ЛЕГЕНДЫ ДРЕВНЕГО МИРА

Аннотация

The article is about ancient Greek and Roman mythical gods, in which legends and truths invented by the population are hidden, and the population worships the gods through the myths they have created. Key words: Zeus, Cronus, Rhea, Demeter Appalon, Ares, Heracles, Rhea, Perseus, Hera, Mount Olympus, Legends, Tartarus, gods, sacrifice, laws. ЛЕГЕНДЫ ДРЕВНЕГО МИРА Аннотация. В статье речь идет о древнегреческих и римских мифических богах, в которых сокрыты придуманные населением легенды и истины, а население поклоняется богам посредством созданных ими мифов. Ключевые слова: Зевс, Кронос, Рея, Деметра Аппалон, Арес, Геракл, Рея, Персей, Гера, Олимп, Легенды, Тартар, боги, жертвоприношения, законы. Zevs - yunon afsonalarida oliy xudo, xudolar va odamlar hukumdori. Kronos va Reaning o’g’li. Xudolarning uchunchi avlodiga mansub. Tartarda o’z otasi va boshqa titanlarni yengib, Olimp tog’ida hukumron bolgandan keyin asta-sekin olamni qaytadan tuzadi, xudolarni yaratadi, qonunlarni chiqaradi, tartib o’rnatadi, fan, san’at, axloq meyyorlari va boshqalarni joriy etadi. Xudolarni irodasini va yaxshi niyyatlarini ro’yobga chiqaruvchi ko’plab qaxramonlar (Gerakl, Persey) ning otasi. Zevs Kron va Reyaning o’g’li. Kron juda shavqatsiv xudo bo’lib xattoki o’g’illarini ham ayamaydi. Kron Reyaga o’g’illarini olib kelishini aytadi Kron shafqatsizlarcha o’z farzandalarini yutmoqda edi. Reya bolalarini taqdirini ko’rib dahshatga tushdi Kron allaqachon Xestiya, Demetra, Xera, Aid, (Xades) va Poseydonni yani beshtasini yutib yuboradi. Reya so’ngi bolasini ham yo’qotishni istamas edi. Ota-onalari Uran-osmon va Geya- yerning maslaxatiga binoan kirit oroliga keladi va chuqur bir g’orda uning kenja o’g’li Zevs dunyoga keldi. O’sha orolda Reya bolasini zolim otadan yashirib unga yo’rgakka o’ralgan toshni berib yuboradi, Kron xotini aldaganidan mutlaqo shubxalanmasdan, toshni yutar edi. G’oyat go’zal va qudratli xudo Zevs o’sib-ulg’aydi, voyaga yetdi. U otasiga bosh kutardi va uni yutib yuborgan bolalarini qaytadan dunyoga keltrishga majbur qildi. Kron o’z bolalari- xudolarni birin-ketin og’izidan chiqardi. Ular dunyoga hukmronlik qilish uchun Kron va titanlar bilan kurash boshlashdi. Pirovardida qudratliroq titanlar sarosimaga tushib qolishdi. Ular xoldan 2 28 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ toyib, mag’lub bo’lishdi. Olimp posbonlari ularni iskanjaga olib, zim-ziyo Tartar-yer qaridan bir umirga chiqmaydigan qilishdi. Shunday qilib dunyoda titanlar hukmronligiga chek qo’yildi. Ares Otashin yashin chaqnatar, urush xudosi, Zevs va Xeraning o’g’li. Zevs uni yoqtirmaydi. U o’z o’g’lini Olimp mabudalari orasida izza qilib, sen mabudalar o’rtasidagi eng manfurisan deb xaqorat qiladi. Zevs o’z o’g’lidan uning qonxo’rligi uchun nafratlanadi. Agar Ares uning o’g’li bo’lmaganida edi, uni allaqachon titanlar azobchekayotgan do’zax tartarga irqitardi. Ares badjaxil, beraxim, zolim, ammo u hamisha ham g’alaba nashidasidan baxramand bo’lavermaydi . Ares jang maydonida ko’pincha Zevisning jangovor qizi Afina-Palladaga tan beradi. U Aesni donolik va shuur qudrati bilan yengadi. Apollon yorug’lik mabudi oltin sochli bo’lib Delos orolida tug’uldi. Xeraning g’azabi tufayli quvg’indan bo’lgan onasi Latona hechjoyda o’ziga boshpana topaolmaydi. U Xera yuborgan Pifon nomli timsoh taqibidan ovvorai jahon bo’lib, nihoyat o’sha zamonlarda suronli dengiz dolg’alari ichra yelib yurgan Delos orolida panoh topdi. Delosga Latona oyoq bosgan zahotiyoq dengiz qaridan bahaybat ustunlar kutarlib odamzod yashamaydigan o’sha orolni taqa to’xtatdi. U xozirgi zamonda turgan joyidagidek qo’zg’almas bo’lib qoldi. Delosning to’rt girdida ham ummon tinmay shovullaydi. O’simlikdan nishona ham ko’rinmagan yalong’och Delosga qoyalargina g’amgin qad ko’tarib turardi. Ular o’zlarining mungli qiyqiriqlari bilan hammayoqni yangratib yuborgan dengiz chorloqlari uchun qo’nalg’a edi, xolos. Yorug’lik xudosi Apalon dunyoga keldiyu, har tomon charog’on bo’lib ketdi. Yog’duga cho’mgan delos qoyalari oltin yanglig’ tovlanar edi. Atrofdagi nbarcha mavjudot: sohilbo’yi qoyalari, Kint tog’I, vodiy va dengiz yorqin qiyofa kasb etgandi. Delosda yig’ilgan mabudalar yangi tug’ilgan mabudni sharaflab, unga lazzatli xudolar taomi (ambroziya) va obi-xayot taqdim etishar edi. Mabudalar bilan birga tabiat ham sururga to’lgandi. Xera buyuk mabuda xisoblanib olampanoh Zevsning xotini bo’lib, nikohlarga homiylik qiladi, er-xotinlik munosabatlarning muqaddasligi va buzulmasligi uchun kurashadi. U er- xotinlarga son sanoqsiz avlod ato etadi homlador onalarni ko’zlari yoryotganda duo qiladi. Zevsdan yengilgan Kron bu buyuk mabuda Xerani, uning ukalari va singillarini birin-ketin og’zidan chiqargach, onasi Rea uni dunyoning nargi chekkasi- keksa o’qyunus huzuriga olib ketdi. U yerda Xerani tarbiyalaydi. Xera olimpdan yeroqda ko’p yillar osoyishta va xotirjam hayot kechirdi. Ulug’ yashinchaqnatar Zevs uni bir ko’