МЕТОДИКА ФОРМИРОВАНИЯ СПОСОБНОСТИ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ НА ЗАНЯТИЯХ ПО РОДНОМУ ЯЗЫКУ И ГРАМОТНОСТИ ЧТЕНИЯ

Аннотация

This article highlights the importance of mother tongue and reading classes in the formation of students' critical thinking skills. At the same time, the specific features of this pedagogical technology are scientifically explained with the help of examples. Examples of certain didactic games are also included. Key words: critical thinking, cognitive activity, difficulty stage, semantic stage, thinking stage, creative thinking. МЕТОДИКА ФОРМИРОВАНИЯ СПОСОБНОСТИ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ НА ЗАНЯТИЯХ ПО РОДНОМУ ЯЗЫКУ И ГРАМОТНОСТИ ЧТЕНИЯ Аннотация. В данной статье подчеркивается значение занятий родным языком и чтением в формировании навыков критического мышления учащихся. При этом на примерах научно объясняются особенности данной педагогической технологии. Также включены примеры некоторых дидактических игр. Ключевые слова: критическое мышление, познавательная деятельность, этап сложности, смысловой этап, этап мышления, творческое мышление. Bolalarning fanlarga boʻlgan qiziqishlarini oshirish va ularning oʻzlashtirish darajasini aniqlash, bashorat qilish, taʼlim jarayonida interpretatsiya metodlaridan oqilona foydalanish uchun 100 taʼlim jarayonidagi psixologik va pedagogik xususiyatlarni aniq tasavvur eta olish lozim. Bolalarda tanqidiy fikrlash koʻnikmalarini shakllantirish uchun oʻqituvchi oʻquvchilarning fanlar boʻyicha individual xususiyatlarining raqamli koʻrsatkichlarini aniq tasavvur etgan taqdirdagina ushbu pedagogik jarayonni obyektiv tafsirlash imkoniyatiga ega boʻladi. Bunda pedagogik diagnostikadagi shkalalar va solishtirish metodlaridan oʻrinli foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. O‘quvchilarning tanqidiy fikrlashi o‘qituvchining savollariga javob berishdan emas, balki savol va muammolardan boshlanadi. Insonga tanqidiy fikrlash kerak, bu unga insonlar orasida yashashga va ijtimoiylashishga yordam beradi. Demak, tanqidiy fikrlash alohida mahorat emas, balki bolaning rivojlanishi va tarbiyasi jarayonida asta-sekin shakllanadigan ko'plab ko'nikma va qobiliyatlar majmuasidir. Tanqidiy fikrlash sinfdagi bolalar passiv tinglovchi bo'lishni to'xtatganda, lekin haqiqiy tadqiqotchilarga aylanganda shakllanadi. Ta'lim jarayoniga tanqidiy fikrlashni tizimli ravishda kiritish alohida fikrlash va kognitiv faoliyat uslubini shakllantiradi. O'qish va yozish orqali tanqidiy fikrlashni rivojlantirish texnologiyasi uch bosqichdan iborat bo'lgan dars tuzilishi: qiyinchilik bosqichi, semantik bosqich va fikrlash bosqichi. I bosqich - "Challenge" (mavjud bilimlarni uyg'otish, yangi ma'lumotlarni olishga qiziqish).Bola o'ziga "Men nimani bilaman?" Degan savolni so'raydi. bu masala bo'yicha.O‘quvchilar o'rganilayotgan fan bo'yicha bilganlarini eslab qoladilar (taxminlar qiladilar), uni o'rganishdan oldin ma'lumotlarni tizimlashtiradilar; ular o'z maqsadlarini shakllantirishda javob olishni istagan savollarni berishadi. Birinchi bosqichda olingan ma'lumotlar tinglanadi, yozib olinadi, muhokama qilinadi, ish individual - juftlik - guruhlarda amalga oshiriladi. II bosqich - tarkibni "tushunish" (yangi ma'lumotlarni olish). Bu bosqichda bola o'qituvchi rahbarligida va do'stlari yordamida birinchi bosqichda o'ziga bergan savollariga javob beradi (men nimani bilmoqchiman). O‘quvchilar matnni o'qiydilar, o'qituvchi faol o'qish usullarini taklif qiladi, yangi ma'lumotni tushunishda eslatma oladi va o'rganilayotgan material bilan ishlashda tushunishni nazorat qiladi. Yangi ma'lumotlar (matn, film, ma'ruza, didaktik materiallari) bilan bevosita aloqa qilish, ish individual yoki juftlikda amalga oshiriladi. III bosqich - "Mulohaza" (tushunish, yangi bilimlarning tug'ilishi). Ushbu masala bo'yicha darsda "bola nimani o'rgandi" ni aks ettirish va umumlashtirish.O‘quvchilar tushunish bosqichida olgan bilimlaridan foydalanib, olgan ma'lumotlarini allaqachon bilganlari bilan taqqoslaydilar. Ular o'rganilayotgan mavzuning 101 mohiyatini tushunish uchun eng muhim bo'lgan ma'lumotlarni tanlaydilar. qurish. O'rganilayotgan ma'lumotlarni ijodiy qayta ishlash, tahlil qilish, izohlash va hokazolar, ish individual - juftlik - guruhlarda amalga oshiriladi. Pedagog olimlarning ta'kidlashicha, yuqorida keltirilgan dars tuzilishi ham o'quv jarayoni ham, o'quv jarayonini o'quvchilarning o'zlari tomonidan o'rganishdir. Ushbu uch bosqich muammosiz bir-biriga o'tishi mumkin, ammo ular har bir darsda mavjud bo'lishi kerak, chunki bu sizga ma'lumotdan boshlanib, uni tushunish va qaror qabul qilish bilan yakunlanadigan murakkab fikrlash jarayonini ko'rish imkonini beradi. An'anaviy dars nuqtai nazaridan bu bosqichlar o'qituvchi uchun alohida yangilik emas. "Qiyinchilik" o'rniga, o'qituvchi muammoga kirishni kiritish yoki o‘quvchilarning mavjud tajribasi va bilimlarini yangilash uchun odatiy holdir, "tushunish" esa - bu yangi materialni o'rganishdir. An'anaviy darsning uchinchi bosqichi - materialni mustahkamlash, bilimlarni o'zlashtirishni tekshirish. Xo'sh, tanqidiy fikrlash texnologiyasida tubdan yangiligi nima? Yangilik elem