НРАВСТВЕННОЕ ВОСПИТАНИЕ ДОШКОЛЬНИКОВ ЧЕРЕЗ МУЗЫКАЛЬНОЕ ВОСПИТАНИЕ

Аннотация

This article talks about the importance of moral education through music and musical education in the development of a single person. Key words: music, education, art, culture, manners, national culture. НРАВСТВЕННОЕ ВОСПИТАНИЕ ДОШКОЛЬНИКОВ ЧЕРЕЗ МУЗЫКАЛЬНОЕ ВОСПИТАНИЕ Аннотация. В данной статье говорится о значении нравственного воспитания посредством музыки и музыкального образования в развитии отдельно взятой личности. Ключевые слова: музыка, образование, искусство, культура, нравы, национальная культура. Muzika mádeniy turmısımızda jeke insanniń rawajlanıwında úlken áhmiyetke iye bolatugın kórkem óner túri bolıp esaplanadı. Muzıka tárbiyası ádeplilik tárbiyasınınıń tiykargı hám qıyın tárepleriniń biri bolıp átiraptagı gózzal nárselerdi tuwrı pikirlewge hám qádirlewge úyretedi. Muzika insandi joqarı sezim menen qurallandiradı hám mádeniy dún`ya qarasın qáliplestiredi. Muzika insan qálbine kúshli tásir kórsetiw imkaniyatına iye bolıp, oqıwshılardı ádeplilik álemine alıp kiriw hám tárbiyalawdıń zárúr quralı bolıp esaplanadı. Milliy mádeniyatımızdıń ullı tulgası Abu Nasır Farabiy «Bul tek deneniń sawlıgı ushin paydalıdur» degen edi. Babamız Shayx Sadiy bılay degen edi. «Muzika adam ruwhınıń joldasıdur». Muzıka insanga tez tásir etiwshi emotsional kúshti aktiv rawajlandırıwshı qural bolıp esaplanadı. Insan qosıq penen ananıń háyiwi arqalı tanısıp, bir ómir qosıq namadan zawıqlanadı hám kúsh aladı. Qosıq ruwhtıń ajralmas bir bólegi bolıp esaplanadı. Qosıq namadan túrli azıq alıw ushın insan joqarı mádeniyatlı, kewli taza, gózzallıqtı seze alatugın, óz kásibine, ana watanga mehir qoygan boliwi kerek. Sol sebepten oqiwshilarda insan mádeniyatiniń ajralmas bir bólegi bolgan muzika mádeniyatina tárbiyalaw, muzika tárbiyasiniń bas maqseti bolip esaplanadi. Usı maqset hám waziypalardi ámelge asiriw, oqitiwshilardiń professional hám ádeplilik táreplerinede baylanisli boladi. Hár qanday kórkem-óner xizmetkeri mekteplerde qosiq sabaqlarin 1 24 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ alip bara almaydi. Buniń ushin qosiq oqitiwshisi óz kásibine hám balalarga mehir qoygan, joqari mádeniyatli, dún`ya qarasi keń bolgan insan boliwi kerek. Ol pedagogika, psixologiya, balalar fiziologiyasi, etika hám estetika teoriyasi, muzika teoriyasiniń ámeliy tarawlariniń qosiq oqitiw, metodikasi páninen tereń bilimge iye boliwi kerek. Qosiq oqitiwshisi, qosiq nama, kórkem óner teoriyasi hám ámeliy tarawlardan jeterli dárejede bilim, kónlikpe hám tájriybege iye boliwi kerek. Yagniy ol hám sázende, dirijer, atqariwshi sipatinda is kóriwi lazim. Qosiq oqitiwshisiniń dóretiwshiligi sonda ol bir saatliq sabaqta stsenariy avtori, oniń atqariwshisi, rejisseri sipatinda is tutadi. Sonliqtanda qosiq sabagi kórkem óner sabagi delinedi. Mektep turmisinda qosiq oqitiwshisniń barkamal a`wladti ta`rbiyalawda xizmet dárejesi keń. Mektepten tisqari muzika tárbiyasi túrlerin shólkemlestiriw, kórkem óner ǵayratkerleri menen ushrasiwlar, folklor qosiqlardan kontsertler, shayirlar menen ushrasiwlar, «Nawriz», «Álipbe», «Ózbekstan watanım meniń», kórik tańlawlari, bayramlarin shólkemlestiriw, qosiq sabaǵın oqıtatuǵin mugallimge júklenip oniń waziypasi bolip esaplanadi. Sonıń menen birge mektepten tısqarı balalar teatr, oqıwshılar sarayları menen baylanısta bolıp talantlı oqıwshılardı olarga tartıw hám olardıń xızmetin mektep turmısında qollaw, qosıq páni oqıtıwshısınıń wazıypası esaplanadı. Ózbekstan Respublikasiniń «Tálim haqqinda» ǵi nizaminda toǵız jilliq uliwma orta tálim jurtlarindaǵı bárshe oqiw pánleri qatarı qosıq páni boyinshada tiyisli konsepsiyasi islep shigarildi. Demek jańa baǵdarlama mazmunında sabaq ótiw ushin, qosiq oqitiwshisi óziniń muzika teoriyalıq bilimlerin tereńlestiriwi kerek, sonlıqtan mámleketimizge barkamal a`wladti ta`rbiyalawda, Watanǵa muxabbat ruwhinda tárbiyalawdiń áhmiyetli bir bólegi insandi mádeniy ruwhta tárbiyalaw máselelerin sheshiwde, jámiet hám mámleketimiz tárepinen qoyilgan úlken júkleme qosiq oqitiwshisiniń aldina qoyilǵan waziypa bolip tabiladi. Muzika táliminiń sapaliliǵin támiynlewde, muzika pánine bolgan qiziǵiwshiliǵın ósiriwde, oqıtıwshı jetekshi bolıp esaplanadi. Bul pán muzika tárbiyasi dúzilisinde úlken áhmiyetke iye. Sebebi balalardı aqillı hámde ádepli bolip rawajlaniwinda úlken unamli tásir kórsetedi. Soniń ushin qosiq sabagin eń aldingi tárbiya sabagi deymiz. Búgingi kúnde muzika-insandi qáliplestiriwde zárúr orin tutadi, oniń sezimin hám fiziologiyasina aktiv tásir kórsetedi. Uliwma tálim mektepleriniń tiykargi waziypalariniń biri bolip, oqiwshilardi pikirlew hám oylawga úyretedi. Bul waziypani ámelge asiriwda qosiq sabagi úlken áhmiyetke iye. Bunda oqitiwshi balalardi málim bir muzika shigarmasi menen tanistirip, oni tásirli janli qilip, atqara bilip, oqiwshilar diqqat itibarin shigarmaga awadaradi, olardiń sóz buwinlarin aytiwin ósiriw pikirlew qábilietin, dún`ya qarasin keńeytedi, emotsional oy sezimlerine