Причины и условия способствующие к должностному подлогу

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада мансабдор шахсларнинг ҳуқуқий мақоми, Ҳуқуқ мажбуриятлари доираси ва бошқа шу каби ҳолатларни аниқ Жиноят белгилаш, мансаб сохтакорлигини белгиловчи ташкилий- Коррупция бошқарув омиллар гуруҳи, мансаб сохтакорлиги жиноятини Мансаб сохтакорлиги Мажбурият содир этилишига имкон берувчи асосий шарт-шароитлар, Ташкилий-бошқарув жиноятчиликнинг сабаб ва шарт-шароитлари ҳамда омиллар сабабият қонуниятининг асл моҳиятини ўрганиш барча Жиноятчиликка қарши жиноятларнинг, хусусан мансаб сохтакорлиги жинояти кураш содир этилишининг туб моҳияти, шу орқали бундай Жиноятчиликнинг сабаб ва шарт-шароитлари қилмишларга қарши кураш ҳамда уларни олдини олиш масалаларига бағишланади. 1 1Teacher of the Department of Criminal Law, criminology and anti-corruption Tashkent state university of Law Tashkent, Uzbekistan E-mail: avohidsunnatov1985@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue - 2, №01 (2020) / ISSN 2181-1415 Причины и условия способствующие к должностному подлогу АННОТАЦИЯ Ключевые слова: Данная статья посвящена вопросам четкого определения Право правового статуса, круга обязанностей должностных лиц и Преступность иных подобных обстоятельств, изучения причин и условий Коррупция совершения преступления и истинной сущности Карьерный обман Обязанность причинного права, основных условий, способствующих Организационно - совершению преступления должностного лица, группы управленческие факторы организационно-управленческих факторов, определяющих Борьба с преступностью сферичность его карьеры, а также сути совершения всех Причины и условия преступлений, в частности преступления преступности профессиональной сфальсифицированности, тем самым борьбы с такими деяниями и их профилактики. Демократик жамиятда жиноятчиликка қарши кураш фақат жиноят-ҳуқуқий таъқиб воситасида эмас, балки жиноятчиликнинг олдини олиш, уларнинг сабаблари ва имкон берувчи шарт-шароитларини аниқлаш ҳамда бартараф этиш чора-тадбирларини комплекс қўллаш орқали олиб борилади. Қ.Р.Абдурасулова ҳақли равишда таъкидлаганидек, “криминологияда сабабият – энг мураккаб муаммолардан биридир. Шу сабабдан унга изчил ва муфассал ёндашиш зарур”. Илмий назарий жиҳатдан ёндашилса, “сабаб” тушунчаси ўзига хос мазмун ва моҳиятга эга. Мазмун жиҳатидан табиат ва жамият ҳаётида у ёки бу воқеликнинг юзага келишига катта ўрин тушунилса, моҳият жиҳатидан салбий ёки ижобий вазиятларни юзага келтириши тушунилади2. Сабабнинг юзага келиш жараёни вақт мобайнида маълум бир босқичлар асосида шаклланади ва ўз навбатида оқибатни юзага келтиради. Сабабият фалсафий нуқтаи-назардан ҳодисаларнинг табиий, ижтимоий, объектив ўзаро алоқасини, боғланишини билдирадиган категория ҳисобланади3. Сабаб оламнинг ҳаракати ва бирон-бир вақт доирасида бўлган ўзгаришдан сўнг иккинчи бошқа бир натижанинг заруран келиб чиқишини таъминловчи асосий ҳодисани англатади. Оқибат эса, ҳодисалар занжирида сабабнинг таъсиридан вужудга келадиган янги ҳодисалар, сабабнинг натижасидир4. Демак, оқибатнинг юзага келиши (жиноят содир этилиши) маълум маънода сабаб ва шарт- шароитларнинг қанчалик даражада етилганлигига боғлиқдир. Профессор Қ.Р.Абдурасулова таъкидлаганидек, сабабият категорияси нафақат сабабни, балки шарт, натижа (оқибат)ни, улар ўртасидаги боғланишни ҳамда сабаб ва оқибат ўртасидаги тескари алоқани ҳам қамраб олади5. Шунингдек, бу масала юзасидан 2 Криминология: Дарслик. / Қ.Р.Абдурасулова, Г.А.Аванесов, З.С.Зарипов ва бошқ. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2007. –Б.73. 3 Ўзбек тилининг изоҳли луғати: 80000 ортиқ сўз ва сўз бирикмаси. Ж.III. Н-тартибли. / Таҳрир ҳайъати: Т.Мирзаев ва бошқ. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2006. –Б.408. 4 Фалсафа: қомусий луғат. / Масъул муҳаррир: Қ.Назаров. – Тошкент: Шарқ, 2004. –Б.352. 5 Абдурасулова Қ.Р. Криминология: Дарслик. Масъул муҳаррир: ю.ф.д., проф. М.Ҳ.Рустамбоев. – Тошкент: ТДЮИ, 2008. –Б.31. 200 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue - 2, №01 (2020) / ISSN 2181-1415 В.Н.Кудрявцев фикр юритиб, “барча зарур шартлар мажмуи етарли шартларни ташкил этади. Етарли шартлар ва сабаб мавжуд бўлса, оқибат муқаррар тарзда рўй беради”6, деб таъкидлайди. Юқоридаги қайд этилган фикрларга асосланадиган бўлсак, жиноятчиликнинг сабаб ва шарт-шароитлари ҳамда сабабият қонуниятининг асл моҳиятини ўрганиш барча жиноятларнинг, хусусан мансаб сохтакорлиги жинояти содир этилишининг туб моҳиятини аниқлаш, шу орқали бундай қилмишларга қарши кураш ҳамда уларни олдини олиш имконини беради. Зеро, З.Зарипов ва И.Исмаиловлар таъкидлаб ўтишганидек7, жиноятчилик сабаблари муаммосини ўрганишда “жиноят – бу шахсий маънавий-психологик асосга эга бўлган алоҳида турдаги ижтимоий бузилган хатти-ҳаракат” деб қараш мақсадга мувофиқдир. Қ.Р.Абдурасулова ўзининг қатор илмий изланишларида жиноятчиликнинг сабаблари таснифини ёритиб, уларни сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва мафкуравий соҳаларда юзага келувчи муносабатлар билан боғлиқ ҳолатда алоҳида гуруҳларга