К содержанию
РецензированоUZ2016

Aylanish sirtining yuzini hisoblash usullari

. Абдулкосимов А.А. · Боймирзаев К.М. Проблемы оптимизации экологического · Xoljigitov Dilmurod Xolmurod o‘g‘li (Тошкент, 1993, Китоб-1. – 64 б.) · Xolmanova Klara Yangiboy qizi (Тошкент, 1993, Китоб-1. – 64 б.)

Новый Узбекистан: наука, образование и инновации · 2016

Аннотация

Ushbu maqolada aylanish sirtlarining yuzini hisoblash usullari keltirilgan va unga doir misollar ham berilgan. Kalit so‘zlar. Aylanish sirtlari, differensiallanuvchi funksiya, Ox o‘qi atrofida aylantirish natijasida hosil qilingan sirt, Gorizontal aylanma sirt yuzasini hisoblash, Vertikal aylanma sirt yuzasini hisoblash. Aytaylik, [a;b] kesmada manfiy bo‘lmagan uzluksiz differensiallanuvchi y=f(x) funksiya grafigini Ox o‘qi atrofida aylantirish natijasida sirt hosil qilingan bo‘lsin (1-rasm). Shu aylanish sirtining yuzini hisoblashda quyidagi formuladan foydalanamiz: b S  2 f (x) 1[f '(x)]2dx (1) a Bu aylanish sirtining yuzini topish formulasidir. i x x i a x x b i1 i 1-rasm Gorizontal aylanma sirt yuzasini hisoblash: > SurfaceOfRevolution(f(x), x=a..b, output=integral); 97 b 2 p | f ( x ) | 0d f ( x ) 12 C 1 dx a dx Vertikal aylanma sirt yuzasini hisoblash: > SurfaceOfRevolution(f(x), x=a..b, output=integral, axis=vertical); b 0d 12 2 p | x | f ( x ) C 1 dx a dx 1 misol. y  x funksiya grafigining x[1;2] kesmaga mos qismini Ox o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini hisoblang. 1 Yechish. f(x)  x, f'(x)  . Bularni (1) ga qo‘yamiz. 2 x 2  1  2 2 1 S 2 x 1  dx 2 x dx  2 x 4 1 1 3  3 3 2 2   x 1   2  4     2 1     1 1     3  4  1 3  4   4   427 5 5 275 5      8,283. 3 8 8 6 >restart; with(plots): with(Student[Calculus1]): >f:=x->sqrt(x): >plot(f(x),x=1..2,color=red,style=line, thickness=2, title=`YOY`); 2 p x 1 C 4 x dx 1 x > SurfaceOfRevolution(f(x), x=1..2, output=integral); > SurfaceOfRevolution(f(x), x=1..2); 5 9 K 5 p C p 6 2 > evalf(%); 283154665 > SurfaceOfRevolution(f(x), x=1..2, output=plot); 98 2-misol. y  x2 funksiya grafigining x[1;2] kesmaga mos qismini: Oy o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini hisoblang. >restart; with(plots): with(Student[Calculus1]): >f:=x->x^2: >plot(f(x),x=1..2,color=red,style=line, thickness=2, title=`YOY`); > SurfaceOfRevolution(f(x), x=1..2, output=integral, axis=vertical); 2 ∫ 2 p x 4 x 2 C 1 dx 1 > SurfaceOfRevolution(f(x),x=1..2,axis=vertical); 5 17 K 5 p C 17 p 6 6 > evalf(%); 30.84648972 > SurfaceOfRevolution(f(x), x=1..2, output=plot,axis=vertical); 3-misol. y  2 x2, y3  x2 chiziqlar bilan chegaralangan yassi figyrani Oy va Ox o’qiga atrofida aylanishsan hosil bo’lgan sirtning yuzasini hisoblang. 1) Berilgan chiziqlar bilan chegaralangan yassi figyra: > restart; with(plots): with(Student[Calculus1]): > f2:=x->2-x^2: f1:=x->(x^2)^(1/3): > plot({f2(x),f1(x)},x=-2..2, y=0..2,color=[red,blue], style=line,thickness=2,title=`YUZA`); 2) figyrani Oy o’qiga atrofida aylanishsan hosil bo’lgan sirtni qurish: 99 > S1:=SurfaceOfRevolution(f2(x), x=0..1, output=plot, axis=vertical): S2:=SurfaceOfRevolution(f1(x), x=0..1, output=plot, axis=vertical): display({S2,S1}, axes=boxed, title=`SIRT`); 3) figyrani Oy o’qiga atrofida aylanishsan hosil bo’lgan sirtning yuzasini hisoblash > SurfaceOfRevolution(f2(x), x=0..1, output=integral, axis=vertical)+SurfaceOfRevolution(f1(x), x=0..1, output= integral, axis=vertical); 1 ∫ 1 2 p x 4 x 2 C 1 dx C ó 2 p x 4 C 9 x ( 2 / 3 ) dx 0 õ 3 x ( 2 / 3 ) 0 > SurfaceOfRevolution(f2(x), x=0..1,axis=vertical)+ SurfaceOfRevolution(f1(x), x=0..1,axis=vertical); 1 28 8 8 p (5 5 K 1) C p 13 K p ln(2) C p ln(3 6 81 243 243 C 13) > evalf(%); 369550289 4) figurani Ox o’qiga atrofida aylanishsan hosil bo’lgan sirtni qurish. > S1:=SurfaceOfRevolution(f2(x), x=0..1, output=plot): S2:=SurfaceOfRevolution(f1(x), x=0..1, output=plot): display({S2,S1}, axes=boxed, title=`SIRT`); 5) figurani Ox o’qiga atrofida aylanishsan hosil bo’lgan sirtning yuzasini hisoblash. > SurfaceOfRevolution(f2(x), x=0..1, output=integral)+ SurfaceOfRevolution(f1(x), x=0..1, output=integral); 100 1 ∫ K 2 p ( K 2 C x 2 ) 4 x 2 C 1 dx 0 1 C ∫ 2 p x ( 2 / 3 ) 4 C 9 x ( 2 / 3 ) dx 3 x ( 2 / 3 ) 0 > SurfaceOfRevolution(f2(x), x=0..1)+ SurfaceOfRevolution(f1(x), x=0..1); 33 23 33 01 1 1 128 p ln(2) C p 5 C p ln C 5 C p 16 16 32 2 4 1215 494 C 13 p 1215 > evalf(%); 171163206 3-misol. x2/3  y2/3  a2/3 astroida-chizig’i bilan chegaralangan egri chiziqli yassi yuzani Ox o’qi atrofida aylanishdan hosil bo’lgan sirt yuzasini hisoblash. Yechish: Ox o’qi atrofida aylanishdan hosil bo’lgan sirt yuzasini hisoblash: S 2y (x)2 (y)2dt x formulasiga asosida, astroidaning 101arametric tenglamasi x=acos3(t), y=asin3(t) (t )ga asosan S 22y (x)2 (y)2dt= x  /2 S 22y (x)2 (y)2dt 4asin3t 9a2cos4tsin2t9a2sin4t cos2t dt  x  0 /2 /2 12a2 /2 12a2 =4a  sin2t3asintcostdt 12a2  sin4td(sint) sin5t  5 0 5 0 0 1) astroida grafigini quramiz: > with(plots): > plot([1*cos(t)^3,1*sin(t)^3, t=0..2*Pi],thickness=2); 2) astroidani [0,π/2] kesmasiga mos qimining Ox o’qiatrofida aylanishdan hosil bo’lgan sirt grafigi. > restart; with(plots): with(Student[Calculus1]): > VolumeOfRevolution(sqrt(1^(2/3)-x^(2/3))^3, x=0..1, output=plot); 101 3) astroida-chizig’I bilan chegaralanga

Доказательный фрагмент

«Ushbu maqolada aylanish sirtlarining yuzini hisoblash usullari keltirilgan va unga doir misollar ham berilgan.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ushbu maqolada aylanish sirtlarining yuzini hisoblash usullari keltirilgan va unga doir misollar ham berilgan. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
сиркл, Ox o‘qi atrofida aylantirish natijasida hosil qilingan sirt, differential function, Calculating the surface area of a vertical rotating surface, вычисление площади поверхности вращения, differensiallanuvchi funksiya, вычисление площади поверхности вращения в вертикальной плоскости., Поля касания, Rotating surfaces, дифференцируемая функция, Aylanish sirtlari, the surface generated in the result of rotation around the Ox-axis, образованный при вращении вокруг оси Ох, Calculating the surface area of a horizontal rotating surface, Gorizontal aylanma sirt yuzasini hisoblash, Vertikal aylanma sirt yuzasini hisoblash
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники