К содержанию
РецензированоRU2020

Тюрский перевод произведения «Мираджнама»

Jahongir TURDIEV

Общество и инновации · 2020

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада меърож воқеаси ёритилган асарлардан Ўзбек таржима мактаби бири “Меърожнома”нинг туркий тилдаги таржимаси илмий Меърож жиҳатдан тадқиқ этилди. Меърож ислом тарихида юз Қўлёзма берган машҳур воқеалардан бўлиб, мумтоз шарқ Матншунослик тадқиқи Таянч манба. адабиётида алоҳида эътибор қаратилган мавзулардандир. Адабиётда “Меърож” билан бир қаторда “Исро” сўзи қўлланилади. “Исро” Аллоҳ таоло Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни кечанинг бир бўлагида Маккадаги Масжидул Ҳаромдан Қуддусдаги Масжидул Ақсога сайр қилдиришидир. “Меърож” Аллоҳ таоло сўнгги пайғамбари 1 PhD student of the Department of Literary Source Study and Textology, Tashkent, Uzbekistan email: jahongirturdiyev15@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special issue -1, №01 (2020) / ISSN 2181-1415 Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни Қуддуси шарифдан юқорига яъни, Ўзининг ҳузурига кўтаришидир. Шу ҳодисага бағишлаб ёзилган асарлар “Меърожнома” деб аталади. Бунинг сингари асарлар дастлаб араб адабиётида яратилди. Кейинчалик форс ва туркий адабиётда ҳам “Меърожнома”лар мустақил асар сифатида шакллана борди. Шунингдек, ушбу асарнинг туркий таржималари ҳам пайдо бўла бошлади. Илмий мақоламизда туркий тилга таржима қилинган “Меърожнома” асарининг мантшунослик тадқиқи ҳам ёритилди. Тюрский перевод произведения «Мираджнама» АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье анализирован с научной точки зрения Узбекская школа перевода тюркский перевод Мираджнамы, одно из произведений, Мирадж посвященных истории Мираджа. Мирадж - одно из самых Рукопись известных событий в истории ислама и одна из самых Текстовое исследование Первый источник важных тем в классической восточной литературе. В литературе вместе со словом «Меродж» используется слово «Исра». «Исра» означает, что перенесение Мухаммада (да благословит его Аллах и приветствует) по воле Аллаха от мечети аль-Харам в Мекке до мечети аль-Акса в Иерусалиме в течение одной части ночи. «Мерадж» - это вознесение последнего Пророка Мухаммада (мир ему и благословение Аллаха) из Иерусалима в небеса к Аллаху. Произведения, посвященные этому событию, называются «Мираджнама». Подобные произведения изначально были созданы в арабской литературе. Позднее в персидской и тюркской литературе «Мираджнама» сложилась как самостоятельное произведение. Также начали появляться тюркские переводы этого произведения. В нашей научной статье также рассматривается текстологическое исследование произведения «Мираджнама», переведенного на тюркский язык.”. Ислом тарихига оид ишончли манбаларнинг барчасида пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Меърожга кўтарилишлари баён этилган. Динимиз тарихида алоҳида аҳамият касб этган ушбу воқеа ёритилган асарлардан бири “Меърожнома” бўлиб, унинг туркий тилдаги таржимаси бизгача етиб келган. Асар тилининг равонлиги ва ёзувининг ўзига хослиги аждодларимиз маданий мероси, ўзбек тили тарихи ҳамда адабиётимизни ўрганишда муҳим манба ҳисобланади. XV-XVI асрларнинг нодир намунаси ҳисобланган туркий тилдаги “Меърожнома” асарининг фанда икки қўлёзмаси маълум. Уларнинг бири уйғур ёзувида, иккинчиси араб хатида битилган. Уйғур ҳарфли қўлёзма ҳозирги кунда Парижда Франция миллий кутубхонасида Suppl. Turc. 190 кўрсаткичи остида сақланмоқда. Ушбу қўлёзма “Меърожнома” ҳамда Фаридиддин Атторнинг “Тазкирату-л-авлиё” асарларидан 241 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special issue -1, №01 (2020) / ISSN 2181-1415 иборат. Қўлёзманинг 1 - 69 саҳифалари “Меърожнома”, 70-264 саҳифалари эса “Тазкирату-л-авлиё” асарини ўз ичига олади. Уйғур ёзувли бу қўлёзма ҳижрий 840 (мелодий 1436-1437) йили Ҳиротда Абу Малик бахши томонидан кўчирилган. Бу хусусда шундай таъкидланади: Tazkirada bitilgän mašayix avliyālarnïŋ hikāyat sözläri tügätildi. Tarix sekiz yüz qïrqta at yïl jumadu-l-axira aynïŋ onïda Haruda Abu Malik baxšï bitidim. [4. 12б.].(Тарих саккиз юз қирқинчи, от йили, жумаду-л-охир ойининг ўнинчисида Ҳиротда Абу Малик бахши ёздим). Араб ҳарфида битилган қўлёзма Истанбулдаги Сулаймония кутубхонасининг Фотиҳ фондида 2848 кўрсаткичи остида сақланмоқда. Ушбу қўлёзма ҳам 1-12 саҳифалари “Меърожнома”, 14-153 саҳифалари эса Фаридиддин Атторнинг “Тазкирату-л-авлиё” асарларини ўз ичига олади. Бу нусха ҳижрий 917 йил ражаб ойининг 20 санасида (мелодий 1511 йилнинг 13 октябрида) Мисрда Нуриддин Али бин Кичкина Саййид Aли ат-Талиқоний томонидан ўқилиши қулай бўлган настаълиқ ёзувида кўчирилган. Бу ҳақда қўлёзма тарихида шундай битилган: “Tarix toquz yüz on yetidä rahmat ayïnïŋ yigirmisidä Nuriddin Ali bin Kičkina Say yid Ali at- Taliqāniy bitidi”. (Тарих тўққиз юз ўн еттида раҳмат ойининг йигирмасида Мисрда Нуриддин ибн Али ибн Кичкина Саййид Али ат-Талиқоний ёзди). “Меърожнома” қисмининг биринчи ва охирги саҳифаларидан ташқари ҳамма саҳифалари 15 сатрдан иборат. Асар жилди рангли қалин қоғозда. Хаттот матнни кўчиришда Қуръон оятлари, ҳадис ҳамда дуоларни, шунингдек, Тангри, Муҳаммад, Расул, Абу Бакр, Умар, Усмон, Али

Доказательный фрагмент

«Калит сўзлар: Мазкур мақолада меърож воқеаси ёритилган асарлардан Ўзбек таржима мактаби бири “Меърожнома”нинг туркий тилдаги таржимаси илмий Меърож жиҳатдан тадқиқ этилди.»

Образец извлечения

Демо-превью

Калит сўзлар: Мазкур мақолада меърож воқеаси ёритилган асарлардан Ўзбек таржима мактаби бири “Меърожнома”нинг туркий тилдаги таржимаси илмий Меърож жиҳатдан тадқиқ этилди. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Jerusalem during one part of the night. "Meraj" is the ascension, Меърож, Uzbek School of Translation, Узбекская школа перевода, Miraj, Ўзбек таржима мактаби, Text research, Матншунослик тадқиқи, Первый источник, Мирадж, First source, Таянч манба, Рукопись, Қўлёзма, Текстовое исследование, Manuscript
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники