К содержанию
РецензированоRU2023

ТЕХНОЛОГИЯ ВЫРАЩИВАНИЯ НОВЫХ СОРТОВ КАРТОФЕЛЯ В БУДУЩЕМ

ЕТИШТИРИШ ТЕХНОЛОГИЯСИ

Современная наука и исследования · 2 · 2023

Аннотация

Samples of potato varieties belonging to the foreign selection of the scientific research institute of vegetables, pulses and potatoes were planted and studied in the experimental fields of Bostonliq and Tashkent in order to develop the technology of growing varieties in the conditions of Tashkent region. As a result of the research, it was recommended to selectively produce varieties suitable for cultivation in the climatic conditions of the Tashkent region. Key words: potato, collection, gene pool, stem number, plant height, productivity. ТЕХНОЛОГИЯ ВЫРАЩИВАНИЯ НОВЫХ СОРТОВ КАРТОФЕЛЯ В БУДУЩЕМ Аннотация. Образцы сортов картофеля, принадлежащих зарубежной селекции НИИ овощеводства, полевых культур и картофеля, были посажены и изучены на Бостанлыкском и Ташкентском опытных полях с целью разработки технологии выращивания сортов в условиях Ташкентской области. В результате исследований было рекомендовано селекционно вывести сорта, пригодные для выращивания в климатических условиях Ташкентской области. Ключевые слова: картофель, коллекция, генофонд, число стеблей, высота растений, продуктивность. КИРИШ Картошка дунё дехқончилигида майдони бўйича буғдой, шоли, маккажўхоридан кейинги ўринда, аҳамияти жихатдан эса иккинчи ўринда туради. Картошка инсон учун муҳим бўлган оқсил, крахмал, турли витаминлар, элементлар ҳамда минерал тузлар манбаидир. Картошка туганагининг биокимёвий таркиби 75% сув ва 25% қуруқ моддадан иборат. Қуруқ модданинг 70-80% крахмал бўлиб, туганакда унинг миқдори 13-20%, оқсил 2-3%, клетчатка -1%, мой -0,2-0,3%, шакар -1%, кул 0,8-1,0% ни ташкил этади. Бугунги кунда картошка дунёнинг 130 дан ортиқ мамлакатларида жами 21,5 млн. гектар майдонда экилиб, ҳар йили 351 млн. тоннадан ортиқ картошка ҳосили етиштирилмоқда. Дунёда картошка буғдой, шоли, маккажўхоридан кейинги ўринда, 1 07 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ аҳамияти жиҳатидан эса иккинчи ўринда туради. Картошка инсон учун муҳим бўлган оқсил, крахмал, турли витаминлар, минерал тузлар ҳамда макро ва микро элементлар манбаидир. Тадқиқот натижалари ва муҳокамаси Эртаги муддатда Тошкент вилояти шароитида картошканинг хориж давлатларидан келтирилган навларини етиштириш технологисини ишлаб чиқиш ҳамда институтнинг генофондни бойитиш мақсадида Сабзавот, полиз экинлари ва картошкачилик илмий тадқиқот институти Голландия селекциясига мансуб бўлган картошка нав намуналарини Бўстонлиқ ва Тошкент тажриба майдонларига экиб ўрганилди. Голландия селекциясига мансуб бўлган картошканинг 4 та “Пикассо”, “Эволюшен” “Манитоу” ҳамда “Аризона” нав намуналари тажриба майдонида эртаги муддатда 70×25 см схемада экилди ва назорат сифатида маҳаллий “Пском” нави билан таққослаб синалди. Картошка нав намуналари экишдан олдин ҳаво ҳарорати +14-18 С0 , ҳаво намлиги 70-80 % ни ташкил этган махсус хонада нишлатиш (ундириш) учун жойлаштирилди Тажрибалар олиб бориладиган дала атрофлари тозаланиб, далани бегона ўт илдизлари қолдиғидан тозаланди. Кузда тажриба даласига гектар ҳисобига 20-25 тонна органик ўғит солинди. Эртаги муддатда экилган нав намунларида фенологик кузатув ишлари олиб борилди. Тадқиқот натижаларига кўра, назорат сифатида экилган картошканинг “Пском” навининг ниҳолларининг униб чиқиши 10 % 17 кунда, 75 % 25 кунда шоналаши 10% 27 кунда, 75 % 35 кунда, гуллаши 10 % 38 кунда 75% 45 кунда кузатилган бўлса, унга нисбатан “Пиккасо”, “Аризона” “Манитоу” нав намуналарининг 10-75% ниҳолларининг униб чиқиши, шоналаши, гуллаши назорат вариантидан 2-3 кун эрта бўлган бўлса, “ Эволюшен” ҳамда “Пикассо” нав намуналарининг ёппасига униб чиққандан сўнг ўсимликларнинг шоналаши ҳамда гуллаши назорат вариантига нисбатан 1-2 кунга кеч бўлганлиги фенологик кузатувларда ўз аксини топди. Голландия селекциясига мансуб картошка навларининг бир туп ўсимликдаги поя вазни, барглар сони ва барг сатҳи бўйича кўрсаткичлари ҳам ўрганилди. Картошка нав намуналарининг бир туп ўсимликдаги поя вазни, барг сони, бир туп ва бир гектар майдондаги ўсимликларнинг барг сатҳи кўрсаткичлари бўйича назорат “Пском” навида поя вазнининг оғирлиги 320 г ни, барглар сони 410 донани, барглар сатҳи 60,7 дм2 ни ташкил этган бўлиб, “Пикассо”, “Эволюшн”, “Аризона” картошка намуналарининг бир туп ўсимликдаги поя вазни, барг сони, бир туп ва бир гектар майдондаги ўсимликларнинг барг сатҳи кўрсаткичлари назорат вариантидан 12,9 – 16,6 % гача юқори, “Манитоу” навининг бир туп ўсимликдаги поя вазни, барг сони, бир туп ва бир гектар майдондаги ўсимликларнинг барг сатҳи кўрсаткичлари назорат “Пском” навидан 1-2 фоизга паст бўлди. Голландия селекциясига мансуб бўлган картошка навнамунларининг бир тупдаги туганак оғирлиги умумий ҳосилдорлик ҳисоб-китоб қилинганда назорат “Пском” навида бир тупдаги туганак вазни ўртача 430 г ни ташкил қилган бўлса, “Пикассо”, “Эволюшн”, “Аризона” нав намуналарда ўртача туганаклар вазни 565, 560, 580, 465 г ни ташкил этган бўлса, бир гектар майдондаги ўртача ҳосилдорлик 32,2; 31,9; 33,0; т/

Доказательный фрагмент

«Samples of potato varieties belonging to the foreign selection of the scientific research institute of vegetables, pulses and potatoes were planted and studied in the experimental fields of Bostonliq and Tashkent in o…»

Образец извлечения

Демо-превью

Samples of potato varieties belonging to the foreign selection of the scientific research institute of vegetables, pulses and potatoes were planted and studied in the experimental fields of Bostonliq and Tashkent in o… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
potato, collection, gene pool, stem number, plant height, productivity, число стеблей, картофель, ҳосилдорлик., высота растений, продуктивность., ўсимлик бўйи, поя сони, productivity., коллекция, генофонд, картошка
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники