СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ НАЛОГОВОГО ПРОВЕРКИ В ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКЕ

Аннотация

In this article, through the effective use of digital technologies in the tax system, proposals and practical recommendations for facilitating all tax-related services, that is, expanding the capabilities of tax authorities and taxpayers, performing many tasks in the tax system through digital technologies, and research was conducted on ways to evaluate their effectiveness, and conclusions and suggestions were formed within the research. Keywords: tax system, digital technologies, tax reporting, tax revenue, tax, efficiency, digital platform, digital transformation, tax authorities, optimization. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ НАЛОГОВОГО ПРОВЕРКИ В ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКЕ Аннотация. В данной статье за счет эффективного использования цифровых технологий в налоговой системе облегчаются все налоговые услуги, то есть расширяются возможности налоговых органов и налогоплательщиков, а также решаются многие задачи в налоговой системе. В рамках исследования цифровых технологий были проведены исследования рекомендаций и способов оценки их эффективности, а также сформированы выводы и предложения. Ключевые слова: налоговая система, цифровые технологии, налоговая отчетность, налоговые поступления, налог, эффективность, цифровая платформа, цифровая трансформация, налоговые органы, оптимизация. 252 So‘nggi vaqtlarda “Raqamli iqtisodiyot” tushunchasi juda ko‘p marta qo‘llanilmoqda. Darhaqiqat, ko‘plab rivojlangan mamlakatlarda raqamli iqtisodiyot ularning rivojlanish omillariga sezilarli darajada ta’sir o‘tkazgan. Raqamli iqtisodiyot – bu xo‘jalik faoliyatini yuritish bo‘lib, bunda ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatishdagi asosiy omil raqamlar ko‘rinshidagi ma’lumotlar bo‘lib, katta hajmdagi axborotlarni qayta ishlash va shu qayta ishlash natijasini analiz qilish yordamida har xil turdagi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish, texnologiyalar, qur-ilmalar, saqlash, mahsulotlarni yetkazib berishda oldingi tizimdan samaraliroq yechimlar tatbiq qilishdir. Bosh-qacha qilib aytganda, raqamli iqtisodiyot bu onlayn xizmatlar ko‘rsatish, elektron to‘lovlar amalga oshirish, internet savdo, va boshqa turdagi sohalarni raqamli kompyuter texnologiyalarini rivojlanishi bilan bog‘langan faoliyatdir.Soliq tizimida raqamli texnologiyalardan unumli foydanalish birinchi navbatda davlat soliq xizmati organlari xodimlari tashkil qilinib, amalda qo‘llaniladi. Davlat soliq siyosatini amalga oshirishda asosiy mavqeni egallagan soliq organlariga soliq qonunlariga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshirishdek yuksak vazifa yuklatildi. Hozirgi kunda iqtisodiyotning barcha sohalarida raqamli texnologiya, sun’iy intellekt texnologiyalari va Big datadan samarali foydalanishga bo‘lgan talab va ehtiyojlardan kelib chiqib, mavjud muammoni hal qilishda, Davlat soliq qo‘mitasi faoliyatida raqamli texnologiyalaridan foydalanish usullarini takomillashtirish yo‘nalish-larini ishlab chiqishda, qiyosiy, tizimli, iqtisodiy va statistik, SWOT tahlili, monografik tadqiqot usullari, anketa so‘rovi, guruhlash, taqqoslash, induksiya, deduksiya, optimallashtirish usuli shuningdek, WEB- portallar, kompy-uter tarmoqlari va maxsus dasturiy ta’minot vositalari bilan ishlash usullaridan foydalanildi. Soliq tizimida raqamli texnologiyalarining vazifasi soliq xizmati organlari oldiga qo‘yilgan masalalarni hal etish uchun to‘langan soliqlar va yig‘imlar tushumi haqida ma’lumotlar statistikasini ishlab chiqilgan maxsus algoritmlar asosida olib borish va tegishli organlarga uzatish, tushumlar dinamikasini tahlil qilish, boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun tahliliy ma’lumotlarni berish, tahliliy ma’lumotlar asosida hisobotlar tayyorlash masalalarini yechishni ta’minlashdan iborat. Soliq xizmati organlarida axborot tizimlari va texnologiyalarini joriy etishning maqsad va vazifalari soliq xizmati organlari bajaradigan funksiyalar, vazifalar, bir xildagi operatsiyalarni yangi dasturlar bilan imkoni boricha kengroq qamrab olishni ta’minlashdir, zero bu dasturlar soliq ma’lumotlariga ishlov berish jarayonini jadallashtirish, soliq inspektorlari ishining samaradorligini oshirish, ularning ishidagi bir tusdagi hisob-kitob va oxiri yo‘q yozuvlar bilan ishlash yukini kompyuter statistikasining 253 zamonaviy vositalaridan foydalangan holda ijodiy tahlil qilish sohasiga chiqish imkonini beradi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2019-yilning 10-iyul kuni “Soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha choratadbirlar to‘g‘risida”gi qarorni qabul qildi. Farmonida ham soliq tizimida Soliq tizimini yanada takomillashtirish, iqtisodiyotda xufiyona aylanmani qisqartirish va O‘zbekiston Res-publikasi soliq siyosatini takomillashtirish konsepsiyasining asosiy yo‘nalishlarini amalga oshirish maqsadida2: ■Davlat organlari va tashkilotlari o‘rtasida axborot almashish mexanizmlarining, elektron soliq ma’muri-yatchiligi hamda soliq nazoratini amalga oshirish shakl va uslublarining takomillashmaganligi. ■Soliq nazoratining shakl va mexanizmlarini, shu jumladan soliq solish ob