ОКАЗАНИЕ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ ПЕРВОКЛАССНИКАМ В АДАПТАЦИИ К ШКОЛЕ

Аннотация

In this article, psychological support for students of the first grade is one of the most important things that parents should do. Psychological problems faced by first graders and help provided to them are discussed. Key words: Social adjustment, school, training, attitude, family, family environment, child. ОКАЗАНИЕ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ ПЕРВОКЛАССНИКАМ В АДАПТАЦИИ К ШКОЛЕ Аннотация. В данной статье психологическая поддержка первоклассников является одним из важнейших дел, которые должны делать родители. Обсуждаются психологические проблемы, с которыми сталкиваются первоклассники, и помощь, оказываемая им. Ключевые слова: Социальная адаптация, школа, обучение, отношение, семья, семейная среда, ребенок. Dastlab har bir o‘quvchi ikki yoqlama bosimni boshdan kechiradi: hayotiga yangi qoidalarini kiritgan o‘qituvchisidan va sinfdoshlaridan. Bolalar jamoasida juda qattiq qoidalar borligini unutmang. Birinchi sinfda bolalar bir-biri bilan norasmiy munosabat o‘rnatadi - ular o‘zlarining yangi “o‘yini”da kim qanday rol o‘ynashini bilib oladilar. Bog‘chadagi bola uchun bu unchalik qiyin emas - u jamoadagi o‘rnini allaqachon biladi. Doimo ota-onasi bilan bo‘lgan bola oilaning diqqat markazida bo‘lishga odatlangan. Ammo maktabda bu, afsuski, mumkin emas. Menim fikrimcha ota-onalar farzandlari bilan maktabdan tashqari ko’proq muloqot qilishlari lozim. Iloji boricha bola qiziqadigan mavzuda bo’lsa yanada yaxshiroq. Bola va u kim nilan do’stlashgani haqida so’rashlari lozim. Uning javobidan qati’y nazar uning javobini hurmat 264 qilish lozim. Uning do’sti haqida salbiy fikr bildirmaslik lozim. Chunki bu holatda bola yakkalanib qolishi mumkin. Uni boshqa bolalar bilan solishtirmang. Undan ko‘ra kecha va bugungi yutuqlarini solishtirgan ma’qul. Farzandingizni zo‘r natijalarga tayyorlamang. Odatda birinchi sinfda ko‘pchilik buni uddalay olmaydi. Bola o‘zini aybdor his qilmasligi va ota-onasining umidsizligini ko‘rmasligi kerak. Har qanday holatda ham bolani urishmang. Yaxshisi, qilgan ishlari uchun maqtang. Ba’zan birinchi sinf o‘quvchisi uchun diqqatni jamlash juda qiyin bo‘ladi. Ammo dars doimiy e’tiborni talab qiladi. Agar ota-ona bolaga ma’lumotni idrok etishni o‘rgatmagan bo‘lsa, u bilan kam gaplashsa va farzandining muammolariga jiddiy qaramasa, bu muammolardan qochib bo‘lmaydi. Hozirgi bolalarning ko‘pchiligi do‘stona muloqotga muhtoj. Ota-onalar farzandi tarbiyasini bolalarning “eng yaqin do‘sti” televizor va telefonga ko‘proq ishonishadi. Bu esa yaxshilikka olib kelmaydi. Farzandingiz bilan har kuni maktab haqida gaplashing. Bugun nimani o‘rganganini so‘rashdan boshlang.Agar bola maktabga borishni xohlamasa, e’tiborli bo‘ling. O‘qituvchisi bilan gaplashing, birgalikda sababini osonroq topasiz.Diqqatni jamlash qobiliyatini rivojlantirish mumkin. Buning uchun maxsus bo‘yash kitoblari, o‘yinlar mavjud. O‘qituvchisi bilan bolaning tanlovi haqida maslahatlashing.Kichkina boshga iloji boricha ko‘proq ma’lumot kiritishga urinmang. Bu yoshda boshqalarni tinglashni va o‘z fikrlaringizni bildirishni o‘rganish, asosiy va ikkilamchi narsalarni ajratish, tirishqoqlik va aniqlikni rivojlantirish muhimroqdir. Birinchi sinf o‘quvchisi o‘ziga g‘amxo‘rlik qila olishi, masalan, kiyimini almashtira olishi kerak. Unga o‘z ishini qanday tashkil qilishni o‘rgatish, stolga narsalarni tartibga solish juda muhimdir. O‘quv qurollarini birgalikda tanlagan ma’qul. Albatta, bu ota-onaga mayda-chuyda gapdek tuyulishi mumkin, lekin bola uchun emas. Maktabning birinchi kunlarida u kuchli hayajonga tushib qoladi, shuning uchun har bir mayda-chuyda narsa uni osonlik bilan asabiylashtirishi mumkin. Farzandingizga maktabdan tashqari mashg‘ulotlar va tadbirlarni tashkil etishga yordam bering. Dars qilishni kechgacha cho‘zmang, hamma narsani vaqtida qilgan yaxshi.Uyga vazifani bir soatdan ortiq bajarmang. Agar bolangiz kunduzi dam olishni xohlasa, xavotir olmang. uxlash unga faqat foyda keltiradi. Qo‘l mushaklari yaxshi rivojlanmaganligi, eshitish yoki ko‘rish qobiliyatining pasayishi, charchash, nutqdagi muammolar va boshqalar — o‘quv jarayonida qiyinchiliklar tug‘diradi. Bolangiz bilan birga raqsga tushishga harakat qiling va harf elementlarini qo‘llaringiz bilan havoda yozing. Bunda bola qo‘lini erkin tutishni o‘rganadi va bu husnixat uchun juda foydali. Eng ko‘p uchraydigan xatolardan biri — bolani uy vazifasini avval qoralamaga bajarishga majburlash, so‘ngra uni toza daftarga qayta yozdirish. Sizga qo‘shimcha ish nimaga kerak? Agar bola qing‘ir- 265 qiyshiq yoza boshlaganini ko‘rsangiz, biroz to‘xtab, dam olgani ma’qul. Husnixat u uchun jazo bo‘lmasligi kerak. Muammo haqida maslahatlashish uchun mutaxassis-shifokorga murojaat qiling. Ijtimoiy moslashuv- (lot. adapto I adaptatsiyadan) shaxs va ijtimoiy muhit o'rtasidagi o'zaro ta'sir jarayoni, uning davomida uning ishtirokchilarining talablari va kutishlari muvofiqlashtiriladi; shaxsni ijtimoiylashtirishning ijtimoiy-psixologik mexanizmlaridan biri. Jarayoninig ijtimoiy muhitga faol ta’sir etishi