НЕОБХОДИМОСТЬ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ НАЦИОНАЛЬНЫХ ИГР В ФИЗИЧЕСКОМ ВОСПИТАНИИ ДЕТЕЙ.

Аннотация

The importance of Karakalpak national folk dances in the development of children into physically fit, well-mannered young people is widely discussed in the article, including the main goals of the national folk dances. Keywords: National dances of the population, sports dances, physical development, good health, pedagogue-servants, agility, dexterity, strength, physical culture, health promotion. НЕОБХОДИМОСТЬ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ НАЦИОНАЛЬНЫХ ИГР В ФИЗИЧЕСКОМ ВОСПИТАНИИ ДЕТЕЙ. Аннотация. В статье широко обсуждается значение каракалпакских национальных народных танцев в развитии детей физически крепкими, воспитанными молодыми людьми, в том числе основные цели национальных народных танцев. Ключевые слова: Национальные танцы населения, спортивные танцы, физическое развитие, хорошее здоровье, педагоги-служащие, ловкость, ловкость, сила, физическая культура, укрепление здоровья. Xalıqtıń densawlıǵın bekkemlew Ózbekstandaǵı dene mádeniyatınıń tiykarǵı wazıypalarınıń biri. Ǵárezsizlik dáwirinde ásirese, sport hám dene tárbiyasına bolǵan itibar kúnnen-kúnge kúsheyip barmaqta. Dene tárbiyası aldında dene mádeniyatı hám sporttı xalqımızdıń turmısına kóbirek sińdiriw; jaslardı ǵárezsizlik ruwhında tárbiyalawda dene tárbiya hám sporttıń barlıq túrinen, sonıń ishinde, xalıq dástúrlerinen keń paydalanıw, insanlardıń densawlıǵın jaqsılaw hám olardı ana watandı qorǵawǵa tayarlaw hám sol sıyaqlı úlken wazıypalar turıptı. Xalqımızdıń milliy oyınları bolsa mine usı maqsette keń qollanılıp kiyatırǵan áhmiyetli dene tárbiyası hám sport qurallarınan biri. Sonıń ushın xalıq milliy oyınlarına itibardı kúsheytiw zárúriyatı jánede kúsheymekte. { 3.3-5} Qádriyatlarǵa itibar qaratıw shıǵıs xalıqları mádeniyatınıń júdá kóp elementlerin saklap qalıwǵa hám olardan ámeliy jumısta paydalanıwǵa imkaniyat jaratıladı. Qádimgi jergilikli xalıqlarımız ushın milliy oyınlar hám milliy bellesiwler bir waqıtları turmısımızdıń ajıralmas bir bólimi bolǵan, olar xalıq máresimlerinde, toylarında hám úrp-ádetlerinde erkin bir taraw sıpatında kóringen, úlken bir áhmiyetke iye bolǵan. Dene mádeniyatınıń bunday ózine tán quralları járdeminde ata-babalarımız ósip kiyatırǵan jas áwladqa shaqqanlıq, epshillik, kúshlilik hám 1 23 1 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ sabırlılıq kibi qásiyetlerdi qáliplestirgen. Perzentlerimizdi turmıstıń hám tábiyattıń qıyınshılıqlarına shıdamlı, kúshli hám tótepki bere alatuǵın etip tárbiyalaǵan. Jas áwladtıń fizikalıq jaqtan deni saw, miynetke hám watandı qorǵawshı sıpatında ósiwden xalıq ta, jámiyet ushın da úlken áhmiyetke iye bolǵan. Bunıń ushın oqıwshılar dene mádeniyatı menen tereń shuǵıllanıwı, túrli milliy oyınlardan paydalanıw sheberligin iyelewi kerek boladı. Bul bolsa jas áwlad tárbiyasın jánede kúsheytiw, olardı óz xalqı, ǵárezsiz mámleket hám jámiyet aldındaǵı wazıypasın seziniw ruwhında tárbiyalaw áhmiyetli wazıypalar menen baylanıslı. Balalarda mektepte oqıy baslaǵan birinshi kúnnen baslap-aq miynetke muhabbat, baslaǵan isin aqırına shekem jetkeriw, miynet súygish qábiletlerin rawajlandırıw imkanın jaratadı. Bunda dene mádeniyatının barlıq zamanagóy quralları menen birge milliy oyınları da qol keledi, sebebi bul oyınlar balalardı fizikalıq, ruwhıy jaqtan tárbiyalawdıń barlıq táreplerin óz ishine aladı. Millettiń keleshegi bolǵan jaslardı salamat, jetik hám kámil insan etip tárbiyalaw ǵárezsiz Ózbekstanımız kelesheginiń tiykarın bekkem bolıwına xızmet etedi. Milliy xalıq oyınları hám milliy sport túrleri tariyxıy rawajlanıw barısında ózgergeni, hár bir ekonomikalıq sistema olardıń mazmun hám qaǵıydalarında óziniń izin qaldırǵanı haqqında joqarıda toqtap edik. Mine usınday oyınlardan paydalanıwda olardıń balalarǵa fizikalıq tásirden tısqarı tárbiyalıq tásir kórsetiwde názerden shette qaldırmaw, dóretiwshi qollawda maqsetke muwapıq qollanıwımız kerek. Máselen, «Ílaq» oyını degende ádette ot penen oynaytuǵın, shabandozlar haqıyqıy ılaq ushın gúresetuǵın qádimgi kópkari oyını túsiniledi. Balalarǵa mólsherlengen «Ílaq» oyını atsız ótkeriledi, oyınshılar eshki terisi menen qaplanǵan toptı alıw ushın gúresedi. Oyın qaǵıydalarınıń bazıbir tárepleri úlkenlerdiń oyınınıń qaǵıydalarına usap ketedi. Tezlik, shaqqanlıq hám kúshlilikti tárbiyalawshı bul oyın úlken tárbiyalıq áhmiyetke iye, bunda bir-birin húrmet etiw, jaqsı múnásibette bolıw, qolpallıq etpewge úlken itibar beriledi. Xalıq milliy oyınları balalardıń fizikalıq sıpatların rawajlandırıwda úlken rol oynaydı. Sebebi oyınlar oqıwshılardıń qızıǵıwshılıǵın asıradı, olarǵa zawıq baǵıshlaydı, jumıs qábiletleriniń tezirek tikleniwin támiyinleydi. Oyınlar arqalı balalar sharshawdı umıtadı, shınıǵıwlardı dıqqat penen orınlawǵa háreket etedi. Xalıq milliy oyınlarınıń kópshiligi balalardıń organizmine jaqsı tásir etedi. Sonıń ushında oyınlarǵa ulıwma fizikalıq tásir kórsetiwshi sıpatında qaraw kerek. Dene mádeniyatındaǵı barlıq taraw hám basqıshlardıń birden bir maqseti – insandı durıs