The Poetics of Muhaiyir’s poetry (in the example of ilmi badi)

Аннотация

Musulmon Sharq adabiyotida badiiyat masalasi har doim she’riyat ahlining diqqat markazida turgan. Muayyan ijodkorning badiiy salohiyati va iste’dodi haqida so‘z borganda, uning tasvir obyekti sifatida nimalarni olgani emas, balki o‘sha obyekt yoki predmetni qanday tasvirlagani muhim hisoblangan. Shu ma’noda u yoki bu ijodkor ijodiga yoxud muayyan badiiy asarga baho berilar ekan, ijodkor ifodalamoqchi bo‘lgan badiiy timsollar, vazn yoki qofiya vositasida bayon qilinganligi bilan birga she’riy asarda qo‘llanilgan badiiy san’atlarning rang-barangligi, ularning asar mazmunini ochishdagi o‘rni va ahamiyati kabi masalalarga ham alohida diqqat qilingan. Ushbu maqolada Qo‘qon adabiy muhitida yashab ijod qilgan Muhammadqul Muhammadrasul o‘g‘li Muhayyir ijodidagi turli janrlarga oid she’r shakllarida uchrovchi badiiy san’atlar tahlilga tortilgan. She’riy baytlarda uchrovchi badiiy san’atlarni tahlil qilishda guruhlarga ajratilgan, har bir guruhga kiruvchi badiiy san’atlarning mazmuniga tavsif berilgan va she’riy parchalar orqali misollar keltirilib, parchalarning mazmuni Kalit so‘zlar: ilmi badi’, lafziy san’atlar, ma’naviy san’atlar, tushuntirilib berilgan. mushtarak san’atlar, zulqofiyatayn, radd, radd ul-qofiya, tavzi’, mukarrar lafz, tashbeh, talmeh, tamsil, takrir, husni ta’lil, irsoli masal, laffa va nashr, mubolag‘a, iyhom, tashxis, ruju’, tanosub, tajohilu orif, kalomi jom, istiora, tazod, tajnis, ishtiqoq, iqtibos.