BO‘LAJAK TARBIYA FANI O‘QITUVCHILARINI KASBIY TAYYORLASHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR TA’LIM VOSITASI SIFATIDA Nosirova Dilfuza

Аннотация

This article examines the role of digital technologies as a teaching tool in the professional training of future teachers of education. Digital technologies create opportunities for the development of teachers' pedagogical skills, interactive and effective organization of the educational process. The article also highlights the opportunities for teachers to develop themselves and share experiences through the use of digital tools. Kalit so'zlar: raqamli texnologiyalar, tarbiya fani, o'qituvchilarni tayyorlash, pedagogik ko'nikmalar, ta'lim jarayoni, innovatsion yondashuvlar, o'z-o'zini rivojlantirish, tajriba almashish Ключевые слова: цифровые технологии, образование, подготовка учителей, педагогическое мастерство, образовательный процесс, инновационные подходы, саморазвитие, обмен опытом. Keywords: digital technologies, education, teacher training, pedagogical skills, educational process, innovative approaches, self-development, exchange of experiences. Kirish. Zamonaviy ta'lim tizimida raqamli texnologiyalarning roli tobora ortib bormoqda. Bu o'zgarishlar tarbiya fani o'qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini ham qamrab 263 May, 2025-Yil oladi. Raqamli texnologiyalar nafaqat ta'lim jarayonini samarali tashkil etishga yordam beradi, balki o'qituvchilarning pedagogik ko'nikmalarini rivojlantirishda ham muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada bo'lajak tarbiya fani o'qituvchilarini kasbiy tayyorlashda raqamli texnologiyalar qanday ta'sir ko'rsatishi ko'rib chiqiladi. Ilmiy-metodik manbalarning tahlilga ko‘ra, oliy ta’lim muassasalarida raqamli texnologiyalarni tatbiq etish nazariy va amaliy jihatdan ilmiy asoslangan, lekin hozirgacha o‘qituvchilar tomonidan yetarlicha e’tibor qaratilmay kelinmoqda. Buning sabablaridan biri shundaki, o‘qituvchilar axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini o‘zlarining kundalik amaliyotlariga qo‘shimcha yuk sifatida qabul qiladilar va bu ularning rollarining murakkabligini oshiradi. Shuning uchun o‘qituvchilar ko‘pincha axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishda ehtiyotkor va shubha bilan qarashadi. Chunki u ko‘pincha chuqur ildiz otgan ta’lim muassasasi tuzilmasi bilan to‘g‘ri bog‘lanmagan. Moslashuvchan ta’lim vositalari ushbu integratsiyani soddalashtirish uchun yangi imkoniyatlarni taqdim etdi. Raqamli texnologiyalar ta'lim jarayonini yanada interaktiv va qiziqarli qilishga imkon yaratadi. Ular quyidagi asosiy jihatlarni o'z ichiga oladi: 1. Onlayn platformalar: Ta'lim jarayonini masofadan olib borish imkoniyatini taqdim etadi. Bu o'qituvchilarga o'z bilimlarini kengaytirish va yangi pedagogik yondashuvlarni o'rganish imkonini beradi. 2. Multimedia vositalari: Video, animatsiya va interaktiv kontent yordamida darslarni yanada qiziqarli va samarali o'tkazish imkonini beradi. 3. Ta'lim dasturlari va ilovalari: O'qituvchilar uchun mo'ljallangan dasturlar orqali o'quv jarayonini rejalashtirish, baholash va talabalarning yutuqlarini kuzatish mumkin. 4. Ijtimoiy tarmoqlar va forumlar: O'qituvchilar o'zaro tajriba almashish, savollar berish va muammolarni muhokama qilish uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishlari mumkin. Bo'lajak tarbiya fani o'qituvchilarini tayyorlashda raqamli texnologiyalarni qo'llash quyidagi jihatlarni o'z ichiga oladi: 1. Pedagogik ko'nikmalarni rivojlantirish: O'qituvchilar raqamli vositalardan foydalanib, o'z darslarini yanada samarali o'tkazish ko'nikmalarini rivojlantiradilar. Masalan, interaktiv taqdimotlar tayyorlash, onlayn baholash tizimlarini qo'llash va talabalar bilan muloqot qilishda zamonaviy platformalardan foydalanish. 2. Innovatsion yondashuvlar: Raqamli texnologiyalar yordamida o'qituvchilar yangi pedagogik yondashuvlarni sinab ko'rish va ularni amaliyotda qo'llash imkoniyatiga ega bo'lishadi. Bu esa ularning kreativligini oshiradi. 264 May, 2025-Yil 3. O'z-o'zini rivojlantirish: Onlayn kurslar, vebinarlar va boshqa ta'lim resurslari orqali o'qituvchilar o'z bilimlarini yangilab borishlari mumkin. Raqamli texnologiyalar yordamida o'z- o'zini baholash va rivojlantirish jarayoni yanada qulaylashadi. 4. Tajribalar almashinuvi: Raqamli platformalar orqali o'qituvchilar boshqa mutaxassislar bilan tajriba almashish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Bu ularning kasbiy o'sishini tezlashtiradi. Bo‘lg‘usi o‘qituvchilar uchun professional-raqamli kompetensiyalar ikkita maqsadga ega: biri kasbiy rivojlanishga, ikkinchisi esa kasbning haqiqiy amaliyotiga qaratilgan. Buning uchun quyidagilarga e’tibor qaratish lozim. Xususan, bilim: ● raqamli ishlanmalar mavzu mazmuni, kontseptual asoslari, baholash shakllari va ish uslublarini qanday kengaytirayotgani va o‘zgartirayotganini tushunish; ● raqamli ishlanmalar qanday qilib tanqidiy baholash, tashkil etish va kasbiy bilimlardan foydalanish hamda almashish imkoniyatlarini oshirishga ehtiyoj tug‘dirayotganini anglab yetish; ● fanlar bo‘yicha o‘qish, yozish, hisoblash va og‘zaki nutq ko‘nikmalarining rivojlanishi raqamli dunyoda qanday o‘zgarib borayotganini tushunish. Shuningdek, quyidagi ko‘nikmalarga ega