ПОВЫШЕНИЕ СЕЙСМИЧНОСТИ И СЕЙСМОСТОЙКОСТИ МНОГОЭТАЖНЫХ ЖИЛЫХ ДОМОВ

Аннотация

In this article, seismic zoning of high-rise residential buildings by location, as well as vibrations occurring on the earth's surface during an earthquake, zoning according to the level of seismic damage, helps to increase the earthquake level of buildings. Base words: Residential building, vibrations, seismic scale, zones, floor, Materials, corrosion resistance, advantages. ПОВЫШЕНИЕ СЕЙСМИЧНОСТИ И СЕЙСМОСТОЙКОСТИ МНОГОЭТАЖНЫХ ЖИЛЫХ ДОМОВ Аннотация. В данной статье основное внимание уделяется сейсмическому районированию высотных жилых домов по регионам, а также колебаниям, возникающим на земной поверхности при землетрясении, разделению на зоны по уровню сейсмической опасности и повышению сейсмостойкости зданий. Базовые слова: Жилые здания, вибрации, масштаб сейсмичности, зоны, перекрытия, материалы, коррозионная стойкость, преимущества. Turar-joy binosining qurilishi turli xil konfiguratsiyalarga ega bo’lishi mumkin va bularning barchasi yerdagi mustaqil binolarga bog’liq. Ba’zi atamalarni aniq belgilash uchun siz binoning o’zi zichligini bilishingiz kerak. Shaharsozlik amaliyotida bugungi kunda nafaqat uy-joy 122 qurish jarayonini toʻgʻri tavsiflovchi atamalar yetarlicha.Shahar qurilishining barcha turlari va turlari oʻzaro bogʻlangan va bir-biriga taʼsir qiluvchi oʻziga xos koʻrsatkichlarga ega. Qurilish boshlanishidan oldin turar-joy qurilishi turlarini belgilovchi tashqi omillarga e’tibor qaratiladi. Bunga bir nechta fikrlar kiradi: Quyosh nurlarining tushish burchagi; Yer uchastkalari qanday joylashganligi; Texnik va iqtisodiy ko’rsatkichlar. Rivojlanayotgan shahar va shahar atrofiga e’tibor qaratsangiz, ko’p qavatli turar-joy binolari, xususiy kottejlar, savdo markazlari, biznes markazlarining faol qurilishini ko’rishingiz mumkin. Butun O‘zbekiston va viloyat bo‘ylab qurilish ishlari olib borilmoqda, biroq qurilayotgan uylar qurilish turi va turlari bo‘yicha har xil. Bularning barchasi ishlab chiquvchining ehtiyojlari va imkoniyatlariga, mulkning maqsadiga va boshqa muhim omillarga bog’liq. Turar-joy binolarini qurish turlari G’isht uylarini qurish: G’isht uyini qurish uzoq vaqt davomida o’zini isbotladi. Issiq, chiroyli va bardoshli uy ishonchli va barqaror bo’lib, ko’p yillar davomida o’z xususiyatlarini saqlab qolishga qodir. Qizil g’ishtli uyning xizmat qilish muddati o’rtacha 100 – 150 yil. Materiallar turli xil me’moriy uslublardan foydalanishga imkon beradi, haroratning keskin o’zgarishidan qo’rqmaydi va har qanday ob-havo sharoitlariga chidamli. Ushbu turdagi binolar sifati, qulayligi va ekologik tozaligi uchun baholanadi. G’isht asrlar davomida sinovdan o’tgan materialdir. Aholi g’ishtli binolarni 123 yaxshi ko’radilar, chunki ular nafas olishning ajralmas qobiliyatiga ega – kislorod yashash joylariga osongina kiradi. Ko’chmas mulk bozorida g’ishtli binolarda kvartiralarni sotish bo’yicha takliflarni topish qiyin – bu g’ishtli binolarni qurish juda ko’p vaqt talab qilishi bilan bog’liq, bu esa kvartiraning yuqori narxiga olib keladi. Zilzilabardosh qurilish — seysmik (zilzila botbot sodir boʻlib turadigan) hududlarda bunyod etiladigan bino va inshootlarni zilzila kuchi (seysmik kuchlar) taʼsiriga bardoshli qilib qurish. Yer kurrasining qaysi hududida qanday kuch bilan zilzila sodir boʻlishi mumkinligi seysmik hududlashtirish haritalarida belgilab qoʻyilgan. Oʻzbekiston hududi ham seysmik hududlar jumlasiga kiradi, uning uchun ham seysmik hududlashtirish haritalari tuzilgan. Mazkur haritalarda Toshkent, Andijon 9 balli, Fargʻona, Namangan va Samarqand 8 balli, Buxoro 7 balli hudud (zona)ga kiritilgan va h.k. Bino va inshootlar oʻsha hududda sodir boʻlishi mumkin boʻlgan zilzila kuchiga bardoshli qilib loyihalanishi va qurilishi kerak. Bino va inshootlarning zilzilabardoshligini taʼminlash uchun maxsus antiseysmik choratadbirlar qoʻllaniladi (buning natijasida bino va inshootlarning tannarxi 3—10% ortadi).Zilzilabardosh bino, inshootlar va metropoliten loyihasida ularning tarhidagi koʻrinishi iloji boricha sodda boʻlishi kerak, chunki tarhi aylana, kvadrat yoki toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi binolar murakkab shaklli bino va inshootlarga nisbatan zilzilabardoshroq boʻladi. Agar meʼmorlik yoki foydalanish talablariga koʻra, murakkab shakldagi bino va inshootlar qurish lozim boʻlsa, u holda ularni antiseysmik choklar vositasida oddiy shaklli qismlarga ajratiladi.Seysmik hududlarda qoʻllaniladigan tashqi 124 devor panellarining konstruksiyasi 1 va 3 qatlamli boʻlishi mumkin. Bir qatlamli panellar keramzit beton yoki yengil betonlarning boshqa turlaridan tayyorlanadi. Uch katlamli panellarning 2 chetki qatlami temirbetondan ishlanib, oʻrta qatlami mineral paxta, koʻpikbeton singari issiqsovuq oʻtkazmaydigan materiallardan tayyorlanadi. Yopma panellari xona oʻlchamida yasalib, toʻrttala qirrasi bilan devorga tayanadi. Koʻp qavatli turar joy binolariga 6 qavatdan 9 qavatgacha boʻlgan uylar kiradi. Oʻrta qavatli uylardan farqi shuki bu uylarda albatta lift joylashtirilgan boʻlishi kerak. Koʻp qavatl