ЗВУКОВОЕ НАПРАВЛЕНИЕ И ЕГО ИСТОРИЯ

Аннотация

This article talks about sound direction and its history, divisions and importance in this context. Key word: sound director, technique, music listener, sound operator, radio, film, television. ЗВУКОВОЕ НАПРАВЛЕНИЕ И ЕГО ИСТОРИЯ Аннотация. В этой статье рассказывается о звуковом направлении, его истории, подразделениях и значении в этом контексте. Ключевые слова: звукорежиссер, техника, слушатель музыки, звукооператор, радио, кино, телевидение. Ses rejissyorliǵi o`z aldina do`retiwshi taraw ha`m professional ka`sip sipatinda XX- a`sirdin` 40 - 50 - shi jillari texnikanin` tez pa`t penen rawajlanip atirǵan bir waqitta, joqari sapali elektroakustikaliq u`skenelerdi ha`m maǵnit jaziwdi radio esittiriw ha`m dawis jaziwda ken` paydalaniwi menen payda bolǵ`an. Bu`ǵinǵi ku`nǵi ses rejissyorlari tek elektro u`skenelerdi ham akustika tiykarlarin bilip ǵ`ana qoymastan uliwma ma`deniyatti, ko`rkem-o`ner tarawindaǵ`i ken` bilimdi, muzikali joqari sawati, ritmikani, joqari esitiw qabiletti ha`m joqari estetikaliq rawajlaniwdi talap etedi. Na`tiyjede joqari maǵ`liwmatli ses rejissyorlarin tayarlawda ken` u`yreniw kerek bolǵ`an dawis jaziw ha`m ku`sheytiwshi u`skenelerdi basqariw arqali kino, televidenie, radio, dawis jaziw studiyalari, teatr ha`m kontsert zallari akustikasin toliq u`yrenip fonoǵrammanin` isleniw texnoloǵiyasin dawis partiturasi arqali dawis saqlaǵ`ishlarǵ`a jazip aliw protsessin a`meliyatta qollaw esaplanadi. 508 Ses rejissyori kim? deǵen sorawǵa qısqa juwap esite almaymız. Sebebi, ses rejissyiri kino, televidenie, teatr, radio hám ses jazıw tarawında iskerlik jurǵiziwshi hám sestıń kórkemlilik tárepine juwap beretuǵın dóretiwshi insan sanaladi. Ses rejissyorliǵi kasibi payda bolaman deǵenǵe shekem kórkem-ónerde, ses rejissyoriniń ayırım wazıypaların atqaratuǵın hár túrlı jónelisler ámelde bolǵan. - Muzıka tańlawshı - teatr, kino, televidenie hám radioda muzikali esittiriwler, spektakllar hám hár túrlı janrdaǵi muzıkalardı fonotekadan alip paydalanǵan. - Ses operatorı - tiykarınan tehnika menen baylanıslı jumıslardı atqarǵan, jazıp alıw hám qayta islew. - Shawqım payda etıwshı - tábiyatta bar olǵan yamasa zat hám buyımlardıń tábiy shawqımın jasalma túrde payda etiwshi. - Muzika menen bezewshi - film, kórsetiw, spektakl hám muzikali proǵrammalardı hár túrlı muzıka, sempl sesler hám inter shawqımlar menen bezewshi. Joqarıda aytıp ótilǵen kásip iyeleriniń jumıs iskerliǵi tek ǵana ses rejissyor basshiliǵinda házirǵi kúnde de dawam etpekte. Ses rejissyorliǵi kásibi bir qansha jónelislerǵe bólinip, bir-birinen parıq qiladi. Bular tómendeǵiler: - teatr ses rejissyori; - muzika ses rejissyori; - kino ses rejissyori; - radio ses rejissyori; - televideniye ses rejissyori; - massaliq ilajlar ses rejissyori; Respublikamizda ses rejissyorliǵi kásibi sálkem bir ásir dawamında rawajlanıw basqıshın basıp ótti, bul dáwirde bir qansha jetik ses rejissyorlari, atap aytqanda: (radioda) Nabi Hasanov, Anvar Tojiyev, (kinoda) Joldas Abdukarimov, (televideniede) Rixsixója Umarxójayev, Xayrulla Karimov, Cholpan Abbasov ses injeneri bolıp hújjetli filmler studiyasında islep ses rejissyorliǵiniń rawajlanıwına úlken uleslerin qosıp ketken, házirǵi kúnde joqarı kateǵoriyalı ses rejissyori Zokir Atabayev, (kinoda) Karimjon Boribayev, Senchilo, Rovza Hakimova, (televideniede) Muxtor Oripov, Akbar Mirzayev, (teatrda) Dalil Xadjayev, Husniddin Komilov teatrda, Iǵor Iosis ǵalabalıq ilajlarda hám basqa kópleǵen tajribelı ses rejissyorlari óz jumısları menen bul tarawda Respublikamız hawazın dúnyaǵa tanitti, ásirese dublyaj salasında 60-80 jıllarda dublyaj islenǵen shet-el filmleri óziniń sapalılıǵı, mazmunı tárepinen 509 dúnyada tán alıniwi menen Respublikamız ses rejissyorliq tarawinda aldıńǵı nátiyjelerdi qolǵa kirǵizǵenliǵin tastıyıqlap berdi.