ОРГАНИЗАЦИЯ ИННОВАЦИОННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ И ЗАРУБЕЖНОГО ОПЫТА В ЧАСТНЫХ УНИВЕРСИТЕТСКИХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ЗАВЕДЕНИЯХ

Аннотация

This article talks about the necessity of organizing innovative activities in private general education institutions, its prospects and the use of foreign experiences in this process. Key words: Private educational institutions, innovative activity, foreign experience, non- state education, organization of education. ОРГАНИЗАЦИЯ ИННОВАЦИОННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ И ЗАРУБЕЖНОГО ОПЫТА В ЧАСТНЫХ УНИВЕРСИТЕТСКИХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ЗАВЕДЕНИЯХ Аннотация. В данной статье говорится о необходимости организации инновационной деятельности в частных общеобразовательных учреждениях, ее перспективах и использовании зарубежного опыта в этом процессе. Ключевые слова: Частные образовательные учреждения, инновационная деятельность, зарубежный опыт, негосударственное образование, организация образования. Jamiyatning ma’naviy takomili unda amalga oshiriladigan ta’lim-tarbiya ishlarining mazmuni, shakl mohiyatiga bog‘liqdir. Ta'lim islohoti uzoq yillar davom etadigan jarayondir. Ya'ni, bugun amalga oshirilgan o‘zgarishlarning natijasini, uning qanchalik to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri bo‘lganini bir necha o‘n yil o‘tibgina ko‘rish mumkin. Demak, bu tizimda biror-bir qaror qabul qilish uzoqni ko‘ra bilish qobiliyati va juda katta mas'uliyatni talab qiladi. Birgina noto‘g‘ri tashlangan qadam, yillar o‘tib qimmatga tushishi mumkin. Xususiy ta'lim muassasalari ochish bizda avval ham tajribadan o‘tgan. Ilgari bolalarga boshlang‘ich ta'lim beradigan xususiy bog‘cha-maktablar bo‘lardi. Tabiiyki, ularda ta'lim sifati ancha yuqori bo‘lgan. Chunki bunday maktablardagi sinflarda o‘quvchilar soni nisbatan kamroq bo‘lar va bu har bir o‘quvchini qamrab olish imkonini berardi. Bu turdagi maktablar o‘z kunini o‘zi ko‘rgani uchun ham, o‘zaro raqobatga kirishishar, sifatli ta'lim berish, yaxshiroq natija ko‘rsatish uchun kurashishardi. Ammo ularning soni nisbatan kam bo‘lgani tufayli u qadar ommalashib keta olmadi. Buning ustiga moliyaviy qiyinchiliklar oqibatida birin-ketin yopila boshladi. Davlat ularni o‘z vaqtida qo‘llab-quvvatlamadi. 5 61 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Endi sekin-asta ana shu tajribani qayta ishga solish vaqti keldi. Xususiy ta'lim hamisha o‘zini oqlagan. Buni boshqa davlatlar tarixidan ham bilib olish mumkin. Dunyoda dovrug‘ qozongan universitet yoki maktablarning aksariyati xususiy sektorga tegishli. Misol uchun, Harvard universitetining o‘zi dunyoga 75 nafar Nobel mukofoti sovrindorlarini yetishtirib bergan. Mamlakat bo‘yicha eng ko‘p muvaffaqiyatga erishgan kishilar ham aynan shu universitet bitiruvchilaridir. Bunday misollarni yana ko‘plab keltirish mumkin. Osiyo taraqqiyot banki bilan hamkorlikda davlat-xususiy sherikligi asosida maktablar tashkil etishdan asosiy maqsad ham muvaffaqiyatli bitiruvchilarni yetishtirib berishdan iborat. Bunga zarur sharoit yaratib berilsa bo‘lgani. Hukumat ham buning ahamiyatini to‘g‘ri anglab ularni qo‘llab-quvvatlashda davom etyapti. Hatto karantin davrida ham boshqa sohalar qatorida moliyaviy muammolarga duch kelayotgan nodavlat ta'lim tashkilotlari ahvoli o‘rganilib, amaliy yordam ko‘rsatildi. Aslida, davlat ta'limni to‘liq boshqarishdan ko‘ra, uni chetdan turib nazoratga olishi, faoliyatini tartibga solib turishining o‘zi yetarli. Ana shundagina ularda yuqori sifatli ta'limga, yaxshi natijaga bo‘lgan intilish kuchayadi, «yashab qolish» uchun kurashadi. Ta'limdagi korrupsiya ham o‘z-o‘zidan barham topadi. Chunki nodavlat ta'lim muassasalari o‘z obro‘si uchun kurashar ekan, bunday holatlarga yo‘l qo‘ymaslikka urinadi Buni o‘z vaqtida anglab, tegishli islohotlar amalga oshirilayotgani kishiga ancha taskin beradi. Davlat xususiy maktablarni ko‘paytirish siyosatini boshlagan ekan, mamlakat kelajagi uchun eng to‘g‘ri investitsiya kiritildi, deb ayta olamiz. Shu boisdan ham Respublikamizda bosqichma-bosqich amalga oshirilayotgan ta’lim tizimini pedagogik tahlil qilish, bu jarayonni samarali kechishini ta’minlash zarurati yuzaga keladi. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunida ta’lim tizimida kadrlar salohiyatini tubdan yaxshilash, tarbiyachi, o‘qituvchi, muallim va ilmiy xodimning kasbiy nufuzini oshirish vazifalari belgilab berilgan. Bu vazifalarni to‘laqonli hal etishda o‘qituvchi-pedagogning intellektual salohiyati va kasbiy mahorati muhim ahamiyat kasb etadi. Nodavlat umumiy o`rta ta’lim muassasalari o‘z faoliyatini Ozbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Ta’lim to‘g‘risidagi Qonun, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 2004 yil 1-martdagi 100-son qarori bilan tasdiqlangan “U ijtimoiy pedagogika va maxsus metodikalar bilan umumiy ilmiy-nazariy asoslarga ega. Umumiy o`rta ta’lim muassasalarida ta’limni tashkil etish ishlari muammolari ijtimoiy- siyosiy ahamiyatga egadir. Shu bois, pedagogika nazariyasi va amaliyotida bu yo‘nalishda bir qancha tadqiqot ishlari olib borilgan. Nodavlat umumiy o`rta ta’lim muassasalarida ta’lim ishlarni tashkil etishi muammosi h