СЛЕНГИ В УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКЕ И ПРИЧИНЫ ИХ ВОЗНИКНОВЕНИЯ.

Аннотация

This article examines the specific characteristics of slangs. The stated points are proved by examples. Slangs are words that live in the modern language and are considered inappropriate for use in literary language. Also, many slang words and phrases are incomprehensible to the general public. Because most slangs are used in a figurative sense, and they are often borrowed from foreign languages, their dialects and slangs. Creating a dictionary of slangs of the Uzbek language shows the rich lexicon of our language and the diversity of our language. does. Also, social analysis of our language leads to new scientific conclusions in science. The first step in this regard is to determine the scientific boundaries of slangs and other social lexicon and to define its special features. Key words: Sociolinguistics, sociolects, jargon, argon, slang, colloquial speech, language lexicon. СЛЕНГИ В УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКЕ И ПРИЧИНЫ ИХ ВОЗНИКНОВЕНИЯ. Аннотация. B данной статье рассматриваются специфические особенности сленгов. Изложенные положения подтверждаются примерами. Сленги – это слова, которые живут в современном языке и считаются неподходящими для использования в литературном языке. Кроме того, многие жаргонные слова и фразы непонятны широкой публике. Потому что большинство сленгов употребляются в переносном смысле, и они часто заимствованы из иностранных языков, их диалектов и сленгов. Создание словаря сленгов узбекского языка показывает богатый словарный запас нашего языка и разнообразие нашего языка. Также социальный анализ нашего языка приводит к новым научным выводам в науке. Первым шагом в этом направлении является определение научных границ сленга и другой социальной лексики и определение ее особенностей. Ключевые слова: Социолингвистика, социолекты, жаргонизмы, аргон, сленг, разговорная речь, языковая лексика. 2 56 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ O‘zbek milliy adabiy tili garchi umumxalq tilidan o‘sib chiqqan bo‘lsa ham, unda mavjud bo‘lgan dialektlar va shevalar, jargonlar, oddiy so‘zlashuv tilidan, umuman, xalq tilidan ba’zi jihatlari bilan farq qiladi. Chunki umumxalq tili o‘zbek tilida uchraydigan barcha elementlarni o‘z ichiga oladi va ishlanmagan shaklda bo‘ladi. Adabiy til esa undan o‘zbek millati uchun tushunarli bo‘lgan va foydalanishda qulay deb topilgan variantlarni tanlab oladi hamda ularni millat vakillari uchun me’yor sifatida tavsiya etadi. O‘tgan davr mobaynida davlat tilining qo‘llanish doira, hayotimizdagi o‘rni va ta’sirini kuchaytirish, uni tom ma’nodagi milliy qadriyatga aylantirish yo‘lida ilgari tasavvur ham qilib bo‘lmaydigan ulkan ishlar amalga oshirilayapti. O‘zbekiston Respublikamiz prezidenti Shavkat Mirziyoev ta’kidlaganidek: “Bugungi kunda biz yangi O‘zbekistonni, yangi Renessans poydevorini barpo etishdek ezgu maqsadlarimizga erishishda hech shubhasiz”. Istiqlol yillarida o‘zbek tilining qo‘llanish doirasi amalda nihoyatda kengaygani, uni ilmiy asosda rivojlantirishga qaratilgan tadqiqotlar, tilimizning o‘ziga xos xususiyatlariga bag‘ishlangan ilmiy ommabop kitoblar, o‘quv qo‘llanmalari, yangi- yangi lug‘atlar ko‘plab chop etilayotgan jamiyat tafakkurini yuksaltirishga o‘z hissasini qo‘shmoqda. Bugungi kunda dunyoda mavjud bo‘lgan tillarning barchasida sotsiollashuv jarayoni izchil amalga oshmoqda va sotsiolingvistika nomli maxsus tilshunoslik yo‘nalishi aynan tilning mana shu jihati bilan shug‘ullanadi. “Sotsiolekt termini lingvistikada XX asrning ikkinchi yarmida paydo bo‘lgan. U sotsio- jamiyatga bo‘lgan munosabat va dialekt so‘zlaridan tashkil topgan bo‘lib, rus tilidagi “социальный диалект” (ijtimoiy dialekt) birikmasining qisqargan shaklidir. Sotsiolekt – umumiy ijtimoiy xususiyatlariga ko‘ra birlashgan ayrim guruhlarning lisoniy ehtiyojlarini qondirish uchun nutq amaliyotida ishlab chiqilgan til shakli. Standart tildan farqli o‘laroq, sotsiolektda ba’zi o‘rinlarda chetga chiqish mumkin. Til ham xuddi tashqi ko‘rinish singari sinflar haqida guvohlik beradi” [1]. Sotsiolektlar turli ijtimoiy guruhlar tomonidan faol qo‘llaniladigan, jonlilik, ichki yashirin munosabatni ifodalay olish kabi xususiyatlarga ega bo‘lgan so‘zlardir. Sotsiolektlarga argo, jargo, sleng kabi so‘zlar mansubdir. Slenglar til iste’molchilari tomonidan qo‘llanilib, jonli so‘zlashuv nutqi bilan bog‘liq bo‘lgan, yozma nutqda esa umuman foydalanilmaydigan, biroz hazil, kinoya, ironiya ma’no attenkasini o‘zida qamrab olgan, ma’lum ijtimoiy guruh (asosan yoshlar) nuqtida faol qo‘llaniladigan so‘zlardir. Ayrim manbalarda slenglar yoshlar nutqida faol qo‘llaniluvchi so‘zlar deb ta’riflanib, zamonaviylik uning asosiy belgisidir deyiladi. Tilda qo‘llanilayotgan ayrim so‘zlar vaqtlar o‘tishi, avlodlar almashinuvi bilan ularning tildan foydalanishga bo‘lgan ehtiyojini to‘la qondira olmaydi va yangi avlod (yoshlar) ma’lum ma’noda o‘zlarining “til muhiti” ni shakllantirib oladi. “Sleng tushuniladi, ammo tushuntirib berilis