BOʻLAJAK OʻQITUVCHILARNI SAMARALI HAMKORLIDAGI FAOLIYATGA TAYYORLASHNING REPREZENTATIV TAHLILI Hojiyeva Zulfiya O`ktamovna

Аннотация

This article discusses pedagogical cooperation and its specific features, a representative analysis of preparing future teachers for high-quality cooperation. The article serves as a resource for future teachers. Keywords: representation, cooperation, analysis, future teacher, student, cooperation methods, methods, professional groups, technologies, student, approach. РЕПРЕЗЕНТАТИВНЫЙ АНАЛИЗ ПОДГОТОВКИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ К ЭФФЕКТИВНОЙ СОВМЕСТНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ Аннотация. В данной статье рассматривается педагогическое сотрудничество и его специфические аспекты, репрезентативный анализ подготовки будущих педагогов к качественной совместной деятельности. Статья служит ресурсом для будущих педагогов. Ключевые слова: репрезентация, сотрудничество, анализ, будущий учитель, ученик, методы сотрудничества, методы, профессиональные группы, технологии, студент, подход. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchining faqatgina bilim beruvchi emas, balki hamkorlikda ishlovchi, ijodkor va o‘zaro muloqotni rivojlantiruvchi shaxs sifatida tayyorlanishi muhimdir. Shu sababli, bo‘lajak o‘qituvchilarni samarali hamkorlik faoliyatiga tayyorlash bo‘yicha reprezentativ tahlil o‘tkazish dolzarb masalalardan biridir. Reprezentativlik (ingl. representativeness) – butunning xususiyat va parametrlarini aks ettirish uchun zarur boʻlgan qismning xossasi. Reprezentativ tahlil – bu umumiy populyatsiyaning kichik, lekin uning asosiy xususiyatlarini ifodalovchi qismida olib boriladigan tadqiqot bo‘lib, natijalar asosida umumlashtirilgan xulosalar chiqariladi. 47 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4 Yuqoridagilardan kelib chiqib boʻlajak oʻqituvchilarni samarali hamkorlidagi faoliyatga tayyorlashning reprezentativ tahlilini amalga oshirishda quyidagi metodlardan foydalanish mumkin:  Anketali so‘rovnoma – pedagogika universitetlari va institutlarida tahsil olayotgan talabalar orasida o‘tkaziladi.  Eksperiment – o‘quv jarayonida turli hamkorlik metodlarini qo‘llash va natijalarini kuzatish.  Statistik tahlil – talabalar va o‘qituvchilarning fikr-mulohazalarini tahlil qilish.  Taqqoslash usuli – an’anaviy va interaktiv usullar yordamida o‘qitilgan talabalar natijalarini solishtirish. Bo‘lajak o‘qituvchilar uchun samarali hamkorlik quyidagi jihatlarni o‘z ichiga oladi:  Kommunikativ ko‘nikmalar – o‘quvchilar, ota-onalar va hamkasblar bilan samarali muloqot qilish.  Jamoada ishlay olish qobiliyati – muammolarni birgalikda hal qilish, ijodiy yondashuv.  Mas’uliyat va yetakchilik – o‘z fikrini aniq ifodalash va guruh ichida yetakchi bo‘lish qobiliyati.  Refleksiya va o‘z-o‘zini baholash – faoliyat natijalarini tahlil qilish va takomillashtirish. Georgea M. Langer, Amy B. Colton va Loretta S. Goff larning "Collaborative Analysis of Student Work: Improving Teaching and Learning" (Talabalar ishini hamkorlikda tahlil qilish: o'qitish va o'rganishni takomillashtirish") kitobi talabalarning ishlarini birgalikda tahlil qilish orqali o‘qitish va o‘rganishni yaxshilash usullarini ko‘rsatadi. Bu kitob asosida bo‘lajak o‘qituvchilarni hamkorlikda ishlashga tayyorlashda quyidagi metodlardan foydalanish mumkin: 1. O‘quvchilarning ishlarini birgalikda tahlil qilish. Ushbu kitobda ta’kidlanishicha, o‘quvchilarning ishlarini birgalikda tahlil qilish orqali o‘qituvchilar o‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalarini chuqurroq tushunishlari va ularga moslashtirilgan o‘qitish strategiyalarini ishlab chiqishlari mumkin (Bo‘lajak o‘qituvchilarga o‘quvchilarning matematika yoki til darslaridagi ishlarini namuna sifatida taqdim eting. Ulardan ushbu ishlarni birgalikda tahlil qilish va quyidagi savollarga javob topishni so‘rang: O‘quvchi qanday xatolarga yo‘l qo‘ygan? Ushbu xatolarning sabablari nima bo‘lishi mumkin? Qanday o‘qitish strategiyalari yordamida bu xatolarni tuzatish mumkin? Tahlil jarayonida bo‘lajak o‘qituvchilar bir-birlarining fikrlarini eshitish va turli yondashuvlarni muhokama qilish orqali hamkorlikda ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishlari mumkin). 2. Darslarni birgalikda rejalashtirish va baholash. Kitobda o‘qituvchilarning birgalikda darslarni rejalashtirish va keyin ularni baholash jarayoni ham muhim o‘rin tutadi. Bu jarayon orqali o‘qituvchilar bir-birlarining tajribalaridan o‘rganish va o‘z amaliyotlarini yaxshilash 48 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4 imkoniyatiga ega bo‘ladilar. (Bo‘lajak o‘qituvchilarni kichik guruhlarga bo‘ling va ularga ma’lum bir mavzuda dars rejasini birgalikda tuzishni topshiring. Dars rejasini tuzishda quyidagi savollarga javob topishni so‘rang: Darsning asosiy maqsadi nima? Qanday o‘qitish usullaridan foydalanish mumkin? O‘quvchilarning turli darajadagi bilimlarini qanday hisobga olish mumkin? Dars rejalarini tuzgandan so‘ng, ularni amaliyotda sinab ko‘rish va natijalarni birgalikda baholashni tashkil eting. Bu jarayon orqali bo‘lajak o‘qituvchilar hamkorlikda ishlash va bir-birlarining tajribalaridan o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ladilar). 3. O‘qitishning sabab-oqibat munosabatlari