O'zbekiston Respublikasida xorijiy ta'lim standartlariga mos tarzda o'quv jarayonini tashkil etish usullari

Аннотация

O'zbekiston Respublikasida xorijiy, zamonaviy, ilg'or texnologik metodlarni keng ommaga targ'ib etish hamda chet el strategiyalariga asoslanib yangi O'zbekistonning kelajaklari ya'ni biz yoshlar uchun imkoniyatlar eshigini yaratish to'g'risidagi tizimli ishlar. Shuningdek yurtboshimiz tomonidan OTM talabalari uchun yaratilyotgan imkoniyatlar. Kalitso'zlar: prezident, universitet, qaror, ta'lim, metodika, o'quv qo'llanma. adbirlar, dasturlar. Hozirgi butun dunyo bo'ylab fan va texnologiyalar rivojlanib kelyotgan asrda yashayabmiz. Shunga ko'ra zamon talabi bilan Oliy ta'alim muassasalarida o'qitish metodikasi ham turli xildir. Shuningdek muhtaram prezidentimiz tashabbuslari bilan Oliy ta'lim sohasiga e'tibor qaratilmoqda.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasida xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2021-yil 19- maydagi PQ-5117-son qaroriga muvofiq, shuningdek, xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirish bo‘yicha tashkiliy chora-tadbirlarni samarali amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi shunga doir ko'plab qarorlar qabul qildi. Xususan chet tillari bo'yicha Endi o'sib rivojlanib kelyotgan davlatning o'qitish metodikasi bilan bir necha yillardan buyon jahon standartlariga mos tarzda zamonaviy fan texnologiyalaridan foydalanib ta'lim beradigan davlatlar o'rtasida sezilarli darajada farq bor. Prezidentimizning: "Ta'lim sifatini tubdan yaxshilash maqsadida, avvalo, o'quv dasturlari, o'qituvchi va domlalar uchun metodik qo'llanmalarni ilg'or xalqaro mezonlarga moslashtirish lozim". Bunday qarorlarning e'lon qilinishi biz yoshlar uchun yana bir imkon deyish mumkin. Buning yaqqol isboti sifatida hammamizga ma'lum va mashhur bo'lgan Cambridge universitetining ta'lim tizimini misol qilib olish mumkin. Dunyoga mashhur IELTS va CEFR imtihonlarining muallifi bo‘lgan Cambridge Assessment English (Dunyodagi eng nufuzli Kembridj Universitetining bir qismi). Cambridge universiteti — Buyuk Britaniyadagi eng qadimiy universitetlardan biri bo‘lib Oxford universitetidan keyingi o‘rinda turadi va eng qadimgi universitetlar bo‘yicha 6-o‘rinda turadi.Cambridge universiteti 8- asrning 1209-yilda ochilgan bo'lib hozirgacha J.K.Maksvell, P. Dirak, J. Tomson, E. Rezerford va boshqa atoqli buyuk olimlar ishlagan.Hozirda bunday ta'lim sifati yuqori bo'lgan universitetda 13 mingga yaqin talaba ta’lim oladi. Kutubxonasida 3 milliondan ortiq asar saqlanadi. Top 1000 talikka kirgan chet el universitetlarining 51 ta'lim tizimi boshqa davlatlardan ko'ra tubdan farq qiladi. Nafaqat Cambridge Oxford balki boshqa xorijiy OTM larda ham, o'qituvchilar emas talabalarning bilim olishga intilib izlanishlarini ko'rishimiz ham ulardagi ilg'or texnologiyalar bizdan ancha baland darajadaligini anglash mumkin.Cambridge universiteti nafaqat ta'lim muassasasi, balki turli laboratoriya va sinflarga ega kuchli tadqiqot markazidir. Hamda dunyodagi eng yirik kutubxonalardan biri hisoblanadi. Ta'lim jarayoni: o'quv yili uch semestrga bo’lingan: Miklmas(oktabr - dekabr), Lent(yanvar - mart), Ister(aprel - iyun). Har bir semester 8 haftani tashkil qilib, Buyuk Britaniyaning boshqa universitetlaridan farq qiladi. Lekin, talaba semestrlar oralig’idagi ta’til paytida mustaqil ravishda faol shug’ullanishi lozim. Bu esa talabaga mustaqil rivojlanish , izlanishga imkon yaratadi. Talabaga bir semestr davomida davomida yuqori sifatli, zamonaviy ta'lim texnologiyalaridan foydalangan holda bilim beriladi hamda uning bilimini baholash hamda mustahkamlash uchun semestr oxirida mustaqil tayyorlanish uchun imkoniyat beriladi. So'ngi imtihon ( final exam) lardan o'tgan talabalar keyingi semestr uchun tayyorgarlik ko'rishadi. Aksincha yiqilgan ya'ni imtihonlarni past baholarga topshirgan talabalar esa tayyorgarlik ko'rgan xolda qayta topshirishadi. Bu talabalar hisobidan moliyalashtiriladi. Cambridge hamda shunga o'xshagan ta'lim sifati yuqori bo'lgan xorijiy Oliy Ta'lim Muassasalarida o'qishni istagan ta'labalar ko'pchilikni tashkil etadi. Boshqa universitetlarga qaraganda o'qitish sifati hamda metodikasi yuqori bo'lgani qadar, o'quvchilarni qabul qilishga bo'lgan shartlari ham yuqori hisoblanadi. Ko'p yillar davomida Cambridge Universitetini qabul qilish darajasi u yerda o'qishni istagan talabalar uchun yuqori raqobatbardosh bo'lib kelgan Buning sababi yuqori darajali va sifatli ta'lim standartlari. Shuningdek, universitet bitiruvchilarining ko'pchiligini darsdan keyin ishga joylashish uchun imkon yaratadigan ish bilan ta'minlanish darajasi yuqori ekanligidadir. Bundan shuni xulosa qilishimiz mumkinki, xorijiy OTM lar va O'zbekistondagi o'qitish metodikasi sezilarli darajada farq qiladi. O'zbekistondagi universitetlar ham chet el standartlariga mos tarzda ta'lim tizimini takomillashtirishga harakat qilishyabdi. Bunday rivojlanish taraqqiy etyotgan ishlarning barchasi, yoshlarning bilim ko'nikmasini o'stirish ularni ma'nan yetuk hamda salohiyatli kadr bo'