Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ВЛИЯНИЕ COVID-19 НА ОРГАНЫ
Ahmedova Gulchehra Abdullayevna · Ilmiy Raxbar · Markayev Avaz O’skan O’g’li · G’oyibov Asilbek Dilshod O’g’li
Современная наука и исследования · 3 · 2024
Аннотация
The COVID-19 pandemic, which first appeared in Wuhan, China, has so far affected the lives of people all over the world. It has been found that COVID-19 has a widespread effect on almost all organs. Until then, it was found that the virus caused inflammation, endothelitis, hypercoagulation and swelling in the body. Lymphocytopenia, fibrin degradation and DVS syndrome were observed in the circulatory system, venous thromboembolism, pulmonary embolism, systemic and pulmonary arterial thrombosis and embolism, ischemic stroke and myocardial infarction were observed. It is known to cause acute coronary syndrome, acute heart failure, myocarditis and arrhythmia in the heart. Intravascular coagulation was found even in young patients. Patients complained about a sense of taste. Psychological problems are common among patients. In rare cases, systemic erythematous rashes have also occurred. Key words: COVID-19, Endothelial dysfunction, Hypercoagulation, Acute kidney injury, Acute respiratory distress syndrome, Myocarditis. ВЛИЯНИЕ COVID-19 НА ОРГАНЫ Аннотация. Пандемия COVID-19, впервые появившаяся в китайском Ухане, до сих пор влияет на жизнь людей во всем мире. Установлено, что COVID-19 оказывает широкое воздействие практически на все органы. До этого было установлено, что вирус вызывал воспаление, эндотелит, гиперкоагуляцию и отек в организме. В системе кровообращения наблюдались лимфоцитопения, деградация фибрина и синдром ДВС, венозная тромбоэмболия, легочная эмболия, системные и легочные артериальные тромбозы и 1 37 6 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ эмболии, ишемические. наблюдались инсульт и инфаркт миокарда. Известно, что он вызывает острый коронарный синдром, острую сердечную недостаточность, миокардит и аритмию в сердце. Внутрисосудистое свертывание крови обнаружено даже у молодых пациентов. Больные жаловались на нарушение вкусовых ощущений. Среди пациентов часто встречаются психологические проблемы. В редких случаях также возникали системные эритематозные высыпания. Ключевые слова: COVID-19, Эндотелиальная дисфункция, Гиперкоагуляция, Острое повреждение почек, Острый респираторный дистресс-синдром, Миокардит. Kirish qism COVID-19 pandemiyasi birinchi marta Xitoyning Uxan shahrida paydo bo'ldi. U barcha qit'alarga tez tarqaldi. SARS-CoV-2 respirator tizimi kasalliklari bor bemorlarda jadallik bilan rivojlandi. Lekin,keyinchalik virus tanadagi har qanday organga ta'sir qilishi mumkin ekan. Og'ir bemorlarda ko'pincha bir nechta organlar ta'sirlanganligi ko’rindi. Virus qon tomir endotelial hujayralari, o'pka, yurak, miya, buyraklar, ichak, jigar, hiqildoq va boshqa to'qimalarda mavjud bo'lgan angiotensin retseptorlariga ta’sir qildi. Bu organlarga bevosita zarar etkazishi mumkin. Bundan tashqari, virus organizmda tizimli buzilishlar keltitib chiqardi bu o’z navbatida organlar ishining buzilishiga sabab bo’ldi. Bemorni davolashda bir nechta organlarning shikastlanishini baholash shart. Koagulyatsiya va qon tomir endoteliyasining buzilishi tez-tez uchradi, ammo dastlabki bosqichlarda qon tomir ichi koagulyatsiya simptomlar kelib chiqmasligi ham mumkin. Lekin ular ko'plab organlarning shikastlanishiga olib keladi. O'lgan bemorlarda yurak va buyrak funktsiyasining buzilishi tez-tez uchrashi kuzatildi. Organlarning shikastlanishi o'tkir infektsiyaning asorati sifatida uzoq vaqtdan keyin paydo bo'lishi mumkin. Turli organlarga virus turli vaqtlarda ta'sir qilishi ham mumkin. Surunkali shikastlanishlarga olib kelishi ham kuzatildi. Bemorlarda reabilitatsiya uzoq va qiyin davom etdi. Asosiy qism Yallig'lanish va endotelit Boshqa kasalliklar bilan solishtirganda, COVID-19 oq qon hujayralari tomonidan sitokinlarning ko'proq ishlab chiqarilishiga sabab bo’lgan. Katexolaminlarning ko'payishi sitokinlar ko’payishiga sabab bo'lidi, bu gipersitokinemiya yoki sitokin chiqarish sindromi deb ham ataladi. Organizmning ushbu noto'g'ri javobi tizimli yallig'lanishli javob sindromi , o'tkir respirator distress sindromi , ko'p a'zolarning zararlanishi, shok va o'limga olib kelishi mumkin. Yallig'lanish reaktsiyasi organizmdagi viruslar soni pasayganda ham kuchayishi mumkin.SARS- CoV-2 ko'p a'zolardagi endotelial hujayralarni zaraladi va diffuz limfotsitar endotelitni keltirib chiqardi, bu esa vazokonstriksiya keltirib chiqaradi. Yallig'lanish, giperkoagulyatsiya va shish bilan birga keladigan gipoperfuziya organlar ishemiyasiga olib kelgan. Ammo antisitokin biologik preparatlar va boshqa immunomodulyatsion terapiya bilan davolanayotgan bemorlarda COVID- 19 xavfi nisbatan pastroq. Koagulyatsiyaga ta'siri Qon ketish COVID-19da odatiy emas. Chuqur tomir trombozi, venoz tromboemboliya, o'pka emboliyasi va o’pkali-yurak, tizimli va o'pka arterial trombozi va emboliyasi, ishemik insult va miyokard infarkti haqida xabar berilgan.O’limga olib keluvchi ta’sirlar orasida chuqur tomir 1 37 7 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN
Доказательный фрагмент
«The COVID-19 pandemic, which first appeared in Wuhan, China, has so far affected the lives of people all over the world.»
Образец извлечения
Демо-превьюThe COVID-19 pandemic, which first appeared in Wuhan, China, has so far affected the lives of people all over the world. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- COVID-19, Endothelial dysfunction, Hypercoagulation, Acute kidney injury, Острое повреждение почек, O’tkir buyrak shikastlanishi, Endotelial disfunksiya, O'tkir respirator distress sindromi, Острый респираторный дистресс-синдром, Миокардит., Miokardit., Myocarditis., Гиперкоагуляция, Эндотелиальная дисфункция, Acute respiratory distress syndrome, Giperkkoagulyatsiya
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Магистерские диссертацииЮлдашев Ж.Х2014
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024