РОЛЬ ФОНДОВОГО РЫНКА В РАЗВИТИИ ФИНАНСОВОГО РЫНКА.

Аннотация

This article deals with the role of the securities market in the development of the financial market, the regulation of theoretical, methodological and practical aspects of the competitiveness of the securities market on the basis of the law, the issues of market development, that is, the protection of the rights of market participants. Modern approaches that determine the effective activity of stock market participants are also considered. Key words: Financial market, securities, economy, market, capital, stock market. РОЛЬ ФОНДОВОГО РЫНКА В РАЗВИТИИ ФИНАНСОВОГО РЫНКА. Аннотация. В данной статье роль рынка ценных бумаг в развитии финансового рынка, теоретические, методологические и практические аспекты развития конкурентоспособности рынка ценных бумаг регулируются законодательством, то есть развитием рынка. , идет защита прав участников рынка. Также рассмотрены современные подходы, определяющие эффективную деятельность участников фондового рынка. Ключевые слова: Финансовый рынок, ценные бумаги, экономика, рынок, капитал, фондовый рынок. Iqtisodiyotda pul mablag'lari doim harakatda bo'ladi. Sotuvchi va xaridor o'rtasidagi aynan shu oldi-sotdi munosabatlari moliya bozorini belgilab beradi. Zamonaviy moliya bozorini shakllantirishning ustuvor yo'nalishlaridan biri esa kapital yoki fond bozorini rivojlantirish orqali amalga oshiriladi. Bunda xaridor nafaqat pul, balki boshqa turdagi moliyaviy instrumentlar, jumladan, qimmatli qog'ozlar orqali ham savdo qilishi mumkin. So'nggi yillarda mamlakatimiz ochiq bozor iqtisodiyotiga o'tib bormoqda. Moliyaviy bozor imkoniyatlarining oshishi kapital bozori rivojida ham aks etmoqda. Bozor iqtisodiyotining muhim segmentlaridan biri, bu fond bozori hisoblanib, bunda bo‘sh pul mablag‘larni qimmatli qog‘ozlar emissiyasi va qayta taqsimlash orqali maqsadli joylashuvini ta’minlashga xizmat qiladi. Bunday maqsadlarga qimmatli qog‘ozlar bozorining an’anaviy va noan’anaviy segmentlari hisoblangan qimmatli qog‘ozlarning barcha turlari o‘z samarasini bergandagina erishiladi. 1 59 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Bozorning eng yuqori darajada rivojlangan turi moliya bozori hisoblanadi. Hozirda moliya bozori yuqori darajada tashkillashgan va uzluksiz rivojlanayotgan, borgan sari jahon miqyosida globallashib borayotgan alohida bir butun va o’z muhitiga ega munosabatlar va institutlar (qatnashchilar) majmuasi sifatida namoyon bo’luvchi murakkab tizim ekanligi aniq bo’lmoqda. Bunda moliya bozorlari nafaqat milliy iqtisodiyot, balki global iqtisodiyot rivojini belgilamoqda. Moliya bozorida oldi – sotdi ob'ekti aniq tovarlar - pul va qimmatli qog'ozlar (pul) qog'ozlardir. Qimmatli qogʻozlar - oʻz egasiga mulkka egalik huquqini va daromad koʻrinishida muayyan pul summasini olish huquqini beradigan pul yoki tovar hujjatlari (aksiya, obligatsiya, akkreditiv, veksel, chek va boshqalar). Qimmatli qogʻozlar taqdim etuvchi yoki egasining ayrim huquqlari qayd etilgan maxsus tarzda rasmiylashtiriladigan moliyaviy hujjat. Qimmatli qogʻozlar maʼlum shaxs nomiga yozilgan (ismli), dastlab sotib olgan shaxs nomiga yozilgan va uning roziligi bilan boshqa shaxsga oʻtkaziladigan orderli va egasi yozilmaydigan (egasi koʻrsatilmaydigan) turlarga boʻlinadi. Korxonalarning aksiya, obligatsiyalari va davlat obligatsiyalari qimmatli qogʻozlarning asosiy turlari hisoblanadi. Qimmatli qogʻozlar korxona kapitalida qatnashish yoki pulni ssudaga taqdim etish va dividend yoki foiz tarzida daromad olish huquqini beradi. Qimmatli qogʻozlar oʻz egasiga daromad keltirgani uchun fond birjasida maʼlum kurs boʻyicha oldi-sotdi qilinadi Qimmatli qog'ozlar bozori nafaqat milliy, balki global miqyosdagi iqtisodiyotda muhim rol o'ynaydi, bu yerda investorlar o'zlari investitsiya qilishni istagan joyni topishlari mumkin, emitentlar esa shaxsiy maqsadlarga erishish uchun pul topishlari mumkin. Zamonaviy dunyoda davlatlar va odamlar o'rtasidagi munosabatlarning murakkablashishi, shuningdek, hayotning tobora ortib borayotgan tezligi va cheksiz ma'lumotlar oqimi tufayli tez va ozgina kuch sarflaydigan joyni topish juda qiyin. Bu qimmatli qog'ozlar bozorining eng muhim rolidir. Shubhasiz, qimmatli qog'ozlar bozorini butunlay boshqacha shartlarga ega bo'lgan keng turdagi investitsiya vositalarini taklif qilish qobiliyati bilan ham ajralib turishi mumkin. Qimmatli qog'ozlar bozori turli aktsiyalarni, obligatsiyalarni, buyurtmalarni va boshqalarni sotish – sotib olishni o'z ichiga oladi. Bu investorlar uchun xilma – xillikni yaratadi, lekin ayni paytda investitsiya vositalarini tezda tanlashga to'sqinlik qiladi. Biroq, qimmatli qog'ozlar bozorining asosiy rolini aniq belgilash mumkin emas. Chunki bu bozor juda xilma-xil bo'lib, turli elementlarni o'z ichiga oladi va o'z tarkibida ikkita yirik bozorni o'z ichiga oladi: kapital bozorining o'zi va qarz mablag'lari bozori. Qimmatli qog'ozlar bozorining rollari: 1. Ishlab chiqarishni rivojlantiris