ПРОЦЕСС ОРГАНИЗАЦИИ УЧЕБНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТОВ И ОВЛАДЕНИЯ ЛИЧНЫМИ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫМИ ЗНАНИЯМИ

Аннотация

This article discusses the process of organizing the educational activities of students of higher education and mastering personal professional knowledge. Key words and phrases: pedagogical process, educational process, modeling principle, mobility principle, polytechnic principle, didactic project, educational project, need stimulation, emotions, thought phenomena, creative activity, stochastic character, design object, personal professional knowledge, education level, effective learning, memorization, creative approach, educational principles, efficiency criteria. ПРОЦЕСС ОРГАНИЗАЦИИ УЧЕБНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТОВ И ОВЛАДЕНИЯ ЛИЧНЫМИ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫМИ ЗНАНИЯМИ Аннотация. В данной статье рассматривается процесс организации образовательной деятельности студентов высшей школы и овладения личными профессиональными знаниями. Ключевые слова и фразы: педагогический процесс, образовательный процесс, принцип моделирования, принцип мобильности, политехнический принцип, дидактический проект, образовательный проект, стимулирование потребности, эмоции, мыслительные явления, творческая деятельность, стохастический характер, объект проектирования, личные профессиональные знания, уровень образования, эффективное обучение, запоминание, творческий подход, принципы обучения, критерии эффективности. Таълимда ёшларни билим, кўникма, малакалар билан қуроллантириш, уларнинг қобилияти ва истеъдодларини ривожлантириш жараёнида баҳолаш ва билимларни текшириб туриш муҳим аҳамият касб этади. Баҳолаш таълим тизимида фойдаланилаётган 8 69 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ методлар қанчалик самарали эканлигини, талабаларнинг ўзлаштириш даражасини аниқлашга ёрдам беради. Албатта таълим тизимини самарали бўлиши педагог кадрларнинг тайёргарлик даражасига ҳам боғлиқ. Педагог биринчи галда ўз касбини севиши, ҳурмат қилиши, талабага катта қизиқиш ва меҳр билан қараши, жамият олдидаги ўзининг катта масъулиятини ҳис қила олиши шарт. Педагог ҳар бир талабанинг билими ва тарбияланганлик даражасини аниқлай олиши ва ҳисобга олиши, ўқув материалларини тўғри танлай билиши, таҳлил қила олиши ва умумлаштира билиши педагогик маҳорат учун зарур бўлган таълим усуллари, воситалари ва шаклларини мукаммал билиши, талабага нисбатан талабчан бўлиши педагогик вазиятга қараб улардан ўринли фойдалана олиши, ўз фаолиятини таҳлил қила олиши ва хулосалар чиқара олиши керак. Таълим олувчиларнинг асосий ўқув фаолияти билимларни ўзлаштириш бўлиб, қуйидаги компонентларни ўз ичига олади: ўқув материалларини қабул қилиш, фикрлаш, эгаллаб қолиш ва қўллаш. Бу компонентлар бир-бири билан ўзаро боғлиқ бўлиб, ўқув жараёнида кетма-кет қўлланилиб бутун бир ўқув жараёнини ташкил этади. 1. Таълим олувчининг ўқув материалини қабул қилиши. Ўқув материалини қабул қилиш ўқув жараёнининг энг муҳим қисмидир. Ўқув материалини яхши қабул қилиниши ўқув ишлаб чиқариш фаолиятида мустаҳкам фундамент ролини ўйнайди. 2. Ўқув материалини самарали ўзлаштиришнинг ички шароитлари. Ўқув материалини самарали ўзлаштириш учун энг аввало таълим олувчининг ички эҳтиёжи бўлиши керак. Ички ўзлаштириш жавоб бергандан имтиҳонгача эсда сақланиб жавоб бериб бўлганидан кейин эсдан чиқади. Ўзлаштиришнинг муваффақияти таълим олувчининг фаолиятига ҳам боғлиқ бўлади. Чунки таълим олувчи берилаётган материалларга қизиқса ва ўз устида ишласа ўзлаштиришнинг энг юқори чўққисига эришиши мумкин. Ўзлаштиришнинг ички фактларидан яна бири берилаётган материални таълим олувчи томонидан тушунишдир. Чунки таълим олувчи мавзуни тушунмаса, қанча ўз устида ишламасин, олдинги мавзулар билан боғлиқ бўлмаса, мавзунинг ўзлаштирилиши содир бўлмайди ва жуда саёз бўлади. 3. Қабул қилишнинг ташқи факторлари. Ўқув материалини қабул қилишнинг асосий факторлари асосан ўқув материалининг мазмунига боғлиқ бўлади. Унинг қийинлиги, ўқув материалида қўлланиладиган техник материаллар аниқ ва абстрактлигига, амалиётга боғлиқлигига қараб фарқ қилади. 4. Эслаб қолиш. Ўқув материалини қабул қилишнинг энг муҳим компоненти бу янги материални эслаб қолиши ва хоҳлаган вақтда уни назарий ва амалий қўллай олишдир. Таълим олувчи ўқув материали билан фаол ишлаганда уни яхши эслаб қолиб, самарали қўллайди. Эслаб қолишнинг энг асосий самарадорлиги таълим олувчининг иродавий хусусиятларига боғлиқ. 5. Билимларни қўллашда кўникма ва малакаларни шакллантириш. Бизга маълумки билимларни амалий фаолият давомида қўллай билиш, билимларни эгаллаганлик даражасини кўрсатади. Назарий билимларни амалиётда қўллай билиш, яъни лаборатория ишларини бажариш давомида эгаллаган билимлар асосида уй вазифасини 8 70 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ бажариш, билимларни мустақил эгаллашдан иборат. Бу жараёнда билимлар кенгайиб мукаммаллашиб чуқур ўзлаштирилган билимга айланади. Таълим олувчилар ўқув фаолиятини ташкил қилишда ўз устида мустақил иш олиб бориши ҳам муҳим аҳамяит касб этади. Шах