Talabalarni qol topi mashg’ulot jarayonida o’yining texnik usullariga o’rgatish

Аннотация

Oliy o'quv yurdarida Qol topi sport turini rivojlantirish, talabalarda ushbu sport turiga nisbatan ijobiy tushuncha shakillantirish.qol topi sporti bo'yicha mashgidollarni tashkiUashtirish. Qol topi mashg'ulot jarayonida maxsus mashqlar yordamida o'yin ing texnik usuUariga о 'rgatish. Kalil so'zlar: jismoniy tarbiya, sport, sog'lom xayot, jismoniy mashiqlar. Jismoniy tarbiya va ommaviy sport turlarini rivojlantirish bilan bir qalorda, "katta" sport mavqcini ko'tarishga ham ustuvor ahamiyat qaratilmoqda. Yildan yilga Respublikamizda halqaro va jahon miqyosidagi nufuzii musobaqalarni o'tkazish an'anaviy tadbirlar tarkibidan joy olmoqda. O'zbek sportchilari Osiyo, Jahon va Olimpiya musobaqalarida yuksak natijalaiga erishib, yurtimiz shuhrat ini jahon hamjamiyati oldida tarannum elib kelmoqda. Ushbu natijalarni mustahkamlash va ularni yuksak darajaga ko'tarish maqsadida 2000- yillardan boshlab mamlakatimizda "kichik Olimpiada" maqomida o'tkaziluvchi "Umid nihollari", "Barkamol avlod" va "Universiada" kabi ko’p bosqichli ommaviy sport musobaqalari joriy etildi va borgan sari nufuzii mavqega ega bo'lib, iste'dodli sportchilarni halqaro va Olimpiya musobaqalariga olib chiqishda "ko'prik" vazifasini o'tab kelmoqda. Bu borada barcha ustuvor sport lurlari kabi qayd etilgan ommaviy sport musobaqalari va Olimpiya o'yinlari dasturidan joy olgan, Yer kurrasida eng ommaviy sport turlari salida gandbol sport turiga ham alohida e'tibor qaratilmoqda. Shu bilan bir qalorda, ayni kunda qoltopi bo'yicha iste'dodli sport zaxiralari va yuqori malakali, raqobatbardosh sportchilarni tayyorlash hamda ommaviy gandbolni yanada kengaytirish. mashg'ulot va musobaqalarni ilmiy asosda tashkil qilish zaruriyati yuksak kasbiy-pedagogik salohiyatga ega mutaxassis-kadriar yetishtirish muhimligiga e'tibor qaratadi. Talabalarda qoltopi o'yin texnikasini o’rgatish uchun mashg'ulot rejasini musobaqalar o'tkazilish kunlarini aniqlagan xolda tashkiUashtirish lozim. O’rgatish jarayonida o'yin usullarini nafaqat biomexanik nuqtaiy nazardan to'g'ri va unumla bajarish balki o'yin payitida uni qo'llashni ham tushuntirish kerak. Shuning uchun texnik usullarga va individual taktik xarakatlarga o’rgatish birgalikda olib boriladi. Bundan tashqari, o'yinga o’rgatish va jismoniy sifatlami tarbiyalash o'zaro bir-biriga bog’langan xolda olib boriladi. Harakatlarga o’rgatish va jismoniy sifatlami tarbiyalash zaminida lalabalarni harakat malakalarini tashkiUashtirish yotadi. Jismoniy sifatlami tarbiyalash harakat malakalarini egallash jarayonini tezlasht iradi. O'yin usullarini bajarishda jismoniy sifatlar namoyon bo’ladi va rivojlanish tezlashadi. Biroq harakatlarga o'rgatishda qoida bo’yicha sharoil yengillashib boriladi, ammo jismoniy sifatlami tarbiyalashda yuklama oshirib boriladi. Наг bir usulni bosqichma-bosqich olib boriladi. Etibor harakatning asosiy bosqichiga, keyin esa boshqa qisimlarni bajarishga qaratiladi. Har qanday usulni o'rgatishda texnik-taktik harakatlarning ketma-ketligi mantiqan to'g'ri bo'lishi kerak. 1. Usul bilan tanishtirish. 2. Usulni soddalashtirib o'rgatish. 43 Октябрь I 2020 СОВРЕМЕННЫЕ 114УЧНЫЕ РЕШЕНИЯ АКТУАЛЬНЫХ ПРОБЛЕМ 3. Usullarni o'yin xolatiga yaqinlashtirib takominlashtirish. 4.0'rganilgan usullarni o'yinda qo'llash. Usui bilan tanishtirishda, albatda, ko'rgazmali qurollardan foydalanib, usul to'g'risida malumot berish va tasawur hosil qilish zarur. Ko'rgazmali qurollardan qayta foydalanilganda (rasmlar, jadval, vidiyotasmalar) o'rganilayotganda usul va harakatlarning ancha muhim bo'laklariga ahamiyat beriladi. O'yin usullari va harakatlami ko'rsatishda usulning ahamiyati va uni o'yin payitida unumli qo'llash to'g'risida gapirib berish maqsadga muovotiq bo'ladi. Harakat to'g'risida tasawurga ega bo'lish uchun shu usullarni bajarib ko'rish imkoniyati beriladi. Xarakatlami soddalashtirilgan sharoitda o'rganish kamchiliklami bartaraf qilishga yordam beradi. Ushbu holatda qanday muvaflaqiyatga erishish tayyorlovchi va yondoshuvchi tanlashga bog'liq bo'ladi. Harakat to'g'risida tasawurga ega bo'lish uchun shu usullarni bajarib ko'rish imkoniyati beriladi. Harakatlami soddalashtirilgan sharoitda o'rganish kamchiliklami bartaraf qilishga yordam beradi.Ushbu holatda qanday muvaflaqiyatga erishish tayyorlovchi va yondoshuvchi mashqlarni tanlashga bog'liq bo'ladi. Harakat elementlarini his qilish uchun harakatlami majburiy chegaralab va belgilab qo'ygan usullari qo'llaniladi. O'yin usullarini soddalashtisilgan yoki murakkablashtirilgan sharoitda o'rgatish uchun o'yinning dastlabki holati, masofa,yo'nalish harakati tezligi va har xil xalaqit beruvchi unsurlar kiritiladi. Bu o'z navbatida, usulga o'rgatishdaga to'siqlarni bartaraf qiladi. Mashgulot jarayonlarida 6 oy mobaynida biz talabalarni qol topi texnik usullariga o'rgatishda quyidagi birnecha amaliy mashqlarni tafsiya qildik: l.Oldinga, yon tomonga, orqa bilan oldinga to'pni yerga urib xarakat qilish. 2.Shularning xammasini yugirgan xolatda bajarish. 3.11onizi yo'nalishida har-xil