ПЕРСПЕКТИВЫ СОКРАЩЕНИЯ УЧАСТИЯ ГОСУДАРСТВА В ЭКОНОМИКЕ И РАЗВИТИЯ ЧАСТНОГО БИЗНЕСА

Аннотация

In recent years, systematic reforms have been implemented to reduce state participation in the economy, expand private ownership through the privatization of state assets, and liquidate inefficient and unpromising enterprises. This article talks about the prospects of reducing state participation in the economy and developing private entrepreneurship. Key words: private property, private entrepreneurship, economy, state participation. ПЕРСПЕКТИВЫ СОКРАЩЕНИЯ УЧАСТИЯ ГОСУДАРСТВА В ЭКОНОМИКЕ И РАЗВИТИЯ ЧАСТНОГО БИЗНЕСА Аннотация. В последние годы проводятся системные реформы по сокращению участия государства в экономике, расширению частной собственности за счет приватизации Ключевые слова: государственных активов, ликвидации неэффективных и бесперспективных предприятий. В данной статье говорится о перспективах сокращения участия государства в экономике и развития частного предпринимательства. частная собственность, частное предпринимательство, экономика, участие государства. Zamonaviy bozor tizimini davlatning aralashuvisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. Biroq, aralashuvning o‘z chegarasi bo‘lib, uning mazkur chegaradan oshib ketishi bozor jarayonlarining izdan chiqishiga ta‘sir etib, ishlab chiqarish samaradorligi pasayadi. Natijada iqtisodiyotni davlat tasarrufidan chiqarish, xo‘jalik yuritishni tashkil etish va boshqaruv jarayonlarida davlatning me‘yoridan ortiq ishtirokini pasaytirish masalasi maydonga tushadi. Davlat aralashuvi miqyosini tartibga solish uchun muxim cheklovlar mavjud. Masalan, davlat tomonidan bozor mexanizmini izdan chiqaruvchi xar qanday xattixarakatlarga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. Iqtisodiyotga davlatning aralashuvini qisqartirish, eng avvalo, xususiy mulk xuquqini himoya qilish va uning ustuvor mavqeini yanada kuchaytirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik rivojlanishini rag’batlantirishga qaratilgan institutsional va tarkibiy islohotlarni davom ettirishni taqozo etadi. Mamlakatimizda qulay investitsiyaviy muhit yaratish, xususiy mulk egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, iqtisodiyotda davlat ishtirokini qisqartirish, xususiy sektorni rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish, davlat aktivlarini shaffof holda xususiylashtirish borasida izchil islohotlar amalga oshirilmoqda. 1 52 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Prezidentimizning “Iqtisodiyotda davlat ishtirokini yanada qisqartirish va xususiylashtirishni jadallashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g'risida”gi qarori foydalanilmay turgan yoki samarasiz foydalanilayotgan bo‘sh binolarni shaffof holda xususiylashtirish jarayonini tezlashtirishda muhim huquqiy hujjat bo‘ldi. Ushbu hujjat bilan Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining, vazirlik, idora hamda xo‘jalik boshqaruvi organlari rahbarlarining davlat aktivlarini boshqarish yo‘nalishidagi asosiy vazifalaridan biri etib, bo‘sh turgan, samarasiz foydalanilayotgan va asosiy faoliyat sohasiga taalluqli bo‘lmagan aktivlarni aniqlash bo‘yicha xatlov ishlarini muttasil amalga oshirish va ulardan samarali foydalanish choralarini ko‘rish belgilandi. Qarorga muvofiq, mahallalardagi hokim yordamchilari zimmasiga ham bu borada mas'uliyatli vazifa yuklandi. Ular o‘z hududlarida bo‘sh turgan bino va er uchastkalarini elektron onlayn-auktsion savdolariga chiqarish uchun buyurtma berish imkoniyati yaratildi. Mazkur hujjatda belgilanganidek, 2022 yil 1 apreldan boshlab, mahallada tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini ta'minlash va kambag'allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha tuman (shahar) hokimining yordamchilari tomonidan o‘z hududlarida bo‘sh turgan davlat ko‘chmas mulk ob'ekti yoki yer uchastkalari hududi 2 000 kvadrat metrgacha bo‘lgan davlat ko‘chmas mulk ob'ekti aniqlanganda hokim yordamchilarining onlayn-buyurtmanomasiga asosan Agentlik tomonidan tasdiqlanadigan tartibga asosan to‘g'ridan-to‘g'ri elektron onlayn-auktsion savdolariga chiqariladi. Yana bir muhim jihati, vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlariga qarashli bo‘lgan, uch oydan ortiq foydalanilmasdan bo‘sh turgan ob'ekt, Agentlik tomonidan tasdiqlanadigan tartibga muvofiq ularning roziligisiz ijaraga berish yoki sotish uchun savdoga chiqariladi. Bundan ko‘rinib turibdiki, bo‘sh turgan va samarasiz foydalanilayotgan davlat aktivlari hamda yer uchastkalarini xususiylashtirishda qarorning ahamiyati juda katta. Bu borada “Iqtisodiyotda davlat ishtirokini qisqartirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari” to‘g‘risida 2023-yil 23-martdagi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori tasdiqlangan bo‘lib, unda quyidagilar ko‘rsatilib o‘tilgan. Iqtisodiyotda davlat ishtirokini qisqartirish va xususiy sektorni rivojlantirish uchun shart- sharoitlar yaratish, davlat aktivlarini shaffof holda xususiylashtirish jarayonini tezlashtirish maqsadida: Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (keyingi o‘rinlarda – Agentlik) tomonidan Mol