К содержанию
РецензированоRU2020

Нутқий мулоқот ва вертуал нутқий мулоқот имкониятлари

Гули Тоирова Ибрагимовна · Халилова Рухсора Рауповна (Бухоро давлат университети Ўзбек тилшунослиги кафедраси доценти, филология фанла-)

in Library · 2020

Аннотация

Мақолада нутқий мулоқот лисoний вербaл вoситaлaрининг axбoрoт бериш имконияти ва лисоний новербал воситаларнинг лингвистик мoҳияти – грaммaтик тизимдaги ўрни мaсaлaсига эътибор қаратилган. Вертуал нутқий мулоқот одамларнинг мулоқотини янги даражага олиб чиқди. Вертуаллик, коммуникаторларнинг тенг ҳуқуқлилиги; гипертекст услу- би каби компьютер нутқининг ўзига хос хусусиятлари ҳақида мушоҳада юритилган. Мақолада мулоқотни ташкил этишнинг параметрларини ҳисобга олган ҳолда манзилга эътибор (омма- вий ёки шахсийлаштирилган йўналиш), алоқа йўналиши, вақтинчалик йўналиш (синхрон / асенкрон алоқа), интерактивлик даражаси (адресатларнинг хабарга муносабати тезлиги), тар- тибга солиш (хабар шакли / мазмуни учун қатъий талабларнинг мавжудлиги) хусусида асосли фикр-мулоҳазалар билдирилган. Калит сўзлар: нутқий мулоқот, вертуал нутқий мулоқот, мулоқот жараёни, коммуника- тив майдон, форум, ижтимоий тармоқ, блог, аудио-визуал мулоқот, интернет. Аннотация. В статье акцентируется внимание на возможности информационных вер- бальных средств речевого общения и лингвистической сущности языковых невербальных средств - их месте в грамматической системе. Виртуальное речевое общение подняло чело- веческое общение на новый уровень. Виртуальность, равенство коммуникаторов; наблюдение об особенностях компьютерной речи, например о стиле гипертекста. В статье делается акцент на адрес (массовое или персонализированное направление), направление общения, временное направление (синхронное / асинхронное общение), уровень интерактивности (скорость ответа получателей на сообщение), регулирование (наличие жестких требований к форме / содержа- нию сообщения) с учетом параметров организации связи. высказаны обоснованные мнения. Ключевые слова: речевое общение, виртуальное речевое общение, коммуникативный процесс, область общения, форум, социальная сеть, блог, аудиовизуальное общение, Интернет. Annotation. The article focuses on the possibilities of informational verbal means of speech communication and the linguistic essence of linguistic non-verbal means - their place in the grammatical system. Virtual verbal communication has raised human communication to a new level. Virtuality, equality of communicators; observation about the features of computer speech, for example, about the style of hypertext. The article focuses on the address (mass or personalized direction), direction, time direction (synchronous / asynchronous communication), the level of interactivity (the speed of recipient response to the message), regulation (the presence of strict requirements for the form / content of the message), taking into account the parameters of the organization of parameters communication. reasoned opinions expressed. Key words: speech communication, virtual speech communication, communicative process, communication area, forum, social network, blog, audiovisual communication, Internet. 76 Образование и инновационные исследования (2020 год №2) Мулоқотни жамият аъзоларининг ўзаро алоқа-аралашувисиз ва уларнинг бир-бирига таъ- сирини фикр алмашиш (ахборот бериш ва ахборот олиш)сиз тасаввур қилиш мумкин эмас. Шу сабабли «Нутқий мулоқот» деган тушунча ортиқчадай туюлади. Мулоқотнинг таркибий қисмида нутқ, фикр алмашиш, ахборот бериш мужассамлашган. Лекин нутқий мулоқот (русча: «речевое общение», инглизча: «diskurs») прагматикада кенг тарқалган атамалардан бири. Фикр баён қилиш жараёни, шубҳасиз, кўп ҳолатларда лисоний имкониятларнинг ёзма ёки оғзаки шаклда моддий воқеланиши билан боғлиқ. Лекин лисоний бирликларнинг воқеланиши би- лан боғлиқ бўлмаган мулоқот турлари ҳам оз эмас[14]. Шунга кўра, лисоний воситаларнинг моддий шаклда воқеланмаган мулоқот турлари нутқсиз мулоқот деб баҳоланади. Анъанамиз- да, ҳатто шариат аҳкомларида «Сукут – аломати ризо» этик-эстетик тамойили мавжуд бўлиб, у ҳам сўзсиз мулоқотнинг бир кўриниши сифатида баҳоланиши лозим. Ёзувчи Тилаволди Жўраевнинг «Шароит» номли ҳикоясига эътиборни қаратсак: …машинада алланечук сукунат зоҳир эди. Бу асло араз, гина, ўпка, таъна, маломат сукути эмасди. Бу сукут – роз сукути эди…(Жўраев Т. Қишлоқликлар). Яна бир намуна: Ю.Солнцеванинг «Баҳорнинг ўн етти лаҳзаси» кўп қисмли кинофильми- да Берлиндаги «Элефант» қаҳвахонасида разведкачи Штирлицнинг уни кўриш учун келган хотини билан сўзсиз – тасодифан бирга ўтирган кимсалар сифатидаги – мулоқоти, учрашуви ҳaм бунга мисол бўла олади. Бу мулоқот Штирлиц учун ҳам, унинг хотини учун ҳам муҳим аҳамиятга эга бўлган учрашув эди. Бу учрашув ҳар иккала томоннинг соғ-саломат, бир-бирини соғиниб қўмсаётганлиги ҳақида ахборот беради. Дарҳақиқат, бу ахборот сўзсиз – лисоний во- ситаларсиз берилган, қабул қилинган мулоқот эди. Мулоқот кўп ҳолларда вербал, яъни сўз, лисоний воситалар орқали ва новербал, сўзсиз – нoвербaл воситалар (имо-ишора, ҳар хил белги, нишона, рамз, символлар) орқали ахборот бе- риш билан боғлиқ бўлиб, бир-бирига таъсирига кўра вербал ёки новербал мулоқот сифатида тасниф қилинади[15]. Нутқий мулоқот деганда мулоқот жараёнида лисоний вербал ва

Доказательный фрагмент

«Мақолада нутқий мулоқот лисoний вербaл вoситaлaрининг axбoрoт бериш имконияти ва лисоний новербал воситаларнинг лингвистик мoҳияти – грaммaтик тизимдaги ўрни мaсaлaсига эътибор қаратилган.»

Образец извлечения

Демо-превью

Мақолада нутқий мулоқот лисoний вербaл вoситaлaрининг axбoрoт бериш имконияти ва лисоний новербал воситаларнинг лингвистик мoҳияти – грaммaтик тизимдaги ўрни мaсaлaсига эътибор қаратилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
speech communication, virtual speech communication, communicative process, аудиовизуальная коммуникация, вертуал нутқий мулоқот, social network, форум, процесс общения, интернет., internet., речевое общение, communication tive space, блог, нутқий мулоқот, мулоқот жараёни, социальная сеть, виртуальное речевое общение, ижтимоий тармоқ, blog, audio-visual communication, аудио-визуал мулоқот, forum, коммуника- тив майдон, communication process, общение активное пространство
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники