. 2. Mikro-ta’lim. Agile va Scrum texnologiyalari. 3. Geymifikatsiyа. VR va AR texnologiyalari. 4. Adaptiv ta’lim va soft skillsga harakatlanish. 5. O‘qituvchining rolini o‘zgartirish [4, 6]. 2023 yilda ta’lim trendlari quyidagicha aniqlandi (1-jadvalga qarang) [7]: 1-jadval. 2023 yilda ta’lim trendlari № Ta’lim Tadqiqotlar va so‘rovnomalar Ta’lim trendlariga misollar trendlari natijalari 1. Onlayn o‘qish Potomak universiteti keng va qisqa kurslar, onlayn veb- ma’lumotlariga ko‘ra, barcha seminarlar va mahorat darslari, talabalarning deyarli 70% onlayn pullik va ommaviy ochiq (OOOK) ta’lim an’anaviy formatga va boshqalar qaraganda bir xil sifatli yoki yaxshiroq ekanligini da’vo qilmoqda. Shu bilan birga, onlayn talabalarning 26 foizi masofadan turib oflaynga qaraganda samarali o‘qishlarini da’vo qilishadi 2. Gibrid Mark in Style ma’lumotlariga Gibrid trening yuzma-yuz va o‘rganish ko‘ra, talabalarning 82%i klassik onlayn formatni birlashtiradi. o‘quv muhitidan ko‘ra aralash Bunday holda, ba’zi talabalar o‘rganishni afzal ko‘rishadi va darslarga shaxsan, boshqalari esa o‘qituvchilarning 73%i aralash konferens-aloqa orqali masofadan ta’lim faollikni oshiradi, deb turib darslarda qatnashadilar. Yoki aytishadi talabalar dasturning bir qismini oflayn, bir qismini esa onlayn rejimda olishadi 3. Ta’limdagi WeAreTeachers loyihasi ta’lim videolari va ma’ruzalarini ijtimoiy o‘qituvchilarning 80%i yangi tomosha qilish, uchrashuvlarda tarmoqlar o‘quv g‘oyalarini topish uchun qatnashish, barcha turdagi ijtimoiy tarmoqlardan kurslarda qatnashish, telegramm- foydalanishini va 77%i esa o‘z bot, telegramm testlar va b. talabalari uchun resurslarni qidirayotganini aniqladi 4. Mobil ta’lim eLogic Learning ma’lumotlariga smartfonlar, planshetlar va ko‘ra, odamlarning 67%i mobil boshqalar yordamida ta’lim olish qurilmalar orqali ta’lim platformalariga kirishadi. Bunday talabalarning 99i foizi smartfon orqali o‘rganish "ularning tajribasini yaxshilaydi" 5. Nano-ta’lim ThriveMyWay ma’lumotlariga Nano-ta’lim (mikro-ta’lim) ko‘ra, mikro-ta’lim an’anaviy murakkab mavzularni kichik formatlarga qaraganda 5-10 qismlarga ajratishni o‘z ichiga baravar samarali va bilimlarni oladi saqlashning 25-60% yuqori darajasini ta’minlaydi 6. STEAM-ta’lim ArtsEdSearch tad