Stomatologiya” kafedrasi mudiri, datsenti. Ergashev Bekzod Jaloliddin o’g’li

Аннотация

Dental caries is one of the most common health problems of the world's population. This disease is the beginning of many serious dental problems and develops due to poor oral hygiene and malnutrition. To prevent caries, it is necessary to study oral hygiene, proper nutrition, vitamins and minerals, as well as dental examinations. This work aims to study modern approaches and preventive methods for the prevention of dental caries, including the recommended methods of toothpaste, miswak and toothbrushes. The work analyzes the factors leading to the development of caries, the effectiveness of preventive measures, and their importance for dental health. Keywords: Dental caries, oral hygiene, toothpaste, miswak, fluoride, calcium, vitamin D, floss, nutrition, prevention. 715 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4 ПРОФИЛАКТИКА КАРИЕСА И МЕТОДЫ ЕГО ПРЕДУПРЕЖДЕНИЯ Аннотация. Кариес зубов является одной из наиболее распространенных проблем со здоровьем среди населения мира. Это заболевание является началом многих серьезных стоматологических проблем и развивается из-за плохой гигиены полости рта и неправильного питания. Для профилактики кариеса необходимо соблюдать гигиену полости рта, правильно питаться, изучать витамины и минералы, проходить стоматологические осмотры. Целью данного исследования является изучение современных подходов и профилактических методов предотвращения кариеса зубов, включая такие рекомендуемые методы, как зубная паста, мисвак и зубные щетки. В исследовании проанализированы факторы, способствующие развитию кариеса, эффективность профилактических мер и их значение для здоровья зубов. Ключевые слова: Кариес зубов, гигиена полости рта, зубная паста, мисвак, фтор, кальций, витамин D, зубная нить, питание, профилактика. KIRISH: Dunyo aholisining ko‘pchiligi tish kariesidan aziyat chekmoqda. Tish kariesi global sog‘liqni saqlash muammolarining eng keng tarqalganidan biri bo‘lib, yer yuzidagi aholining taxminan 90%ida uchraydi[1]. Ko‘p holatlarda tishdagi og‘ir kasalliklar kariesdan boshlanadi, bu esa dastlab birgina qora nuqtadan paydo bo‘ladi[2]. Tish kariesi tishlarni yo‘qotishning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi va bu chaynov funksiyasini, ovqat hazm qilish tizimini buzilishiga, oshqozonning surunkali kasalligiga olib kelishi mumkin. Jahon stomatologiya amaliyotida, tish kasalliklarining oldini olish davolashga nisbatan 20 barobar arzonroq ekanligi isbotlangan[3,4]. Shunday qilib, kariesning oldini olish, ya’ni karies profilaktikasini o‘rganish zarur. Og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasi Tish salomatligi va go‘zalligi uchun eng yaxshi yo‘l – og‘iz gigiyenasiga rioya qilish va yiliga kamida ikki marta tish shifokoriga murojaat qilishdir[5]. Tishlarni yuvish qoidalari quyidagicha: har kuni ikki marta – ertalab va kechqurun, ovqatdan keyin yuvish maqsadga muvofiq. Masalan, ba’zilar nonushtadan oldin tishlarni yuvib, kundaliklarini boshlashadi. Bu, albatta, yaxshi, ammo ovqatdan keyin tishlarni yuvish, tish asoslariga kirgan turli qoldiqlarni olib tashlashga yordam beradi[6]. Ovqat qoldiqlari esa kariesdan boshlanadigan turli tish kasalliklariga olib keladi. Tishlar 45° burchak ostida, 2.5-3 daqiqa davomida tozalanishi kerak[7]. Og‘izni mikroorganizmlardan himoyalovchi maxsus suyuqliklar bilan kuniga 2-3 mahal chayish, shuningdek, maxsus tish iplaridan foydalanish ham tavsiya etiladi[8]. Tish cho‘tkasi shaxsiy gigiyena asbobi bo‘lib, uni muntazam yangilab turish lozim – har ikki oyda yangisini almashtirish kerak. 716 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4 Misvok Misvok tishning yorilishi, dog‘lar, tosh yig‘ilishi va emalning yemirilishini oldini oladi. U tishni oqartiradi, xotirani yaxshilaydi va bosh og‘rig‘ini davolaydi. Misvok ishlatishda tish pastasining o‘zi zarur emas, chunki uning tarkibida tishlarni sifatli tozalovchi moddalar mavjud[9]. Ovqatlanish rasioni “Kariesga qarshi” oziqlanishda ikki asosiy faktor mavjud: to‘g‘ri oziq-ovqat tanlash va uglevodlarni me’yorida iste’mol qilish[10]. Bolalar uchun shakar va qandolat mahsulotlari, gazli ichimliklar kabi yuqori uglevodlar iste’molini kamaytirish kerak, chunki bu bakteriyalar tomonidan kislotaga aylanadi va tish to‘qimasi yemirilishiga olib keladi[11]. Yog‘lar, ayniqsa, pishloq, tishning ustini himoya qiluvchi nafis qavat bilan qoplab, kariesning oldini olishga yordam beradi. Vitaminlar va mineral moddalar, ayniqsa, kalsiy, ftor va D vitamini tishlarning normal o‘sishi va mustahkam bo‘lishi uchun zarur. Kalsiy, sut mahsulotlarida mavjud bo‘lib, D vitamini bilan birgalikda yaxshi so‘riladi[12]. 717 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4 Tish pastalari Zamonaviy tish pastalari bir nechta xususiyatlarga ega bo‘lib, ularning ba'zilari gigiyenik va davolovchi xususiyatlarga ega. Davolovchi pastalar yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatadi va profilaktik tish pastalari ftor va mineral saqlovchi moddalardan iborat bo‘ladi[13]. Odatda odamlar narxi va hajmiga qarab tish pastalarini tanlashadi, ammo