Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021
Распространение и меры борьбы с пчелиным тропилапсозом в Узбекистане
ПАРАЗИТАР КАСАЛЛИКЛАР MEDITSINASI · ЎЗБЕКИСТОНДА АСАЛАРИЛАР ТРОПИЛЕЛАПСОЗ (Ветеринария илмий-тадқиқот институти)
in Library · 2026
Аннотация
Annotation В статье описаны результаты изучения эпизоотологиче- The article describes the results of studying the epizootological ской ситуации в пчеловодческих хозяйствах некоторых регио- situation in beekeeping farms in some regions of our republic. нов нашей республики. То есть описаны результаты научных That is, the results of scientifi c research on the origin, distribution, исследований по происхождению, распространению, профи- prevention and measures to combat the new bee disease tropilapsosis лактике и мерам борьбы с новой болезнью пчел тропилапсозом. are described. Tropylelapsosis is a dangerous parasitic disease Тропилелапсоз является опасным паразитарным заболеванием of bees, and it is noted that it causes great economic damage to пчел, и отмечается, что он наносит большой экономический beekeeping farms. In the fi ght against tropileposis of bees, pruning ущерб пчеловодческим хозяйствам. В борьбе с тропилелапозом and destruction of bee colonies, the use of formic acid, amiacar and пчел рекомендуется обрезка и уничтожение заражённый пче- other pyrethroid preparations are recommended. линых семей, применение муравьиной кислоты, амиакар и дру- гих пиретроидных препаратов. Калит сўзлар: асалари, тропилелапсоз, касаллик, қўзғатувчи, Tropilaelaps clareae, кана, диагноз, мумкатак, личинка, даво- лаш, карши курашиш чоралари. Мавзунинг долзарблиги. Республикамизда аса- технологиялар асосида кенг кўламда жорий қилиш каби ларичилик қишлоқ хўжалигининг юқори даромадли тадбирларни амалга ошириш зарур. тармоқл аридан бири бўлиб, асалари асали, гул чанги, Тропилелапсоз асаларилар очиқ ва ёпиқ личинкала- ўз хусусиятлари бўйича озиқ-овқат, доривор ҳамда кос- рининг (Tropilaelaps clareae) гамаз канаси қўзғатадиган метологик маҳсулотлар ҳисобланса, прополис, асалари касаллигидир. Кананинг урғочиси тўқ қизил-қўнғир заҳари, она ари сути – тиббиёт ва косметологияда кенг рангли, узунчоқ шаклда, 0,97-1.0х0,53-0,58 мм, эркаги қўлланиладиган кучли биостимулятор вазифасини бажа- 0,88-0,51 мм катталикда бўлади. Мумкатакларда ривож- ради. ланаётган асалари личинкалари мумкатакларни ёпиши- Ўзбекистон асалариларни кўпайтириш ва боқиш дан олдин, уруғланган урғочи каналар мумкатакларга бўйича тарихий марказлардан бири бўлиб, қуёшли та- кириб, уларнинг деворида 3-4 та тухум қўяди ва унда биати асаларичиликни ривожлантиришда муҳим ўрин каналар 8-9 кун давомида ўзининг тўлиқ ривожланиш эгаллайди. Кейинги йиллларда асаларичилик тармоғини даврини ўтайди. Тропилелапсоз каналарининг мумка- бошқариш тизимини тубдан такомиллаштириш, асала- такда тўлиқ ривожланиш даврида улар асалари личин- ричилик хўжаликлари фаолияти самарадорлигини оши- каларининг гемолимфасини сўриб, нобуд бўлишига олиб ри ш, асал маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми ва тур- келади. Касалликнинг тарқалиш манбаи бўлиб кана би- ларини янада кўпайтириш, асални қайта ишлаш бўйича лан зарарланган асаларилар ҳисобланади. Тропилелап- замонавий технологияларни жорий этиш, соҳанинг экс- соз касаллигининг аризорда касал оилалардан соғлом порт салоҳиятини ошириш бўйича бир қатор чора ва тад- бирлар амалга оширилди. Асаларичилик соҳасини ривожланиши учун яра- тилаётган қулайликлар, олиб борилаётган тадбирларга қарамасдан, соҳа ривожига катта иқтисодий зарар келти- рувчи омиллар ҳам мавжуд. Жумладан, асалариларнинг турли ҳашорат ва зарар- кунандалар билан зарарланиши, инфекцион ва инвазион касалликларнинг келиб чиқиши долзарб муаммолардан бири ҳисобланади Ушбу ҳолатлардан келиб чиққан ҳолда асалари ка- салликларини аниқлаш, олдини олиш ва уларга қарши кураш чораларини ишлаб чиқиш, илмий-тадқиқот ишла- рини ташкил этиш, асаларичиликни ривожлантиришда инновацион ғоялар ҳамда илмий ишланмалар, замонавий 1-расм. Асалари мумкатакларининг бузилган ҳолати 19 #12 (181) 2022 VETERINARIYA MEDITSINASI ПАРАЗИТАР КАСАЛЛИКЛАР 2- расм. 3-расм. Tropilaelaps clareae канаси билан зарарланган мумкатаклар ва нобуд бўлган арилар 4- расм. 5-расм. Асалари тропилелапсоз касаллигини аниқлашда оилаларга тарқалиши арилар ўғирланган, кўчирилган, лаборатория текшириш жараёнлари ромларни касал оилалардан соғлом оилаларга ўтказганда содир бўлади. Касалликнинг характерли белгилари: ка- бораторияда микроскопик текширув жараёнлари асосида саллик кўпинча ёзнинг иссиқ даврида учрайди. Асала- амалга оширилди. Бунга кўра, Тошент вилоят “Эффект ричи личинкаларнинг мумкатакларда номутаносиб жой- проф сервис” МЧЖ асаларичилик фирмаси 350 та аса- лашганини, ҳамда уларнинг кундан-кун камайиб бораёт- лари оиласидан, Тошкент вилояти Тўйтепа туманидаги ганлигини кузатади. Шу билан бирга, кўпинча (80-90%) Тугунбой Файзиевич шахсий асаларичилик хўжалигидан эркак арилар (трутенлар) личинкалари зарарланиши ку- 70 та асалари оилалари ҳамда Қашқадарё вилояти Қарши затилади. Мумкатакда нобуд бўлган личинкалар ўзининг тумани “Чўли ота” асаларичилик хўжалигида Нуридди- ялтироқ тусини йўқотади, тана формаси ўзгаради, баъзи нов Шарофиддинга тегишли 200 та асалари оилаларидан личинкаларнинг олдинги қисми мумкатакдан чиқиб ту- лабораторияга т
Доказательный фрагмент
«Annotation В статье описаны результаты изучения эпизоотологиче- The article describes the results of studying the epizootological ской ситуации в пчеловодческих хозяйствах некоторых регио- situation in beekeeping farm…»
Образец извлечения
Демо-превьюAnnotation В статье описаны результаты изучения эпизоотологиче- The article describes the results of studying the epizootological ской ситуации в пчеловодческих хозяйствах некоторых регио- situation in beekeeping farm… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- асалари, тропилелапсоз, касаллик, қўзғатувчи, Tropilaelaps clareae, кана, диагноз, мумкатак, личинка, даво-, asalari, control measures, тропилелапос, меры борьбы, bees, tropilelapos, kasallik, disease, chorvachilik, Animal husbandry, мелкая сеть, пчелы, Животноводство, qarshi kurash choralar, kichik tarmog', болезни, tropilelapoz, small network
Смежные источники
Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ЖУРНАЛ ПРАВОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙСуванов Сардор Бахадирович2026