ПРОФЕССИОНАЛЬНАЯ КОМПЕТЕНТНОСТЬ БУДУЩИХ КАДРОВ – ВАЖНЫЙ ПРОЦЕСС

Аннотация

In this article, the author expresses the opinion that in our country special attention is paid to ensuring the effectiveness of the education system, improving the training system taking into account the real spheres of the economy, expanding educational opportunities based on high foreign experience, developing and introducing effective pedagogical mechanisms of information and communication and digital technologies, the formation and development of professional competence of students and requirements. Key concepts: pedagogical mechanisms, professional competence, intellectual resources, creative competence, intellectual competence, communicative competence. ПРОФЕССИОНАЛЬНАЯ КОМПЕТЕНТНОСТЬ БУДУЩИХ КАДРОВ – ВАЖНЫЙ ПРОЦЕСС Аннотация. В данной статье автор высказывает мнение о том, что в нашей стране уделяется особое внимание обеспечению эффективности системы образования, совершенствованию системы подготовки кадров с учетом реальных сфер экономики, расширению возможностей получения образования на основе высокого зарубежного опыта, разработке и внедрению эффективных педагогических механизмов информационно-коммуникационных и цифровых технологий, формированию и развитию профессиональной компетентности учащихся и требований. 256 Ключевые понятия: педагогические механизмы, профессиональная компетентность, интеллектуальные ресурсы, творческая компетентность, интеллектуальная компетентность, коммуникативная компетентность. Mamlakatimizda taʼlim tizimining samaradorligini taʼminlash, iqtisodiyotning real sohalarini hisobga olgan holda kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish, yuksak xorijiy tajribalar asosida taʼlim olish imkoniyatlarini kengaytirish, axborot-kommunikatsiya va raqamli texnologiyalarni samarali pedagogik mexanizmlarini ishlab chiqish hamda joriy etishga alohida eʼtibor berilmoqda. Ushbu masalalarning qanchalik muhum ekanligi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasidagi quyidagi fikrlaridan ko‘rinib turadi: “Xalqimiz shuni yaxshi bilishi kerak: oldimizda uzoq va mashaqqatli yo‘l turibdi. Barchamiz jipslashib, tinimsiz o‘qib-o‘rgansak, ishimizni mukammal va unumli bajarsak, zamonaviy bilimlarni egallab, o‘zimizni ayamasdan oldinga intilsak, albatta hayotimiz va jamiyatimiz o‘zgaradi” 1 . Taʼlim jarayonida o‘quvchi va talabalar kreativ, intellektual kompetentligini rivojlantirish, ularning salohiyatini rivojlantirish, muammolarni mustaqil hal etish iqtidorlarini takomillashtirish, intellektual madaniyatini rivojlantirishga yo‘naltirilgan deyish o‘rinlidir. Albatta, bunda intellektual salohiyat tushunchasi asosiy urinni egallaydi. Maʼlumki, bugungi kunda insonning intellektual xususiyatlarini tavsiflash uchun umumiy psixologiyada qo‘llaniladigan aniq mezonlar jamiyatining zamonaviy rivojlanish darajasiga va intellektual resurslarning ortib borayotganligiga qarab belgilanadi. Pedagogika sohasining taniqli olimlaridan biri N.Muslimov taʼlim jarayonida kompetentlik shakllanishi o‘quvchilarning intellektual tarbiyasi bilan bir vaqtning o‘zida amalga oshirilishi kerak, bu esa har birining aqliy tajribasini intellektual mahsuldorligini oshirish va uning aql- idrokining o‘ziga xosligida namoyon bo‘ladi, deb taʼkidlaydi.2 Bugungi globallashuv davrida o‘quvchi va talabalarning bilim olishga bo‘lgan qiziqishini kuchaytiruvchi hissiyotlarini shakllantiruvchi mexanizmlar va o‘qitishning yangi pedagogik texnologiyalar hamda interfaol metodlari orqali ularning bilim olish jarayonlarini faollashtirish tizimini takomillashtirish, ulardagi kasbiy ijodkorlikni shakllantirish, taʼlim-tarbiya jarayoni 1 https://pv.uz/uz/newspapers/poslanie-prezidentarespubliki-uzbekistan-shavkata-mirzieeva-olij-mazhlisu-2020. 2 Muslimov N.A. Oliy taʼlim muassasalari professor-o‘qituvchilarning malakasini oshirish texnologiyalari Monografiya, T.: “Fan” nashriyoti. 2011 yil. 28-b. 257 sifatini yuritish va nazorat qilish mexanizmlarini ishlab chiqib amalga oshirish metodlari mavjud bo‘lib, ular uzluksiz taʼlim tizimini mazmunan yangilashni, taʼlim-tarbiya samaradorligini yangi sifat bosqichiga olib chiqishga xizmat qiladigan samarali choralar ko‘rishni taqozo etadi. Bugungi kunda taʼlim jarayonlarini o‘quvchi va talabalarning kreativ kompetentligi, intellektual kompetentligi, kommunikativ kompetentligi kabi tushunchalarsiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. O‘qitishda maqsad ham ularda ushbu qobiliyat va ko‘nikmalarni shakllantirish hamda rivojlantirishga qaratilgandir. Yetishib chiqayotgan qaysi sohadagi kadrlar bo‘lmasin, ularda ushbu fazilatlar bo‘lishi talab qilinadi. Taʼlim muassasalari kasbiy kompetentligini o‘rganishdan asosiy maqsad mutaxassislar kasbiy kompetentligining taʼlim-tarbiya jarayonidagi o‘rni hamda kompetentlik, kasbiy kompetentlik sifatlari, o‘zini-o‘zi rivojlantirish, o‘zini-o‘zi boshqarish haqidagi bilimlarni chuqurroq shakllantirish, yuksak milliy muloqot texnikasi va madaniyatini egallashga yordam berish va kasbiy kompetentlik bo‘yicha yetuk malakaga ega bo‘lishlarini taʼminla