Определение основных направлений привлечения детей и подростков в спортивные группы

Аннотация

This article is devoted to the directions of orientation youngsters and teenagers to the sport, the reasons of quitting the lessons and the ways of solutions Keywords: youngsters and teenagers, sport circles, sport wrestling, effectiveness, lesson, teacher-trainers directions. Zamonaviy tayyorgarlik tizimini optimallashtirish va tayyorgarlik vaqtidagi innovasion jarayonlar strategiyasi bugungi kunda O’zbekiston Respublikasi terma jamoalari a’zolari bo‘lgan va yaqin zahiradagi sportchilarni tayyorlashning muhim vazifalaridan biri bo‘lib turibdi [1,2,]. BO’SM faoliyatining asosiy yo‘nalishlari sport maktablari haqidagi me’yoriy-huquqiy asoslar va Nizomda belgilangan [3,4,]. Qo‘shimcha ta’lim beruvchi muassasa sifatida sport maktabi «qobiliyatlarga muvofiq ravishda o‘z-o‘zini takomillashtirish, bilim olish va ijod, sog‘lom turmush tarzini shakllantirish, kasbiy nuqtai nazardan o‘z o‘rnini topish, jismoniy, aqliy va ma’naviy qobiliyatlarni rivojlantirishga, qobiliyatlarga mos sport muvaffaqiyati darajasiga erishish uchun yo‘naltirilgan» BO’SM faoliyati samaradorligini oshirish yo‘llaridan biri yosh sportchilar bilan mashg‘ulotlarni vaqtidan ilgari to‘xtatib qo‘yish sabablarini izlab, ularni bartaraf etishdan iborat.[4] Sport maktabi kontingentining sportni tashlab ketishi sabablarini turli vaqtlarda o‘rganish orqali quyidagi qarorga keldik: yosh sportchilarning maktabdan bunday ketishi manbalarini, eng avvalo o‘quv-mashg‘ulot jarayoni hamda o‘quv- mashg‘ulot ishlarining sifatsiz tashkil etilishi sohasidan izlash kerak. Demak, o‘quvchilarning BO’SMdan ta’limni yakuniga yetkazmay ketib qolishlarini murabbiy-o‘qituvchilar tarkibi faoliyatidagi kamchiliklar sirasiga kiritish mumkin. Bu holatda ketish butun BO’SM faoliyati sifatining mezoni bo‘lib maydonga chiqadi, sportni tashlab ketish dinamikasi esa ko‘p yillik tayyorgarlikni tashkil etishdagi eng zaif nuqtalarni ko‘rsatadi. Yuqorida aytilganlardan kelib chiqib, murabbiylarning yosh sportchilar bilan ish olib borishdagi eng tor, bo‘sh joylarini aniqlab olish juda muhim edi. Maktabni tark etish eng ko‘p kuzatiladigan yosh chegaralarini aniqlashga alohida e’tibor qaratildi, lekin o‘quvchilarning ikki xil toifasi sport maktabida mustaqil o‘rnashgan hamda sportni tashlab ketadiganlar (o‘z xohishi bilan) kontingentining boshlang‘ich tayyorgarlik bosqichiga xos xususiyatlardan kelib chiqib o‘zaro aloqadorligini tekshirishga diqqat qilindi. BO’SM o‘quv-mashg‘ulot guruhlari o‘quvchilarining qadriyatlarga munosabatini shakllantirishga ko‘mak beruvchi jismoniy tarbiya vositalari va usullari pedagogik kuzatuvlar obyekti qilib olindi. O‘tkazilgan tadqiqotlarga muvofiq 1-jadvalda sport maktabining pedagogik jamoasi faoliyatidagi salbiy jihatlar ko‘rsatildi. Bolalarning sport bilan uzoq muddat shug‘ullanishlariga zamin yaratish uchun ota-onalarda qadriyatlarga ijobiy munosabatning yaqqol ko‘zga tashlanmasligi tufayli bolalarda sport motivlari 2023-YIL, 6-SON 2-SERIYA 72 SamDU ilmiy axborotnomasi Pedagogika zaruriy darajada emas ekan, bu holat o‘quv-mashg‘ulot yo‘nalishidagi maxsus vositalarning yo‘qligi hamda bolalarning ehtiyojlarini mashg‘ulotlarning ijobiy-hissiy iqlimida ro‘yobga chiqarish mumkin emasligi tufayli yana ham chuqurlashib boradi. 1-jadval Erkin kurash bo‘yicha BO‘SM murabbiylari faoliyatida ijobiy va salbiy j ihatlarning mavjudligi Murabiyning ishi Qayd etilgan nuqsonlar Ijobiy jihatlar yo‘nalishlari 1. Guruhni shakllantirish 1.1. Bir guruh bolalari yoshi 1.1. Jismoniy rivojlani-shi orasidagi jiddiy tafovutlar (3-3,5 ko‘rsatkichlari eng yaxshi va yoshgacha) muayyan tana tizimiga ega 1.2. Bolalar orasida maqsadli bo‘lgan bolalarni qabul vaqtida saralashning (tanlovning) ustun qo‘yish. yo‘qligi 1.2. Guruh o‘quvchilari miqdorining talab etila-digan standartga mosligi. 1.3. Alohida cheklovlar va tibbiy- shifokorlik qarshi ko‘rsatmalari bo‘lmagan bolalar xohishiga ko‘ra qabul qilinadi. 2. O’quv-mashg‘ulot jara- 2.1.Mag‘ulotlarda hissiy fonning 2.1. Bolalarning o‘z-murabbiyi va yonining xususiyati. o‘ta pastligi. jamoadagi do‘stlikka qiziqi-shi. 2.2. UJTni faqat badan qizdirish 2.2. Kurashning texnik uchun kiritish. harakatlarini o‘rganish ustida 2.3. Mashqlar hajmini BO’SM ko‘proq ishlash. dasturi tavsiyalariga nisbatan 2.3.Tezlik-kuch ko‘rsat- kichlarini 25% ga oshirish. rivojlantirishga intilish. 2.4.Bola shaxsini tarbiyalash 2.4. Bolalarda chidamlilik sifati va bo‘yicha nazariy mashqlar va umumiy ish qobiliyatini yo‘naltirilgan ishning yo‘qligi rivojlantirishga intilish. 2.5. Bolaning alohida xususiyatlari va jismoniy imkoniyatlaridan kelib chiqib yuklamani tabaqalashtirib berishga intilish. 3. O’quvchilar bilan 3.1.Ijtimoiy jihatdan ahamiyatli 3.1. Bolalarni kurash zalida o‘zini o‘quv-mashg‘ulot ishla- sifatlar va sportchiga xos fe’l- tutish talab va me’yorlari bilan rini tashkil qilish. atvor xususiyatlarini tarbiyalash tanishtirish. bo‘yicha murabbiyning aniq va 3.2. Kurash zalida bola-larning yo‘naltirilgan faoliyatining o‘zini tutishi hamda ularning yo‘qlig