Этика речи врача и его языковая особенность

Аннотация

Ушбу мақола шифокор нутқининг этикаси ва унинг лингвистик хусусиятларини ўрганишга бағишланган. Унда шифокор нутқида мавжуд сўз, сўз бирикма, гапларнинг лингвистик ҳамда услубий хусусиятларини аниқланган, мисоллар билан изоҳланган. Бундай сўзларнинг таъсир доирасини, яъни прагматикасини илмий жиҳатдан ўрганиш зарурати ҳақида фикр юритилган. Мақолада шифокор-бемор мулоқоти ва унинг этикаси билан боғлиқ маълумотлар илмий асосланган. Нутқимиздаги сўзларнинг қудрати нақадар кучли таъсир воситаси эканлиги ёритилган. Хусусан, беморнинг шифокорга берган маълумоти орқали аниқ ва тўғри ташхис қўйиш ёки шифокорнинг касаллик бўйича берган маълумоти давомида тиббий эвфемизм, перифразалардан ўринли фойдаланишининг аҳамияти мақолада ўз ифодасини топган. Калит сўзлар: тиббиёт тили, тиббий эвфемизм, тиббий перифраза, мулоқот, термин, касаллик номи, лексика, лингвопрагматик, нутқ, тушунча, психология. Гули Тоирова Ибрагимовна Бухарский государственный университет доктор философских наук, доцент ЭТИКА РЕЧИ ВРАЧА И ЕГО ЯЗЫКОВАЯ ОСОБЕННОСТЬ АННОТАЦИЯ Статья посвящена исследованию этики врачебной речи и ее языковых особенностей. Он определяет слова, словосочетания, лингвистические и методические особенности речи в речи врача и объясняет их на примерах. Обсуждалась необходимость научного изучения объема, то есть прагматики, таких слов. Статья научно основана на данных, касающихся общения врача и пациента и его этики. Он подчеркивает, насколько сильна сила слов в нашей речи. В частности, в статье отражена важность постановки точного и правильного диагноза на основе информации, предоставленной пациентом врачу, или правильного использования медицинских эвфемизмов, перифраз во время предоставления врачом информации о заболевании. 237 СЎЗ САНЪАТИ ХАЛҚАРО ЖУРНАЛИ | МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИСКУССТВО СЛОВА | INTERNATIONAL JOURNAL OF WORD ART №3 | 2021 Ключевые слова: медицинский язык, медицинский эвфемизм, медицинский перифраз, коммуникация, терминология, название болезни, лексика, лингвопрагматика, речь, понимание, психология. Guli Toirova Ibragimovna Bukhara State University PhD in рhilosophy, аssociate Professor ETHICS OF THE DOCTOR'S SPEECH AND ITS LANGUAGE FEATURE ANNOTATION The article is devoted to the study of the ethics of medical speech and its linguistic features. He defines words, phrases, linguistic and methodological features of speech in a doctor's speech and explains them with examples. The need for a scientific study of the volume, that is, pragmatics, of such words was discussed. The article is scientifically based on data relating to the communication of the doctor and the patient and his ethics. It emphasizes how strong the power of words is in our speech. In particular, the article reflects the importance of making an accurate and correct diagnosis based on the information provided by the patient to the doctor, or the correct use of medical euphemisms, paraphrases when the doctor provides information about the disease. Key words: medical language, medical euphemism, medical paraphrase, communication, terminology, disease name, vocabulary, linguopragmatics, speech, understanding, psychology. Кириш. Тиббиётнинг ўзига хос хусусияти доимо инсоннинг кундалик ҳаёти билан чамбарчас боғлиқлигидир. Ҳозирда унинг тушунчалари, ғоялари, ютуқлари, ёши, ижтимоий мавқеи, маълумотидан қатъи назар, кенг одамларга тезда маълум бўлиб, ҳар бир кишини туғилишидан ўлимигача кузатиб боради. Бу жараён барча ҳаётий тенденциялар ва ўзгаришларга сезгир бўлгани учун тилда акс этади. Кўп асрлар давомида шаклланган ва бизнинг давримизда жадал ривожланиб келаётган тиббиёт тили - бу кундалик ҳаёт соҳасини ҳам, илмий билимларни ҳам қамраб оладиган ва ҳар иккала соҳанинг таъсири бўлган маконни ҳам ўз ичига олган улкан кўп босқичли тузилма. юқорида айтиб ўтилганлар сезилади. Ушбу хилма-хиллик, айниқса, тиббиётнинг оғзаки тилида - шифокорлар ва беморлар ўртасидаги мулоқотда сезилади. Ушбу турдаги алоқа мавжудлиги, албатта, тилшунослар томонидан илмий тушунишни ва амалий тавсифни талаб қилади. "Шифокор - бемор" мулоқоти шифокор учун бемор томонидан айтилган ҳар бир гап касалларнинг ташхисини қўйиш учун муҳим аҳамиятга эга. Масалан: “Ҳозир(яқин орада) чалинган касаллик тарихига оид сўзлашув” қуйидаги сўзлар қўлланилади: - Ҳозир сизни …..(бош оғриши, бош айланиши, йўтал, кунгил айниш...)безовта қилаяптими? - - Кўрсатингчи, қаерингиз оғрияпти? - Касаллик қачондан бошланди? - Қанча вақт …(соат, кун, ҳафта....) ўтди? - Ҳароратингизни ......(эрталаб, кеч кечқурун.....)ўлчадингизми? Шунингдек, бемор ўзининг соғлиғи тўғрисида максимал даражада хабардор бўлиши, у шифокорнинг барча тавсияларини тўғри бажариши, уларни бузмаслиги ёки эътиборсиз қолдирмаслиги шифор томонидан айтилган ҳар бир сўзга боғлиқ. Шифокор беморни тинглаши, унинг фикрларни идроқ этиши, қабул қилиши, ўзининг хайрихоҳлигини билдириши, самимий бўлиши жуда катта аҳамиятга эга. Беморга мумкин қадар кўпроқ ўзи, касаллиги ҳақида гапиришига имкон бериши, ўз диққат-эътиборингизни беморга қаратиши шифоко