АЙЛАНУВЧИ БАРАБАНЛАРДА МАТЕРИАЛНИНГ ТУШИШ БАЛАНДЛИГИ

Аннотация

Бизга маълумки куритилаётган материални аппаратда бўлиш вақтини аниқлаш ва бунинг асосида қуритиш жараёнинг умумий ҳисоблаш учун куритгич орқали заррачаларнинг олдинга силжишини кетма-кет каскад цикллари орқали содир бўлади, бу ерда заррачанинг маълум бир циклдаги ҳар бир ҳаракати унинг барабан узунлиги бўйлаб ҳаракатланишига олиб келади ва ҳар бир циклдаги бу масофа қуритгичнинг конструкцияси ва иш шароитларига боғлиқ бўлади. Заррача барабанда чексиз кўп йўллар билан ҳаракатлаганлиги сабабли, заррача ҳаракатини таҳлилини ўртача қийматлар учун оламиз. Калит сўзлар: Барабан, насадка, иситувчи агент, маҳсулот зарралари, контактли усул, конвектив усул, коэффициент. Кимё ва турдош корхоналарда кенг қўлланиладиган қуритиш барабанларининг бошқа аппаратлардан афзаллиги: уларнинг конструктив тузилиши соддалиги, автоматлаштириш осонлиги ва нисбатан орзонлиги ҳисобланади. Барабанли қуритгич горизонтга нисбатан қия жойлашиб айланади ва унинг бир томонидан нам материал юкланиб, иккинчи томонидан қуритилаётган маҳсулот чиқарилади. Жараён учун зарур бўлган иссиқлик миқдори қарама-қарши ёки паралел йўналтирилган иссиқ ҳаво орқали берилади. Иситувчи ҳаво билан қуритилувчи моддани контактини яхшилаш учун цилиндрик барабан ичига турли шаклдаги насадкалар ўрнатилган Барабан айланганда махсулот зарраларини насадкалар барабан ички девори бўйича юқорига олиб чиқадилар ва маълум баландликдан қаттиқ зарралар ёмғири сифатида иссиқ ҳаво оқими ичига сочиб берилади. Иссиқлик алмашинуви жараёнининг асосий қисми шу қаттиқ зарраларнинг иссиқ ҳаво оқими ичидан ўтиш даврида конвектив усулда амалга оширилади[1-2]. Шунинг учун, насадкалар материални қанчалар даражада теккис ва барабан кўндаланг кесим юзаси бўйича равон сочиб бериши ва заррачаларнинг иссиқ ҳаво оқимида бўлиш вақти тадқиқ қилинаётган қуритиш жараёнинг интенсивлигини белгилаб беради[3]. Тадқиқотчилар томонидан, қуритилаётган заррачаларнинг иссиқ ҳаво оқимида бўлиш вақти айланувчи барабан ичидаги материал ҳаракати насадка конструкцияси ва барабаннинг иш режимидаги параметрларига боғлиқ эканлиги таъкидланган. Материалнинг барабан ичидаги ҳаракати жуда мураккаб бўлиб, зарра насадканинг ўзида сирпаниб, думалаб аралашиб харакатланса, насадкадан сочилганда зарралар бир бири билан урилиб ва харакатланаётган ҳаво оқими билан тўқнашиш оқибатида нотекис харакат қилади. Бундан сўнг насадкадан сочилиб тушаётган зарралар барабан остида думалаб аралашиб ҳаракатланаётган материал қатлами билан тўқнашади [4]. Барабан насадкасининг учидан унинг пастки қисмидаги материал қатламгача бўлган масофа заррачаларнинг тушиш баландлиги бўлиб, бу масофа насадканингнинг бурчак ҳолатига боғлиқ бўлади. 10 Материал заррачалари насадканинг турли бурчак позицияларидан тушганлиги сабабли, тушиш баландликлари хар хил бўлади. Заррачалар қатлами учун насадка учидан тушиш баландлигини қуйидаги тенглама билан топиш мумкин: Y  R2 X2 Y  0 0 (1) q cos Бу ерда: α- қуритгичнинг қиялиги, R - насадка учининг айланиш радиуси, R-барабан 0 радиуси ва мос равишда X  R cos(), Y  R sin(). 0 0 0 0 Насадка учидан барабан тагига ўртача узунлиги қуритгичнинг конструкцияси, насадка турлари, шунингдек заррачаларнинг хусусиятлари билан белгиланади ва P. G. GLIKIN таклиф қилинган тенглама билан ҳисобланиши мумкин [6]: D V(0) Y  0  sin()dV (2) q V(0)cos 0 Бу ерда: D -қуритгичнинг самарали диаметри, яъни насадканинг учи билан ҳосил 0 қилинган доиранинг диаметри, V=L×S -бу насадкадаги материалнинг ҳажми. Қуритгичдаги заррачаларнинг тушишининг ўртача узунлигини ҳисоблашнинг яна бир усулини KELLI таклиф қилган тенгламадан фойдаланади: k'D Y  0 (3) q H cos R Тенгламадаги k' коэффициенти насадка геометрияси ва модда параметрларига боғлиқ бўлиб, тажрибалар натижасида k'=0,57÷0,91 оралиқда аниқланган. Бизнинг ўтказган тажрибаларимизда материалнинг насадкадан тушиш бурчаги ва тушиш узунлиги насадкадаги материал миқдорига ҳам боғлиқлигини кўрсатди. Насадка материал билан ортиқча тўлдирилганда материалнинг сочилиш бурчаги кичик қийматларда бошланиб, насадка материалдан тўлиқ бўшагунича давом этади. Аксинча, материал билан кам тўлдирилганда материалнинг сочилиш бурчаги катта қийматларда бошланиб, насадка материалдан тўлиқ бўшагунича давом этади. Шунинг учун, материал сочилишининг ўртача бурчак қийматининг тахминий қиймати қуйидаги тенглама билан аниқлаймиз: V(0)  ()dV  0 (4) V(0) Бу холда, эркин тушиш траекторияси бўйича ҳаракатланаётган заррачанинг тушиш вақтини қуйидаги тенглама билан ҳисоблаш мумкин: 2Y t  q (5) q g ва ўртача тушиш вақти қуйидаги тенглама билан ҳисоблаймиз: 2Y t  q (6) q g Заррачани ўртача тушиш тезлигини қуйидаги тенглама билан ҳисоблаймиз: gY v  q (7) q 2 Насадканинг учидан тушган заррачаларнинг бисиб ўтган масофава вақти ҳисоблаш учун юқоридаги келтирилган тенглама билан фарқ қилади. Бунинг сабаби, бу тенгламаларда оқимлар йўналиши, заррачаларга таъсир қилувчи ҳаво қаршилигини ҳисобга олинмайди. 11 Қуритгич орқали заррачаларнинг олдинга силжиши кетма-кет каскад цикллари орқали содир бўлади, бу ерда заррачан