Oriental universiteti katta o‘qituvchisi. Raximova Sabrina Oriental universiteti 3-kurs talabasi. Keldiyeva Sayyora Oriental universiteti 2-kurs talabasi.

Аннотация

В данной статье уровень мышечной силы борцов определяется с помощью специального спортивного инвентаря. Квалифицированные борцы, занимающиеся борьбой, греко-римской борьбой, борьбой на поясах, дзюдо и самбо тренируются в силе и выносливости с помощью специальных тренеров. Показана эффективность разработки. Ключевые слова: специальные спортивные костюмы, специальные вспомогательные упражнения, специальные развивающие упражнения, тренажеры, физические упражнения, еженедельные программы, сила, выносливость. METHODS FOR DEVELOPING STRENGTH ENDURANCE AND INCREASING THE EFFECTIVENESS OF COMPETITIVE ACTIVITY OF ATHLETES IN WRESTLING Annotation. In this article, the level of muscular strength of wrestlers is determined using special sports equipment. Qualified wrestlers involved in wrestling, Greco-Roman wrestling, belt wrestling, judo and sambo train in strength and endurance with the help of special trainers. The development efficiency is shown. Keywords: special sports suits, special auxiliary exercises, special developmental exercises, simulators, physical exercises, weekly programs, strength, endurance. Kirish (Introduction). Sport kurashida yuqori va doimiy natijalarga erishish uchun birinchi kurashchining jismmoniy tayyorgarlik darajasi birinchi raqamli ahamiyatga ega, shu bilan birga uning harakat sifatlarini rivojlantirish, buning ostida – inson harakat imkoniyatlarining alohida tomonlari nazarda tutiladi – kuch, tezlik, chidamlilik, epchillik, egiluvchanlik. 3 65 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Ushbu izoh 30 yil oldin keltirilgan edi, o‘sha davrdan beri tadqiqotchilar tasavvurlarida hech qanday tubdan o‘zgarish ro‘y bergan emas. Kurashchining jismoniy tayyorgarligi sog‘lomlashtiruvchi jismoniy madaniyat, hamda kurashning texnikasi va taktikasini o‘rganish bilan birgalikda o‘tkaziladi. Shug‘ullanish jarayonining ushbu tomonlari uyg‘unlikda moslashadi va biri ikkinchisini ta’minlaydi. Har bir sport turida harakatlanuvchi harakatlarining o‘ziga xos xususiyatlari bor. Ular ushbu sport turining maqsadga yo‘naltirilganligi, tashqi shartlar va musobaqalar qoidalari bilan belgilanadi. Shuning uchun, aniq sport harakati qanday tuzilganligi va amalga oshirishini tushunib, uning takomillashtirilishi haqida to‘g‘ri qaror qabul qilish mumkin, shu qatorda jismoniy tayyorgarlik vositalari yordamida ham. Hammaga ma’lumki, jismoniy xususiyatlar tabiiy tarzda o‘zaro bog‘liq; birini takomillashtirilishi ikkinchisining namoyon bo‘lishiga ko‘maklashadi. Biror bir jismoniy xususiyatni kurashchi uchun etakchi deb ajratish qiyin masala. Ammo sport kurashining zamonaviy tendenstiyalarini inobatga olgan holda ta’kidlash mumkinki, xozirgi vaqtda sportchining kuch chidamligiga eng yuqori talablar qo‘yilyapti. Mavzuga oid adabiyotlarning tahlili (Literature review) Umumiy jismoniy tayyorgarlik vositalari kurashchilarning har tomonlama rivojlanishiga yordam beradigan va uning uchun zarur bo‘lgan maxsus sifatlarni takomillashtirishga ta’sir etuvchi, shuningdek, sportchining boshqa faoliyat turiga 47 o‘tishiga hamda hayotiy muhim ko‘nikma va malakalarni egallashida asosiy vosita bo‘lib xizmat qiladigan sifatlar kompleksini rivojlantirishga qaratilgan bo‘lishi zarur. Kurashchilar uchun umumiy jismoniy tayyorgarlik vositalarini tanlashda quyidagi muhim qoidalarni hisobga olish zarur: -mashqlar kurashchi nerv-muskullarining zo‘r bera olish xarakteriga va organizmdagi barcha sistemalarning ish rejimiga yaqin bo‘lishi kerak. Mashqlar maxsus sifatlarni rivojlantirishga yordam berishi lozim. Bularga sayrlar, krosslar, poxodlar, harakatli o‘yinlar, bamaylixotir suzib yurish va ochiq havoda o‘zgacha sharoitda o‘tqaziladigan boshqa o‘yinlar kiradi. (A.K.Atoev) Uzluksiz yakka kurashning besh yoki sakkiz daqiqasi davomida yuqori faollikni namoyish qilishga intilib, raqibning kuchli qarshiligini engib, kurashchi o‘sib borayotgan charchash bilan turli texnik-taktik harakatlarni samarali bajarishi zarur. Shuning uchun murabbiy doimiy tarzda kurashchining turli jismoniy xususiyatlarini takomillashtirib borishi zarur. Ular esa kurashchiga kurashning mustahkam va samarali texnika va taktikasining funkstional bazasini egallash imkonini beradi. Tadqiqot metodologiyasi (Research Methodology) 2022 yil yanvar oyidan boshlab tadqiqot oldiga qo‘yilgan maqsadga erishish uchun 5 oy davomida pedagogik tajriba tashkil etildi. Tajriba ishlari Toshkent shahar Bektemir tumani sport maktabining malakali erkin kurashchilar guruhida, turli tayyorgarlikdagi sportchilar mashg‘ulotlarida olib borildi. Besh oylik tajriba bosqichi oxirida nazorat musobaqalari va sportchilar jismoniy tayyorgarligi o‘zgarishlarini bilish maqsadida nazorat mashqlarini o‘tkazildi. Haftalik sikldan 5 ta mashg‘ulot rejalashtirildi. Maxsus pedagogik tajriba uchun malakali erkin kurashchilar tanlab olindi va har bir jamoadan 12 tadan tajriba guruhiga va 12 tadan nazorat guruhga ajratildi. 3 66 Internat