Yakka kurash va tabiiy fanlar kafedrasi.

Аннотация

In this article, all organs of the organism are interconnected, that is, they are connected by humoral means with the help of blood and lymph fluids flowing in the vessels, the central nervous system controls the organism, all this ensures the integrity of the organism. Fibrous tissue or dense connective tissue is made up of dense, parallel bundles of fibers, and is not strong and elastic. It serves as a support in the organism. Keywords: organism, Anatomy, Dialectics, cytoplasm, nucleus, epithelial tissue, endothelium, muscle tissue, nerve tissue. АНАТОМИЧЕСКИЙ ВЗГЛЯД НА СТРОЕНИЕ И РАЗВИТИЕ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО ТЕЛА. Аннотация. В данной статье наука и техника показывают, что все органы тела взаимосвязаны, то есть они связаны гуморальным путем с помощью крови и лимфатических жидкостей, текущих в сосудах, центральная нервная система управляет организмом, все это обеспечивает целостность организма. Фиброзная ткань, или плотная соединительная ткань, состоит из плотных, параллельных пучков волокон и не является ни прочной, ни эластичной. Он выполняет функцию опоры в организме. 1 92 5 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Ключевые слова: организм, анатомия, диалектика, цитоплазма, ядро, эпителиальная ткань, эндотелий, мышечная ткань, нервная ткань. Demak odam organizmi tuqimalardan, a'zolardan, sistemalardan tarkib topgan, ular o’zaro birlashib, bir butun organizmni hosil qiladi. Anatomiyani o’rganishda odam organizmining xizmati katta. Odam organizmining tuzilishiga yondoshishda ikki xil bir-biriga qarama-qarshi materialistik va idealistik oqimlar paydo bo’lgan va uzoq, yillar davomida ana shu oqimlar orasida kurash davom etib kelmoqda. Chunonchi, mexanik materialistlar organizm turli xil a'zolarning mexanik yig’indisidan (Morganni), tuqimalar (Bisha) yoki xujayralar yig’indisidan (Virxov) iborat deb qaraydilar. V.Virxov odam organizmini xujayralar davlatiga qiyoslaydi, unda aloxida guruxlar - xujayralar federasiyasi bo’lib, uzi mustaqil yashash imkoniyatiga ega ekanligini ta'kidlaydi. Alohida a'zolarni umumiy bir butun organizmdan ajratib qarash metafizik qarashdir. U xujayra guruxlarini mustaqil yashash imkoniyatiga ega deyish - vitalizmdir. Dialektika nuqtai nazaridan, organizm alohida qismlar, tuqimalar, a'zo va tuqima elementlaridan tashkil topgan. Ana shu qismlarning bir-biriga uzviy bog’lanishi natijasida bir butunga aylangan tuzilma bo’lib, u beto’xtov o’zgarib turadi. Organizm uzi yashaydigan sharoitga moslashgan va shu sharoitsiz yashay olmaydi. Organizmning barcha a'zolari bir-biri bilan o’zaro bog’liq bo’ladi, ya'ni tomirlarda oqayotgan qon, limfa suyuqliklari yordamida gumoral yo’l bilan bog’lanadi, markaziy nerv sistemasi organizmni idora etib turadi, bularning hammasi organizmning bir butunligini ta'minlaydi. Demak, odam organizmi tuqimalardan, a'zolardan, sistemalardan tarkib topgan, ular o’zaro birlashib, bir butun organizmni hosil qiladi. Xujayra sitoplazma va yadrodan tashkil topgan sistema bo’lib, o’simlik va xayvon organizmining takomillashishi, tuzilishi va yashash jarayonlarining asosi hisoblanadi. Hayot davomida, moddalar almashinuvida ishtirok etishi tufayli doimo kupayib (yangi xujayra hosil qilib) yangilanib turadi. Hujayralar orasida hujayralararo modda joylashgan, bu modda suyuk yoki dirildoq va zich x,oldagi asosiy modda va turli tolalardan tashkil topgan. Har bir xujayra sitoplazma qobigi, sitoplazma va yadrodan tashkil topgan. Sitoplazmada: hujayra organellalari, kiritmalar; yadroda: yadrocha, xromatin, yadro shirasi va yadro qobig’i mavjud. 1 92 6 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Hujayra xaqidagi to’lik ma'lumot gistologiya fanida beriladi. Tuqimalar. Tuqima evolyusion taraqqiyot jarayonida vujudga kelib, umumiy tuzilishga ega bo’lgan ma'lum funksiyani bajarishga ixtisoslashgan xujayra va xujayra bo’lmagan tuzilmalar majmuasi-dan iborat. Evolyusiya jarayonida 4 xil tuqima vujudga kelgan: 1) epiteliy tuqimasi; 2) ichki muxit tuqimasi; 3) muskul tuqimasi; 4) nerv tuqimasi. 1. Qoplovchi epiteliy tuqimasi, chegaralovchi tuqima bo’lib, tana va xazm qilish nayining ichki yuzasini qoplab turadi. U jigar, me'da osti bezi va boshqa bezlar tarkibiga kiradi. 2. Biriktiruvchi toqimalar - xujayralararo oraliq moddalari ko’prok bo’lishi bilan farqlanadi. Bu xildagi tuqimalar tarkibida amorf (ma'lum tuzilishga ega bulmagan) moddalar, kollagen hamda elastik tolalar bo’ladi. Biriktiruvchi tuqimaning turlari: Yumshoq (shakllanmagan) biriktiruvchi tuqima - fibroblastlar (yapaloq, sershox hujayralar) dan tashkil topgan bo’lib, boshqa turdagi tukimalarni bir-biriga bog’laydi, a'zolar tarkibidagi bushliqlarni tulg’izadi. Yog’ to’qima - protoplazmasida yog’ tomchilari bo’lgan shar shaklidagi hujayralar bo’lib, ular organizmda charvi sifatida (qorin bushlig’ida) teri ostida, buyrak atrofida, ko’z kosasi va boshqa joylar