СПОСОБЫ ПОДДЕЛКИ ПОДПИСЕЙ

Аннотация

Through this article, I have provided information about the concept of forging signatures by criminals, methods, methods of their detection, general and specific signs, and their importance in conducting an examination. Key words: imitation of a signature by hand, transcription, drawing, general and special signs, imitation. СПОСОБЫ ПОДДЕЛКИ ПОДПИСЕЙ Аннотация. В данной статье я предоставил информацию о понятии подделки подписей преступниками, методах, способах их выявления, общих и специфических признаках, а также их значении при проведении экспертизы. Ключевые слова: имитация подписи от руки, транскрипция, рисунок, общие и специальные признаки, имитация. Тақлид — имзоси акс эттирилган шахснинг ҳаракатларини қайтаришга уринишдир. Тақлид шахсда мавжуд бўлган стереотипни бузиш жараёни билан боғлиқ. Тақлидчи ўзининг ғайриодатий ҳаракатларини бажаради, натижада имзони бажариш жараёнини назорат қилиш истаги пайдо бўлади. Динамик стереотипнинг қотиб қолганлиги, яъни унинг нисбий турғунлиги тақлид қилиш имконини чегаралайди ва одатда, тақлид билан бажарилган имзоларда кузатилади. Шу билан бирга, доимий машқлар ва ҳаракатларнинг ишлов даражасининг муайян мос тушишида, шунингдек, дастхатларнинг ўхшашлиги натижасида ижобий натижага эришиш мумкин. 565 Кўпинча имзони тақлид қилиш орқали қалбакилаштириш қуйидаги усуллар билан бажарилади: кўз билан чамалаб, ёддан, машқлар натижасида. «Кўз билан чамалаб» тақлид — кўз орқали қабул қилиш ва уни акс эттиришни билдиради. Тақлиднинг бу тури асосида кузатилаётган ҳарф, штрихларни, яъни имзонинг қисмларини чизиб олиш ётади. Қалбакилаштирувчи аввал имзони бутунлигича ўрганади, кейин уни таркибий қисмларга бўлади, ҳаракатларни таҳлил қилади ва ундан кейин уни қалбаки ҳужжатда худди ўзидай тасвирлайди. Намуна имзони тасвирлаш аниқлиги кўз орқали қабул қилишга, унинг ўткирлиги, тўлиқлиги ва аниқлигига боғлиқ. Қалбакилаштирувчи ўзининг эътиборини имзонинг ташқи кўринишига қаратади ва одатда, унинг индивидуаллаштирувчи айрим муҳим аломатларини эътиборсиз қолдиради. Қалбакилаштирилаётган имзо ҳаракатларнинг бирлашган тизими сифатида тасвирлангани учун уни бажариш жараёни алоҳида ҳаракатлардан ташкил топади. Эксперт ҳаракатлар координациясининг бузилиш аломатларини, бажарилиш суръатининг секинлашишини қуйидагилардан аниқлайди: ёзув қуролининг табиий бўлмаган тўхталишларидан; алоҳида ҳарфлар, штрихларни бажаришда ҳаракатларнинг узилишларидан; штрихларнинг синишлари ва эгрилигида акс эттирилган титраш изларидан; чизиб қўйилишидан; босимнинг нотекислигидан. Шундай қилиб, ёзув анжомининг тўхташлари, ҳарфнинг қандайдир элементи (штрихи) ҳаракатларининг узилиши юзага келган жойдаги ҳаракатларнинг бошланиш нуқтасининг силжиши орқали, паст боғланиш даражаси эса – кейинги ҳарф (штрих)ларнинг бошланғич қисмларида тугаган узун охирги штрихлар билан ниқобланади. Шунингдек, имзонинг бир хил хусусий аломатлари қуйидагича фарқланади: имзонинг бошланғич ва якуний қисмларини бажаришдаги ҳаракатларнинг шакли билан; қўшимча штрихларни бажаришдаги ҳаракатларнинг чўзилганлиги билан; ҳаракатларнинг жойлашиши билан; шунингдек, чизмани бажаришдаги ҳаракатларнинг мураккаблиги билан. Шундай қилиб, ушбу тақлид тури учун қалбаки имзо ва намуна имзонинг ташқи кўриниши бўйича жуда ўхшашлиги ва хусусий аломатларда жиддий фарқлар билан тавсифланади. «Ёддан» тақлид — қалбакилаштирувчини аввал кузатган ва ёдлаб олган бошқа шахснинг номидаги имзони тасвирлашдан иборат. Қалбакилаштирувчи ёдида қолган имзонинг шаклига тақлид қилади. Ушбу тақлид турида имзони бажаришдаги аниқлик 566 — кузатиш вақти, ёдлашнинг тавсифи (олдиндан ўйлаб ёки ўйламасдан), хотирага ва ҳоказоларга боғлиқ. Кўп ҳолларда қалбаки имзо билан ҳақиқий имзо орасида фақат нисбий ўхшашлик бўлиши мумкин. «Ёддан» тақлид билан бажарилган имзолар учун умумий аломатлар хатнинг сийраклиги, боғланганлигидаги ва кўп хусусий аломатлардаги фарқлари билан тавсифланади. Ҳаракатларнинг секинлашиши, координациясининг бузилиши каби аломатлар ҳам намоён бўлиши мумкин. Қалбакилаштирувчи имзонинг яққол кўзга ташланувчи аломатлари: транскрипция, чизма, ҳаракатларнинг йўналиши ва умумий шаклини акс эттиради. Қалбакилаштирилаётган имзода қалбакилаштирувчи имзосининг элементлари намоён бўлиб қолади. Шундай қилиб, «ёддан тақлид» бўйича бажарилган имзолар, «кўз билан чамалаб» бажарилган имзолардан қуйидагилар билан фарқ қилади – охиргиси ҳақиқий имзолар билан ташқи кўриниши бўйича катта ўхшашликка эга, шунингдек, маълум даражада хусусий аломатлар ҳам мос тушади. Машқлар натижасида имзонинг бажарилиши. Машқ мақсади бегона имзони акс эттириш жараёнини енгилллаштириш учун маълум кўникмаларни ишлаб чиқишдан иборат. Машқ — кўринишга оид қабул қилиш билан боғлиқ бўлган узоқ давом этувчи жараён. Давомий машқ шундай кўникмани ишлаб чиқишга олиб келиши мумкинки, унинг натижасида қалбакилаштирувчи имзони эркин, координацияланган ҳаракатлар билан бажариши мумкин, бу эса тақлид қилинганлик фактини аниқлашда қийинчилик туғдиради. Дастлабки машқ билан бажарилган «кўз билан чамалаб» қалбакилашти