Распространенность, диагностика, лечение и профилактика эймерии кроликов.

Аннотация

This article provides information about one of the most common parasitic diseases among rabbits, Eymeriosis, the relevant recommendations for the spread, diagnosis, treatment and prevention of the disease, in particular, Koxitoks, one of the highly effective anti-Eymeriosis drugs that are widely used today. , Toltrox, Intracox oral, Vazuril is recommended. Keywords: Eimeriosis, Rabbits, Polyuria, Phthalazol, Baicox, Sulfadimethoxine, Himcoccid, Norsulfazol, Furazolidone, Coctsitox, Toltrox, Vazuril, Intracox oral, Enteritis, Eimeria stiedae, Eimeria magna, Eimeria perforans. https://t.me/ResearchEdu_Journal Multidisciplinary Scientific Journal December, 2022 245 RESEARCH AND EDUCATION ISSN: 2181-3191 VOLUME 1 | ISSUE 9 | 2022 Scientific Journal Impact Factor 2022: 4.628 http://sjifactor.com/passport.php?id=22258 КИРИШ. Мамлакатимизда тадбиркорлик фаолиятини ривожлантиришга қаратилаётган эътибор қуёнчилик соҳасида кенг имкониятлар очмоқда. Бу эса кўпчилик тадбиркор кишилар орасида қуёнчиликка бўлган қизиқишни кучайтирмоқда. Мутахассисларнинг фикрича, қуён гўштининг биологик қиймати, юмшоқлиги ҳамда ёғ ва холестерин моддаси камлиги сабаб тиббиётда аллергия, гипертония, ошқозон-ичак, ўт-пуфак, жигар касалликларини даволашда фойдали. Момиғидан тайёрланган буюмлар неврологик касалликлар, радикулит билан оғриган беморларга тавсия этилади. Момиғи иссиқни сақлаш хусусиятига кўра, қўй жунидан ҳам иссиқ сақлайди. Қуёнчилик сердаромад соҳалардан бирига айланмоқда. Гўшти ва териси харидоргир, асраш ва боқиш қулай ва катта харажат талаб қилмаслиги қуёнчилик билан шуғулланмоқчи бўлганлар учун айни муддао. Қуён гўштида оқсил миқдори қўй, қорамол, чўчқа гўштларига қараганда юқори. Витамин ва минерал таркибига кўра деярли барча гўшт турларидан устун туради. Қуён гўшти таркибидаги витаминлар, макро ва микро элементларни бошқа бирор тур ҳайбон гўшти билан тенглаштириб бўлмайди (1 жадвал). 1-жадвал Қуён гўштининг кимёвий таркиби 100 г. гўштнинг Гавда массасидаги энергетик Гавда қисимлари улуши (%) қиймати, ккал. Сув Оқсил Ёғ Кул Чаноқ – сон 70,30 21,21 5,83 2,66 140,31 Курак – елка 71,39 20,43 4,87 3,31 122,05 Бел – думғаза 71,05 19,96 6,98 2,01 147,14 Бўйин – кўкрак 71,95 18,76 5,42 3,87 124,82 Узун толали 71,03 22,10 4,10 2,77 125,53 мускул Қуёнчилик билан шуғулланувчи кишилар қуёнлар инвазион касаллик орасида учрайдиган қуён эймериози ҳақида билишлари зарур. АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ ВА МЕТОДОЛОГИЯ. Эймериоз - ўткир ва сурункали тарзда кечувчи протозооз касаллик бўлиб, ичак ёки жигарни зарарлайди ва ушбу органларда ривожланади. Касаллик клиник жиҳатидан овқат ҳазм қилиш органлари функциясининг бузилиши, ичи кетиши ёки ич қотиши, дамлаш, заҳарланиш, камқонлик ва ориқлаш билан характерланади. Эймериоз https://t.me/ResearchEdu_Journal Multidisciplinary Scientific Journal December, 2022 246 RESEARCH AND EDUCATION ISSN: 2181-3191 VOLUME 1 | ISSUE 9 | 2022 Scientific Journal Impact Factor 2022: 4.628 http://sjifactor.com/passport.php?id=22258 билан касалланган қуёнлар 70% гача нобуд бўлиши кузатилади. Касалликка асосан овқатланиш ратциони ўзгартирилган қуёнлар мойил бўлади. Шунинг учун одатда эймериоз 3-4 ойлик (улар она сутидан табиий озиқланишга ўтишганда) қуёнларда учрайди, лекин катта қуёнларга ҳам эймериоз ооцисталари юқиши мумкин ва улар ташувчи бўлиб хизмат қилади. Қуёнларнинг ичакларида 8 тур ва жигар ўт халтасида 1 турдаги эймерия қўзғатувчилари паразитлик қилиб касалликни келтириб чиқаради. Шу турлардан энг кўп тарқалгани Eimeria stiedae, Eimeria magna, Eimeria perforans ҳисобланади. Касалликнинг клиник белгилари. Касаллик организмда кечишига кўра уч турга: ичак ва жигар, айрим вақтлари аралаш шакилларда учрайди. Паразитлар ривожланаётган органга қараб бу касалликнинг турида симптомлар деярли фарқ қилмайди. Қуёнларда жигар эймериози. Касалликнинг енгил тури ҳисобланади. Унинг симптомлари деярли аниқ эмас ва касалликнинг давомийлиги қисқа муддатли бўлади. Қўзғатувчиси жигар ўт йўлининг эпителия ҳужайрасида паразитлик қилади. Характерли клиник белгилари: Шиллиқ қаватининг сарғиш ранги, ич кетиши ҳамда тана ҳарорати кўтарилади, ўсиш секинлашади (бу ёш қуёнларда аниқ кўринади), қуёнлар қийналиб озиқланади, бурун ва кўздан йиринг оқиши кузатилади, жун қоплами ҳурпаяди, сийдик ажралиши кучайиши(полиурия) каби белгилар юзага чиқади. Белгилари 30-59 кун давомида юзага чиқади, шу даврда ёш қуёнлар орасида ўлим сони ортади. Касал қуёнларнинг ичак ва жигарида оқ тугунаклар пайдо бўлади. Қуёнларда ичак эймериози. Касалликнинг ушбу шакли энг хавфли ҳисобланиб, ичак эпителия ҳужайраларида паразитлик қилади. У жадал ривожланиб боради ва соғайиш қийин бўлган ўткир симптомлар билан бирга кечади ва асосий клиник белгилар намоён бўлади. Қорин соҳасида шиш ҳосил бўлади, қуёнлар қорнини ерга бериб ётади, бурун ва кўзлардан йиринг оқиши кузатилади, тана ҳароратининг кўтарилиши, иштаҳанинг йўқолиши, ориқлаш, қоринда оғриқ, дастлаб ич кетиши сўнгра ич қотиши билан алмашинади, касаллик ўткир кечганда қонли ич кетиши мумкин, натижада жуннинг ялтироқлиг