rivojlanishining pedagogikalik shartlari haqida sóz etilgen. Kalit sózlar: talaba, pedagogika, yondashuv, jarayon, psixologiya. PEDAGOGICAL CONDITIONS FOR THE DEVELOPMENT OF STUDENTS' LEGAL LITERACY

Аннотация

This article discusses the pedagogical conditions for the development of students' legal literacy. Keywords: student, pedagogy, approach, process, psychology. ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ РАЗВИТИЯ ПРАВОВОЙ ГРАМОТНОСТИ СТУДЕНТОВ Аннотация. В данной статье говорится о педагогических условиях развития правовой грамотности студентов. Ключевые слова: студент, педагогика, подход, процесс, психология. Jamiyatning taraqqiyoti ko‘p jihatdan fuqarolarning huquqiy savodxonlik darajasiga bog‘liq. Huquqiy bilimga ega bo‘lgan va qonunchilikka amal qiluvchi fuqarolar jamiyatning barqaror rivojlanishini ta’minlaydi. Talabalar – bu jamiyatning intellektual qatlami bo‘lib, kelajakda davlat boshqaruvi, huquqiy tizim va boshqa sohalarda yetakchi bo‘lish imkoniyatiga ega shaxslardir. Shuning uchun ularning huquqiy savodxonligini oshirish davlat va ta’lim tizimi oldidagi dolzarb vazifa hisoblanadi. Ushbu maqsadga erishishda pedagogikaning o‘ziga xos tamoyillari va yondashuvlari muhim ahamiyatga ega. Huquqiy savodxonlik — bu fuqarolarning huquqiy bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘lishi, qonunlarni tushunishi va ularga amal qilish qobiliyatidir. Huquqiy savodxonlikning asosiy komponentlari: Huquqiy bilim: Talabalar davlatning qonunchilik tizimi, huquqiy hujjatlar va qonunlar haqida bilimga ega bo‘lishlari kerak.Huquqiy madaniyat: Huquqiy me'yorlarga hurmat va ularga amal qilish mas’uliyati.Amaliy ko‘nikma: O‘z huquqlarini himoya qilish va qonuniy asosda masalalarni hal qilish qobiliyati. Huquqiy savodxonlikning ahamiyati: Talabalarda huquqiy ong va mas’uliyatni shakllantiradi; Jamiyatda qonuniylikni ta’minlashga yordam beradi; Fuqarolik jamiyatining barqaror rivojlanishini ta’minlaydi. Talabalarning huquqiy savodxonligini rivojlantirishning zarurati. Zamonaviy jamiyatda talabalar quyidagi sabablarga ko‘ra huquqiy bilimlarga ega bo‘lishlari kerak: Huquq va burchlarni anglash: Talabalar davlat fuqarosi sifatida o‘z huquq va burchlarini to‘g‘ri tushunib, ularni himoya qilishlari zarur. 5 68 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Qonunbuzarliklarning oldini olish: Huquqiy bilimga ega talaba jinoyatchilik va boshqa noqonuniy xatti-harakatlardan o‘zini himoya qiladi. Faol fuqarolik pozitsiyasi: Talabalar jamiyat hayotida faol qatnashib, qonuniy tashabbuslarni ilgari suradilar. Globalizatsiya sharoitida raqobatbardoshlik: Xalqaro huquqiy me’yorlarni bilish talabalarni xalqaro maydonda faol bo‘lishga undaydi. Huquqiy savodxonlikni shakllantirish jarayoni tizimli va izchil yondashuvni talab qiladi. Bunda pedagogik yondashuvlar asosiy o‘rin tutadi: 1. Nazariy ta’lim Huquqiy bilimlarni nazariy jihatdan o‘rgatish uchun: O‘quv dasturlari va darsliklar: Maxsus huquqiy fanlar (“Huquqshunoslik asoslari”, “Konstitutsiyaviy huquq”)ni kiritish. Ma’ruza va seminarlar: Talabalarga asosiy qonunlar, huquqiy tushunchalar haqida ma’lumot berish. Interfaol metodlar: Muhokama, guruhiy ish va keys-stadilar orqali bilimlarni chuqurlashtirish. 2. Amaliy mashg‘ulotlar Talabalar huquqiy masalalarni amalda hal qilishni o‘rganishlari uchun: Sud majlislarida ishtirok: Talabalar sud jarayonlarini kuzatib, huquqiy muammolarni amalda qanday hal etilishini o‘rganadilar.Rolli o‘yinlar: Huquqiy holatlarni modellashtirish orqali muammolarni tahlil qilish.Huquqiy maslahatlar: Advokatlar, prokurorlar va sudyalar bilan uchrashuvlarni tashkil qilish. 3. Elektron va multimedia resurslariOnlayn platformalar: Elektron darsliklar, huquqiy testlar va treninglar orqali talabalarni ta’lim jarayoniga jalb etish. Audiovizual vositalar: Huquqiy mavzudagi filmlar, hujjatli filmlar va videoroliklar. Mobil ilovalar: Huquqiy axborot olish uchun qulay dasturlar. 4. Mustaqil ish va tashabbus Talabalar o‘z huquqiy bilimlarini mustaqil ravishda oshirishlari uchun:Tadqiqot ishlari: Huquqiy mavzularda maqolalar va hisobotlar yozish.Ko‘ngillilik dasturlari: Huquqiy maslahatlar markazlarida faoliyat yuritish. 5. Talabalarda huquqiy madaniyatni shakllantirish Huquqiy madaniyat talabaning o‘z huquq va burchlariga ongli yondashishini, qonuniy xatti-harakatlarni ustuvor qo‘yishini talab qiladi. Uni shakllantirishda quyidagilar muhim: Axloqiy tarbiya: Talabalarga qonunlarni hurmat qilish va ularga rioya qilishni targ‘ib qilish.Fuqarolik mas’uliyati: Talabalarning ijtimoiy muammolarni hal etishda qonuniy yo‘llarni tanlashini rag‘batlantirish.Huquqiy targ‘ibot: Talabalar orasida huquqiy mavzularda davra suhbatlari, seminarlar o‘tkazish. 6. Huquqiy savodxonlikni baholash va monitoring Talabalarning huquqiy bilim darajasini aniqlash uchun: Testlar: Nazariy bilimlarni baholash. Vaziyatli masalalar: Huquqiy holatlarni hal qilish orqali amaliy ko‘nikmalarni baholash.So‘rovnomalar: Talabalarning huquqiy ong va munosabatlarini aniqlash. Talabalarning huquqiy savodxonligini rivojlantirish nafaqat ularning shaxsiy muvaffaqiyatiga, balki jamiyat barqarorligiga ham xizmat qiladi. Bu jarayon ta’lim-tarbiya jarayonining asosiy qismi b