ЭФФЕКТИВНОСТЬ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ КОМПЛЕКСА СПЕЦИАЛЬНЫХ УПРАЖНЕНИЙ В ЕЖЕГОДНОЙ ПОДГОТОВИТЕЛЬНОЙ ТРЕНИРОВКЕ БЕГУНОВ НА КОРОТКИЕ ДИСТАНЦИИ

Аннотация

The purpose of this study is to determine the results of the research on the stepwise application of a set of special exercises aimed at increasing the physical fitness of short- distance runners of the athletics sport and the scientific justification of its practical importance. This article analyzes the effectiveness of increasing the final acceleration due to the development of quick-strength quality and improvement of physical fitness in the annual preparatory training of short-distance runners in the stage of sports improvement. Key words: Annual training, competition period, physical training, cumulative efficiency, final acceleration, step-by-step improvement. ЭФФЕКТИВНОСТЬ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ КОМПЛЕКСА СПЕЦИАЛЬНЫХ УПРАЖНЕНИЙ В ЕЖЕГОДНОЙ ПОДГОТОВИТЕЛЬНОЙ ТРЕНИРОВКЕ БЕГУНОВ НА КОРОТКИЕ ДИСТАНЦИИ Аннотация. Целью настоящего исследования является определение результатов исследования по поэтапному применению комплекса специальных упражнений, направленных на повышение физической подготовленности бегунов на короткие дистанции легкоатлетического спорта и научное обоснование его практической значимости. В статье анализируется эффективность повышения конечного ускорения за счет развития быстро-силовых качеств и улучшения физической подготовленности в ходе ежегодной подготовительной тренировки бегунов на короткие дистанции на этапе спортивного совершенствования. 7 42 International scientifijournal ISSN: «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2181-3906 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Ключевые слова: Годовая тренировка, соревновательный период, физическая подготовка, совокупная эффективность, финальный ускорение, поэтапное совершенствование. Tadqiqot ishining dolzarbligi. Qisqa masofaga yuguruvchilar yillik tayyorgarlik mashg‘ulotlari jarayonida tezkor - kuch tayyorgarligini rivojlantirish hamda jismoniy tayyorgarlikni yaxshilash asosida final tezlanishini oshirishga qaratilgan maxsus mashqlarni bosqichli qo‘llash orqali musobaqalar davrida barqaror sport formasiga erishish va uni yil bo‘yi bo‘lib o‘tadigan musobaqalarda takomillashib borishi asosida, sport natijalarini o‘sib borishini ta’minlash imkoniyatini yaratadi. Yengil atletikachilar mashgʻulot mashqlarida kuch kelishini kamaytirish, asosan esa, boshqa xil mashqlarga oʻtish lozim. Mashgʻulotning bir yillik rejasini tuzayotgandan davrlar va bosqichlar muddati mahalliy sharoit va yengil atletikachilarning shaxsiy xususiyatlariga qarab oʻzgarishi mumkin ekanini unutmaslik kerak. Musobaqalashuv davridagi mashgʻulotda qoʻllaniladigan mashqlar bahordagichalik koʻp turli emas. Endi yengil atletikaning oʻzigagina xos va tanlab olingan maxsus mashqlar koʻproq boʻladi. Bu vaqtda hamma yengil atletikachilarga tanlangan yengil atletika turiga mos texnikani va sifatlarni takomillashtiradigan maxsus tayyorlov mashqlari zarur boʻladi. Faol dam olish va mashgʻulot koʻrganlikni saqlab qolish uchun ochiq joylarda turli mashqlar va krosslardan foydalaniladi. Ochiq joylardagi mashqlar musobaqadan oldin va koʻp kuch keladigan mashgʻulotdan keyingi kuni, ayniqsa foydalidir. Musobaqalashuv davrining ikkinchi bosqichida ham mashgʻulotlar xuddi shunday tuziladi. Lekin endi jismoniy tayyorgarligi yetarli boʻlgan yengil atletikachilar uchun maxsus mashqlardagi kuch kelishni kamaytirish mumkin. Texnikani yaxshilash uchun tanlangan yengil atletika turi koʻp marta takrorlanadi, musobaqadagi maksimal jadallikning 9/10 qismicha jadallik bilan bajariladi. Bu esa sportchilarda sport formasini koʻproq ushlab turish imkonini beradi. Sport formasi - bu faqat holatgina emas, balki jarayon hamdir sportda yutuqlarga erishishga tayyor ekanlikni ko‘rsatuvchi barcha fazilat, malaka, mahoratlarni uzluksiz takomillashtirib boruvchi jarayon hamdir. Sportchi sport formasiga kirib olingandan keyin, uni butun mas’uliyatli musobaqalar davomida saqlab turish va sport yutuqlariga erishishga aylantirish vazifasi paydo bo‘ladi. Yuqori darajali mashqlangan xolatda (sport formasida) sportchi o‘z faoliyatida jismoniy, texnik va taktik natijalarning ma’lumotlarini sifatlifoq ko‘rsata oladi. Tadqiqot maqsadi. Qisqa masofaga yuguruvchilar yillik tayyorgarlik mashg‘ulotlari jarayonida tezkor - kuch tayyorgarligini rivojlantirish hamda jismoniy tayyorgarlikni yaxshilash asosida final tezlanishini oshirish. Tadqiqot usullar: ilmiy-uslubiy adabiyotlar tahlili, pedagogik kuzatuv, tadqiqotni tashkil qilish, pedagogik tajriba, matematik-statistik usullar va olingan natijalar tahlili. Tadqiqot vazifalari: - qisqa masofalarga yuguruvchilar yillik tayyorgarligida maxsus mashqlar majmualarini qo‘llash bo‘yicha ilmiy - uslubiy adabiyotlarni o‘rganish asosida tahlil etish va umumlashtirish; 7 43 International scientifijournal ISSN: «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2181-3906 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ - qisqa masofaga yuguruvchilarning yillik tayyorgarlik mashg‘ulotlarida jismoniy tayyorgarligini aniqlash; - qisqa masofaga yuguruvchilar yillik tayyorgarlik mashg‘ulotlari jarayonida tezkor - kuch tay