Педагогический инструментарий, спортивная подготовка, восстановление организма бегунов на короткие дистанции.

Аннотация

This article talks about the means of recovery of the body of athletes who run long distances during sports training. Reasonable opinions and comments are given throughout the article. Key words: Pedagogical tools, sports training, body recovery of short-distance runners. МЕТОДЫ РАЗВИТИЯ СКОРОСТНО-СИЛОВЫХ СПОСОБНОСТЕЙ У СПОРТСМЕНОВ. Аннотация. В данной статье говорится о средствах восстановления организма спортсменов, бегущих на длинные дистанции во время спортивных тренировок. На протяжении всей статьи даются обоснованные мнения и комментарии. Ключевые слова: Педагогический инструментарий, спортивная подготовка, восстановление организма бегунов на короткие дистанции. Кириш. Хозирги кунда энг олис туманларда ҳам замонавий комплекслар барпо этилиб фойдаланишга топширилмоқда. Бу болаларни спорт билан мунтазам шуғулланишига ва уларни соғлигини мустаҳкамлашга кўмаклашмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2002 йил 24 октябрдаги ―Ўзбекистонда болалар спортини ривожлантириш фондини ташкил этиш тўғрисидаги Фармонининг қабул қилиниши мамлакат ҳукуматининг ўсиб келаѐтган авлод ва унинг жисмоний ривожланиши ҳақида қайғуришининг яна бир исботидир. Бизнинг фикримизча, Фармон болалар ўртасида машҳур ва севимли бўлган спорт турларининг ривожланиши учун кенг имкониятларни очиб беради. Бу спорт турларининг барча ѐшдаги ўқувчилар ўртасида машҳур бўлишига ѐрдам беради. Халқ ва спорт таълими тизимига эрта спорт билан шуғулланиш орқали иқтидорли ѐшларни намоѐн қилиш имкониятини берадиган мезонларни киритади. Долзарблиги. Ҳозирги вақтда эпчиллик ва тезкор-куч қобилиятлари машқларини такомиллаштириш ва уни ривожлантириш масалаларига бағишланган бир қатор илмий ишлар ва мақолалар мавжуд. Лекин бу ишларнинг таҳлили шуни кўрсатадики, мазкур ишларнинг кўпчилигида машқларни бажариш техникасининг умумий ҳолатини тасвирлаш 1 33 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ билан чекланган, ўқитиш услуби эса тавсиялар шаклида баѐн этилган ва уларнинг алоҳида томонлари кўриб чиқилган. Енгил атлетиканинг спорт турлари бўйича болалар ва ўсмирлар спорт мактаблари тренерларининг ишида нафақат ҳаракатни ўзлаштириш жараѐнини ўргатиш ва назорат қилиш, балки машғулотларнинг ноанъанавий воситаларидан самарали фойдаланиш имкониятини берадиган кўрсатмалар услубини амалий жиҳатдан қўллаш масаласи очиқ қолмоқда. Кўриб чиқилаѐтган ишлар ўз моҳияти жиҳатидан турлича малакага эга бўлган спортчиларнинг жисмоний ва функционал тайѐргарлик даражасини ҳисобга олган ҳолда машғулот воситаларини ҳамда ѐндоштирувчи-ривожлантирувчи машқларни таснифлаш ва танлашга йўналтирилган. Тадқиқот мақсади: спорт педагогик маҳоратини ошириш гуруҳи Енгил атлетикачиларини тезкор-куч қобилиятларини тавсия этилган машқлар орқали ривожлантириш Тадқиқот предмети: спорт педагогик маҳоратини ошириш гуруҳи талабаларини ўқув машғулоти Тадқиқот фарази: Енгил атлетика машқларини бажаришда тезкор-куч қобилиятларни талабаларда ўрганиб уларни жисмоний сифатларини ривожлантириш. Келгусида ўзларни машғулот жараѐнида самарали восита ва машқларни қўллаб тезкор-куч қобилятларини ривожлантиришдир. Амалий аҳамияти: тавсия этилган ва фойдаланилган Енгил атлетика машқлари талабаларни тезкор-куч қобилятларини ривожлантиришда ва назорат қилиш, талабаларни тайѐргарлигини оширишга йўналтирилади ва спорт-техник натижага ижобий таъсир кўрсатишга эришиш. Бунда режалаштирилган материалдан самарали фойдаланиш ва машғулот жараѐнида машқларни тўғри тақсимлашдан иборат. Куч қобилиятларини ривожлантириш усуллари. Куч қобилиятларининг йўналтирилган ривожланиши фақат мушаклар максимал таранглашгандагина юз беради. Шунинг учун куч тайѐргарлиги усулиятининг асосий муаммоси, машгулотлар жараѐнида мушаклар кучланишининг энг юқори даражасини таъминлашдир. Усулий жиҳатдан максимал кучланишлар ҳосил қилишнинг турли йўллари бор: ўта оғир юкламани бир неча марта кўтариш, катта бўлмаган оғирликдаги юкларни кўп марталаб кўтариш; мушаклар доимий ўзгарган ҳолда ташқи қаршиликларни енгиш ва ҳ.к. Келтирилган мушак кучланишларини ҳосил қилишнинг қуйидаги усуллари мавжуд: 1. Максимал уринишлар усули 2. Чегаравий бўлмаган ўринишлар усули 3. Изометрик уринишлар усули 4. Изокинетик уринишлар усули 5. Динам уринишлар усули 6. Жадал усул Таъкидлаб ўтиш керакки, усулларнинг бундай номланиши куч машғулотлари назарияси ва амалиѐтида кенг тарқалган. Уларнинг яхши томони қисқалигида. Лекин илмий нуқтаи назардан кучни ривожлантириш усулларини бундай номлаш жуда ҳам тўгри эмас, чунки масалан, максимал изотермик ва изометрик уринишлар усуллари, қайтарма машқлар 1 33 3 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ синфига ҳам киради. Мушакларнинг динамик қисқариши нафақат динамик уриниш усулига, бошқа кўплаб усулар учун ҳам хосдир. Тезкор-куч қобилиятларни ривожлантириш ва такомиллаштириш борасида жуда кўп ишлар бажарилган. Баъзи бир мутахасислар тезкор-куч қобилият