К содержанию
РецензированоUZ2024

JISMONIY KO‘RSATKICHLARI TURLI YUKLAMALAR TA’SIRIDA O‘ZGARISHI Boltaev Akmal Akramovich

Boltaev Akmal Akramovich · VARIOUS LOADS

Современная наука и исследования · 3 · 2024

Аннотация

The analysis of results of the research of the level of development of special efficiency of young volleyball players of 18-19 years and the possibility of its preservation in the course of the game is presented in article. It is established that such level of the studied qualities decreases in process of end of game parties more and more. The opinion is put forward that such dynamics of change of these qualities demonstrates instability of their status. Keywords: volleyball players, special working capacity, hopping endurance, shuttle run, heart rate, breath frequency, arterial blood pressure. ИЗМЕНЕНИЕ ФИЗИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ВЫСОКОКВАЛИФИТСИРОВАННЫХ ВОЛЕЙБОЛИСТОВ В ТЕЧЕНИЕ ТРЕНИРОВКИ ПОД ВОЗДЕЙСТВИЕМ РАЗЛИЧНЫХ НАГРУЗОК Аннотация. В статье анализирована динамика изменений некоторых показателей физического и функсионального статуса у волейболистов 18-19 лет под влиянием различных нагрузок. Установлено, что исходные показатели, полученные до тренировки и до применения тестов значительно снизились под влиянием этих нагрузок. Однако, под влиянием игровых нагрузок наблюдалось эще большее снижение изучаемых показателей, что связано, очевидно, с недостаточно устойчивым развитием физического и функсионального статуса обследованных юных волейболистов. Ключевые слова: показатели физического и функсионального статуса, тест, нагрузка, прыжок, челночный бег, тренировка, игра, частота сердечных сокращений (ЧСС), частота дыхания (ЧД). 5 37 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Ishning dolzarbligi. Barcha sport turlarida, shu jumladan voleybolda ham texnik-taktik mahorat darajasini uzoq muddatli mashg‘ulot va musobaqa yuklamalari ta’sirida saqlab qolish nafaqat jismoniy tayyorgarlik bilan belgilanadi, balki ustuvor jihatdan funksional imkoniyatlarga bog‘liqdir. Lekin, ayrim manbalardan ma’lumki, hatto yuqori malakali sportchilarda ham jismoniy va funksional imkoniyatlar mashg‘ulot hamda musobaqa yuklamalari ta’sirida keskin tushib ketadi. 1. Shuni ham ta’kidlash joizki, ayrim holatlarda jismoniy va funksional ko‘rsatkichlar ba’zi testlar yuklamalaridan so‘ng ham sustlashishi kuzatilgan. Bunday holat mashg‘ulotlar va musobaqalar oraliqlarida ularning yakunida ish qobiliyatini tiklashga qaratilgan relaksatsion mashqlarni qo‘llashga jiddiy e’tibor bermasligidadir (L.P.Matveev, 2005; L.P.Volkov, 2002; V.N.Platonov, 2015; M.A.Godik, 2006; A.V.Belyaev, 2000; J.K.Xolodov; V.S.Kuznetsov, 2014; A.G.Furmanov, 2007 Ayrapetyans L.R. 2006). Tadqiqotning maqsadi. 18-19 yoshli voleybolchilarda ayrim jismoniy va funksional ko‘rsatkichlarni turli yuklamalar (mashg‘ulot, musobaqa, test yuklamalari) ta’sirida o‘zgarish dinamikasini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot ob’ekti sifatida O‘zDJTSU shug‘ullanuvchi 42 nafar 18-19 yoshli voleybolchilar tanlandi. Tadqiqotda quyidagi uslub-testlardan foydalanildi: yuqoriga ko‘tarilgan qo‘llar uchidan 43 sm. balandda o‘rnatilgan markerga maksimal marta sakrab qo‘llarni tekkizish sonini aniqlash (sakrash chidamkorligi): yurakning qisqarish soni (YUQS) va arteriya qon bosimi (AQB)ni MI -2 asbobi yordamida aniqlash, nafas olish soni (NOS)ni aniqlash. Tadqiqot natijalari va ularning tahlili. Tadqiqot natijalarining qiyosiy tahlilidan ma’lum bo‘ldiki, 18-19 yoshli voleybolchilarda mashg‘ulotdan avval va keyin maxsus ish qobiliyatini ifodalovchi ko‘rsatkichlar bir-biridan yaqqol farqlanuvchi o‘zgarishlar dinamikasi bilan qayd etildi. Masalan, ushbu voleybolchi bolalarda 43 sm. balandda o‘rnatilgan markerga maksimal marta sakrash soni 32,9±3,43 martani tashkil etdi. Demak, ana shu maksimal marta vertikal sakrashlar soni mazkur bolalarning sakrash ish qobiliyatini ifodalaydi – deb e’tirof etish mumkin. Lekin bunday hajmga loyiq maksimal marta sakrash ish qobiliyati shu yoshli voleybolchilar uchun etarlimi yoki yo‘qmi? – degan savol tug‘iladi. A.V.Suxanov, E.V.Fomin, L.V.Bulkina (2014)larning ma’lumotlariga qaraganda, 5 partiyali bir o‘yin davomida yuqori malakali voleybolchilar faqat hujum zarbalari va to‘siq qo‘yish uchun o‘rtacha 104 marta, o‘yin funksiyalariga qarab individual ko‘rsatkichlar diapazoni 77–115 martani tashkil etar ekan. Bir mashg‘ulot davomida esa faqat zarba va to‘siq qo‘yish uchun 148 martagacha sakrashga to‘g‘ri kelar ekan. Bundan tashqari ushbu voleybolchilar yana 260 martagacha boshqa texnik usullar (to‘p uzatish, to‘p kiritish) va chalg‘ituvchi harakatlarni ijro etish uchun ko‘p martalab sakrashlariga to‘g‘ri kelar ekan. SHunday ekan tadqiqotimizda ishtirok etgan yosh voleybolchilarda qayd etilgan maksimal marta sakrash sonining o‘rtacha ko‘rsatkichi (32,9±3,43 marta)ni etarli deb bo‘lmaydi. Boz ustiga mazkur ko‘rsatkichning kardiopulьsometrik qiymatining nisbatan baland bo‘lishi sakrash ish qobiliyatining optimal shakllanmaganligidan darak beradi. Ana shu jihatdan maksimal marta sakrash, tezkorlikni ifodalovchi boshqa testlar va mashg‘ulot yuklamalarining funksional qiymatini aniqlash voleyb

Доказательный фрагмент

«The analysis of results of the research of the level of development of special efficiency of young volleyball players of 18-19 years and the possibility of its preservation in the course of the game is presented in ar…»

Образец извлечения

Демо-превью

The analysis of results of the research of the level of development of special efficiency of young volleyball players of 18-19 years and the possibility of its preservation in the course of the game is presented in ar… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
volleyball players, special working capacity, hopping endurance, shuttle run, test, o‘yin, sakrash, yuklama, nafas olish soni (NOS)., yurakni qisqarish soni (YUQS), mokkisimon yugurish, jismoniy va funksional ko‘rsatkichlar, mashg‘ulot
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники