ZIYORAT TURIZMINING RIVOJLANISHI Shojonov Ma’rufjon To’ymurodovich Toshkent shahar Sergeli tumani 264-maktab o‘quv ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari.

Аннотация

The article discusses the restoration of historical pilgrimage sites after independence and its rise to the level of state policy, as well as the problems and prospects for the development of pilgrimage tourism. Keywords: tourism, historical sites, geographical location, climate and weather conditions, UNESCO, pilgrimage tourism, Road map, mausoleums, mosques, madrasas. ГОСУДАРСТВЕННАЯ ПОЛИТИКА ПО ВОССТАНОВЛЕНИЮ МЕСТ ПАЛОМНИЧЕСТВА И РАЗВИТИЮ ПАЛОМНИЧЕСКОГО ТУРИЗМА В УЗБЕКИСТАНЕ ПОСЛЕ ОБРЕТЕНИЯ НЕЗАВИСИМОСТИ Аннотация. В статье рассматривается восстановление исторических мест паломничества после обретения независимости и возведение его в ранг государственной политики, а также проблемы и перспективы развития паломнического туризма. Ключевые слова: туризм, исторические места, географическое положение, климатические и погодные условия, ЮНЕСКО, паломнический туризм, Дорожная карта, мавзолеи, мечети, медресе. 1 95 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ O‘zbekistonda olib borilayotgan tub islohotlar, davlat siyosati mazmuni yosh avlodni ma`naviy yetuk, intellektual salohiyatli barkamol avlod qilib tarbiyalashga qaratilgan. Amalga oshirilayotgan o‘zgarishlarning bosh maqsadi ham insonning moddiy va ma`naviy manfaatlarini himoya qilishdan iborat. Milliy qadriyatlarni tiklash, ma`naviyatni yuksaltirish, ayniqsa sharqona odob-axloq an`analariga e`tiborni kuchaytirish shular jumlasidandir. Yurtimizda buyuk rejalar va bunyodkorlik ishlari tarixiy an`ana va tajribalarga asoslanib, aql-u idrok bilan amalga oshirilmoqda. Buxoroi Sharifda qadimiy obidalar benihoya ko‘p. Ularning har biri qadrli. Har biridan moziy nafasi kelib turganday bo‘ladi. Har biri ajdodlarimizning qanday insonlar bo‘lganliginining tilsiz guvohidek tuyuladi.Aslida ham shunday. O‘zbek xalqining tarixi yozma manbalar bilan bir qatorda osori-atiqalarimizda ham muhrlanib qolgan. Kitoblar o‘qiladigan dalillar bo‘lsa, yodgorliklar ko‘riladigan dalillardir. Osori-atiqalar tarixini bilish ham o‘tmishimiz haqidagi taassurotlarimizni boyitadi va aniqlashtiradi. Xalqni tarixiy, moddiy va madaniy merosni o‘rganish bilan tarbiyalash muhim ahamiyatga ega. Chunki har bir kattakichik yodgorlik o‘zbek xalqi tarixidagi muhim bir voqea yoki sana bilan bog‘liq, yoki bo‘lmasa davlat ahamiyatiga molik biror zarurat tufayli bunyod etilgan. Buxoro olis tarixi davomida bir necha bor qaytadan bunyod etilgan. Lekin shahar o‘z tarixiy ildizlaridan hech qachon uzilib ketmagan. Uning bag‘rida olis o‘tmishdan to bugungi kungacha qurilgan ko‘plab me’morchilik yodgorliklari saqlanib qolgan. Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, XX asr boshlarida ular soni 550 ga yaqin bo‘lgan. Salkam bir asrga yaqin vaqt ichida sho‘ro dahriylarining tariximizga nisbatan buzg‘unchilik munosabati o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. Bugungi kunga kelib, shaharda 300 ga yaqin yodgorliklar saqlanib qolgan. Mustaqillik yillarida Buxoroni zamonaviy va milliy shaharsozlik asosida qayta qurish, obodonlashtirish hamda bunyodkorlik ishlari ana shu yodgorliklarni asl tarixiy holida tiklashdan, ta’mirlashdan boshlandi. Dastlab Bahovuddin Naqshband, Sayyid Amir Kulol, Chor Bakr kabi tarixiy majmualar asl tarixiy asosida qayta qad rostladi. Keyin shahar bag‘ridagi Chashmai Ayub, Dahmai Behishtiyon, Hazrati 7 Abu Xafs Kabir, Shayx Abu Bakr Gulobodiy, Xoja Ismatulloh Valiy kabi ulug‘ allomalar nomlari bilan bog‘liq ziyoratgohlar, maqbaralar, masjid va madrasalar asl holida qayta tiklanib, obod qilindi. Buxoroda har qadamda tarix bilan yuzlashasiz. Uning har bir obidasi, madrasa, masjidi, minorasi, hovuz, xiyoboni, bozor va ko‘chalari o‘tmish guvohlari sifatida namoyon bo‘ladi. 1 95 1 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ O‘z davrining hayotiy ehtiyojlari tufayli bunyod etilgan bu hayratomuz inshootlar, imoratlarda keksa tarix bilan birgalikda ajdodlarimizning yuksak aql-zakovati, donishmandligi, ilmiy salohiyati, dunyoviy madaniyati, g‘aroyib san’ati ham o‘z ifodasini topgan. Darhaqiqat, mamlakatimiz mustaqillikka erishgach milliy qadriyatlarni tiklash va rivojlantirish, madaniy meros, ayniqsa tarixiy-me’moriy obidalarni asrash, ularni kelgusi avlodga etkazish borasida ulkan ishlar amalga oshirilmoqda. Bugungi kunda Buxoroda 660 ta moddiy-madaniy meros ob’ektlari ro‘yxatga olingan bo‘lib, 231 tasi arxeologiya ob’ektlari, 364 tasi arxitektura yodgorliklari (8 ta maqbara, 47 ta masjid, 14 ta karvonsaroy, 39 ta madrasa), 19 tasi monumental san’at asarlari, 22 tasi arxitektura ansambllari va 24 tasi diqqatga sazovor joylardir. Shulardan 331 tasi Respublika ahamiyatidagi va 329 tasi mahalliy ahamiyatdagi moddiy-madaniy meros ob’ektlari hisoblanadi. Buxoro shahrida 300 dan ortiq hovuz bo‘lganligi XIX asr hujjatlarida qayd qilingan. Chashmadek qayta ko‘z ochgan Buxoro hovuzlari esa asrlar osha shaharga ko‘rk- u tarovat baxsh etaveradi. Buxoro tarixiy shahar s