Комплекс Этис-2 возбудителя пастереллеза чувствительность и устойчивость к препарату

Аннотация

В статье описана идентификация дискового диффузионного индикатора для изучения резистентности с чувствительностью к комплексному препарату ЭТИС-2 и некоторым другим антибиотикам у возбудителей пастереллеза, обнаруженных у сельскохозяйственных животных. Summary: The article describes the identification of a disk diffusion indicator for the study of resistance with sensitivity to the complex drug ETIS-2 and some other antibiotics in pathogens of pasteurellosis found in farm animals. Kalit so‘zlar: ETIS-2, bakteriostatik, pasterellyoz, probirka bakteritsid, pasterella, Endo muhiti, Levina muhiti, Petri likopchasi, disk, epizootiya, statsionar epizootik o‘choq. Tadqiqotning dolzarbligi. Pasterellyoz (lot., ingl. – Pasteurellosis; ruscha – gemorragicheskaya septitsemiya) – sut emizuvchilar va parrandalarning kontagioz infeksion kasalligi bo‘lib, o‘tkir kechganda gemorragik septitsemiya, krupozli pnevmoniya, plevrit va gavdaning ko‘pgina joylarida suvli shish, yarim o‘tkir va surunkali kechganda – o‘pkada yiringli nekrotik pnevmoniya, kerotokonyuktivit, artritlar, mastit va gemorragik enterit bilan xarakterlanadi [1]. Pasterellyozdan keladigan iqtisodiy zarar juda katta. O‘lim 70-75% gacha yetib, kasal hayvonlar ozib ketadi. Davolash va oldini olish uchun katta miqdorda mablag‘ sarflash talab etiladi [1]. Pasterellyozga hamma tur uy va yovvoyi sut emizuvchi hayvonlar va parrandalar moyil. Bu kasallik odamlarda ham uchraydi. Tovuqlar va quyonlar o‘rtasida kasallik odatda epizootiya holida namoyon bo‘ladi. Boshqa tur hayvonlarda kamroq epizootiya kuzatiladi. Ot va go‘shtxo‘r hayvonlar pasterellyozga chidamliroq. 59 “AGROSANOAT MAJMUINING DOLZARB MUAMMOLARINI HAL ETISHDA VETERINARIYA FANI VA BIOTEXNOLOGIYALARNING AHAMIYATI” Respublika ilmiy-amaliy konferensiya Kasallikning o‘ziga xos xususiyati –uni enzootikligi va statsionar epizootik o‘choq paydo qilishi hisoblanadi. Kuz va bahorda kasallik 53% kuzatiladi [1]. O‘tgan asrning 50-yillari o‘rtalaridan boshlab veterinariya tibbiyotida antibiotiklardan foydalanish ham hayvonlarning o‘sishini rag‘batlantirish va qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirishga qaratilgan komplekslarning bir qismiga aylandi. Antibiotikli moddalarni o‘z ichiga olgan yetarlicha kichik dozalardan foydalanish nafaqat vazn ortishini oshirishga, balki yosh hayvonlar orasida kasalliklar va o‘limni kamaytirishga, hayvonlarning immunitetini mustahkamlashga va qishloq xo‘jaligi sanoatini tubdan yangi bosqichga olib chiqishga imkon berdi [7]. Mikroorganizmlarning antibiotiklarga sezgirligini baholashning asosiy maqsadi ularning muayyan bemorlarda infeksiyalarni davolashda samaradorligini taxmin qilishdir. Sezuvchanlikni aniqlash mikroorganizmlar orasida qarshilik tarqalishini epidemiologik monitoring qilish va yangi dorilarni o‘rganish jarayonida ham amalga oshiriladi [3]. Antibiotiklardan foydalanish klinik jihatdan ifodalangan infeksiya holatida, patogen ajratilganda va uning dorilarga sezgirligi aniqlanganda tavsiya etiladi. Agar patogen muvaffaqiyatli sof holda ajratilgan bo‘lsa kasallik qo‘zg‘atuvchisning preparatlarga nisbatan sezuvchanligi va chidamliligini aniqlash oson kechadi. Infeksiya aralash holatida bo‘lsa, shtammning sezuvchanligi va chidamliligini aniqlash faqat monokultura ajratilgandan keyin uning antibakterial dorilarga sezgirligini aniqlash mumkin. Ba’zan sifatsiz disklardan foydalanish (saqlash sharoitlari buzilgan bo‘lsa), shuningdek disklarning nomutanosib tarkibi natijani buzadi. Disklardagi preparat - bakterial kulturaning o‘sish kechikishi zonasini aniqlaydi [4]. Uy hayvonlarida yuqumli kasalliklarni davolashda asosiy muammolardan biri bu antibakterial dorilarga chidamli mikroorganizmlar shtammlarining tarqalishi. Antibiotik terapiyasini oqilona tashkil yetishga mas’uliyatli munosabatda bo‘lish zarur. [3]. Antibiotiklarga qarshilik deganda antibakterial dorilar ta’sirida mikroorganizmlarning o‘sishi va bo‘linishi tushuniladi. Antibakterial vositalarga sezgirlik darajasiga ko‘ra mikroorganizmlar guruhlarga bo‘linadi. Yuqori sezuvchanlik bilan hayvon va inson tanasida patogenning o‘sishi, ko‘payishi yoki o‘lishi preparatning terapevtik konsentratsiyasida to‘xtaydi. O‘rtacha sezuvchanlik bilan bunday natijaga yerishish uchun antibiotikning maksimal dozalari kerak. Past sezuvchanlik bilan ta’sirga faqat in vitro konsentratsiyalarda yerishish mumkin, bemor uchun toksik. Qarshilik patogenning preparatning terapevtik konsentratsiyasi mavjud bo‘lganda ko‘payish qobiliyatini anglatadi. Past 60 “AGROSANOAT MAJMUINING DOLZARB MUAMMOLARINI HAL ETISHDA VETERINARIYA FANI VA BIOTEXNOLOGIYALARNING AHAMIYATI” Respublika ilmiy-amaliy konferensiya sezuvchanlik yoki qarshilik qayd yetilgan dorilarni qo‘llash orqali biz nafaqat patogenni yo‘q qilmaymiz, balki jarayonni umumlashtirishga ham hissa qo‘shishimiz mumkin: boshqa mikroorganizmlar, shu jumladan normal flora vakillari antibiotikga sezgir bo‘lib qolishi va o‘lishi mumkin. Bu chidamli turlar va shtammlarga, birinchi navbatda saprofitik patog