Madrimova Sarivinoz Shomurod qizi Ibraymova Ayjamal Ğafur qizi Berdaq atindaği Qaraqalpaq ma'mleketlik universiteti shimbay fakulteti 2-kurs ámeliy psixologiya studentleri

Аннотация

Bul ishda " mútájlik" túsinigi, onıń túrleri hám insan iskerligi, jámiyettegi roli jaratıladı. Mútájlik insannıń tábiyiy, social hám psixik mútajliklerin qandırıw zárúrshiligi retinde kórip shıǵıladı. Sonıń menen birge, mútájlik túsinigi psixologiyalıq hám filosofiyalıq názerden da analiz etiledi. Gilt sózler: Mútájlik, mútajlik, zárúrat, social mútajlik, fiziologikalıq mútajlik, insan iskerligi, jámiyet, psixologiyalıq mútajlik. Kirisiw Mútájlik - insannıń ómiri hám iskerliginiń tiykarǵı faktorlarınan biri bolıp, onıń jasawı, rawajlanıwı hám jámiyettegi óz ornın tabıwına tiykar boladı. Hár qanday insan tábiyiy mútajlikler menen bir qatarda ruwxıy, social hám psixologiyalıq zárúratlarni da sezim etedi. Mútájlik insandı háreketke keledi, jańa maqsetler tárepke umtılıwǵa májbúr etedi hám iskerliginiń túrli tarawların xoshametlentiredi. Tábiyiy mútajlikler (awqatlanıw, uyqı, dem alıw ) insannıń ómiriniń dawam etiwi ushın zárúr bolsa, social hám ruwxıy mútajlikler onıń shaxs retinde ósiwi hám ózin ańǵarıwına járdem beredi. Mútájlik túsinigi tek biologiyalıq hám tábiyiy processler menen sheklenbey, insannıń ruwxıylıqı, jámiyet menen qatnasları hám ruwxıy qádiriyatları menen de tıǵız baylanıslı bolıp tabıladı. Insan mudamı óz mútajliklerin qandırıwǵa ıntıladı, qandırılmaǵan mútajlik bolsa insannıń psixik hám fizikalıq jaǵdayına unamsız tásir kórsetiwi múmkin. Mısalı, insan socialliq ómirden shette qalsa, jalǵızlıq hám tushkunlik jaǵdayına túsedi. Usınıń sebepinen mútájlikti tuwrı túsiniw jáne onı qandırıw insannıń ómiriniń sapasın asırıwda zárúrli áhmiyetke iye. Bul temada mútájlik túsinigi, onıń túrleri, insan hám jámiyet turmısındaǵı ornı, sonıń menen birge, mútájliktiń insan iskerligine tásiri keń kólemde jaratıladı. 902 Dekabr, 2024-Yil Mútájlik insannıń ómiriniń ajıralmaytuǵın bólegi Mútájlik insannıń ómiriniń ajıralmaytuǵın bólegi bolıp, insannıń jasawı, rawajlanıwı hám iskerlik aparıwı ushın zárúr bolǵan mútajlikler hám zárúratlar retinde qaraladı. Bul túsinik insannıń ómiriniń barlıq iskerlik tarawılarında kórinetuǵın boladı jáne onıń aktivligin basqarıwshı tiykarǵı faktor esaplanadı. Insan turaqlı túrde óz mútajliklerin qandırıwǵa ıntıladı, sebebi qandırılmaǵan mútájlik insan ruwxıylıqı hám fizikalıq jaǵdayına unamsız tásir kórsetiwi múmkin. Mútájliktiń payda bolıwı túrli faktorlarǵa baylanıslı : biologiyalıq, social hám psixologiyalıq. Biologiyalıq faktorlar insannıń jasawı ushın zárúr bolǵan tiykarǵı mútajliklerin óz ishine aladı, mısalı, awqatlanıw, suw ıshıw, uyqı, dem alıw sıyaqlı turmıslıq processler. Bul mútajlikler tábiyiy bolıp, olardı qandirmaslik insannıń turmıs iskerligin toqtatıp qoyıwı múmkin. Jarlılıqlardıń social tárepi bolsa insannıń jámiyettegi ornı hám óz-ara qatnasları menen baylanıslı. Insan tábiyaatına kóre jámiyette jasaydı hám ol basqalar menen ushırasıw, ózin jámiyet aǵzası retinde sezim etiw sıyaqlı mútajliklerge iye. Social mútajlikler arasında ushırasıw, doslasıw, shańaraq qurıw, miynet qılıw, óz qábiletlerin kórinetuǵın qılıw hám jámiyette húrmet erisiw sıyaqlı zárúriyatlar bar. Insannıń bul mútajlikleri qandırılmaǵanda, psixik tushkunlik, jalǵızlıq sezimi yamasa ózin jámiyetten bóleklengen halda seziw sıyaqlı jaǵdaylar payda bolıwı múmkin. Sonıń menen birge, ruwxıy hám psixik jarlılıqlar insannıń shaxs retinde qáliplesiwinde zárúrli rol oynaydı. Insan ózin rawajlandırıw, bilim alıw, dóretiwshilik qılıw hám ruwxıy qaniqishga erisiwge ıntıladı. Bunday mútajlikler qanaqlanǵanda insan óz turmısınan minnetdar bolıp, jáne de úlken jetiskenliklerge erisiwge ıntıladı. Mútájlikti filosofiyalıq hám psixologiyalıq tárepten analiz etkende, onıń insannıń ómirinde qanday orın tutıwın túsiniw ańsatlasadı. Mısalı, psixolog Abraham Maslou óziniń mútajlikler iyerarxiyasida jarlılıqlardı bes dárejege ajıratıp bergen. Oǵan kóre, insan áwele fiziologikalıq mútajliklerin qanatladıradı, keyin qawipsizlik, social óz-ara qatnaslar, húrmet hám ózin kórinetuǵın qılıw sıyaqlı mútajliklerin qandırıwǵa ıntıladı. Bul iyerarxiya insannıń mútajlikleri qandirilgan tárepke jáne de joqarılaw dárejedegi mútajliklerdi seziwdi baslawın kórsetedi. Mısalı, ashlıq mashqalası hal bolǵan insan bilim alıw yamasa social poziciyasin kóteriwge háreket etedi. Mútájlik insan iskerliginiń tiykarǵı xoshametlentiretuǵın faktorı da esaplanadı. Insannıń mútajlikleri onı háreketke keledi, yaǵnıy iskerlikke dúmpish beredi. Bul dúmpish sebepli insan óz aldına maqsetler qóyadı hám olardı ámelge asırıw ushın ıntıladı. Mısalı, materiallıq mútajlik sebepli insan miynet etedi, shańaraǵın baǵadı hám jasawı ushın zárúr sharayatlardı jaratadı. Social mútajlikler bolsa insandı jámiyette óz ornın tabıwǵa, húrmet erisiwge hám jámiettiiń aktiv aǵzasına aylanıwǵa keledi. Bul bolsa óz gezeginde jámiettiiń ekonomikalıq, mádeniy jáne social 903 Dekabr, 2024-Yil tárepten rawajlanıwına alıp keledi. Sonıń menen birge, insannıń ruwxıy hám psixik mútajlikleri qanaqlanǵanda ol óziniń dóretiwshilik qábiletlerin kórinetuǵın etedi, bul bolsa ilim, kórkem ó