ЭФФЕКТИВНОСТЬ И ПРИЕМЫ ВНЕСЕНИЯ ОРГАНИЧЕСКИХ УДОБРЕНИЙ И КОМПОСТОВ ПОД ХЛОПЧАТНИК В ТИПИЧНЫХ СЕРОЗЕМНЫХ УСЛОВИЯХ.

Аннотация

Organic fertilizers and composts play an important role in improving soil fertility and increasing the quality of agricultural products. In the agriculture of our country, the demand for organic fertilizers is high, and in some cases there is a shortage of them. fertilizer should be applied in fact. However, it is not possible to collect this amount of organic fertilizers. According to statistics, the annual demand for nitrogen fertilizers in agriculture is 85-90%, and the demand for phosphorus fertilizers and potash fertilizers is even less (45 -55% and 45- 50%) are satisfied. With organic fertilizers, along with all the nutrients necessary for the plant, a large amount of microorganisms also fall into the soil. Keywords: Organic and compost fertilizers, the growth and development of cotton plants, the growth periods of cotton plants, the effectiveness of fertilizers. ЭФФЕКТИВНОСТЬ И ПРИЕМЫ ВНЕСЕНИЯ ОРГАНИЧЕСКИХ УДОБРЕНИЙ И КОМПОСТОВ ПОД ХЛОПЧАТНИК В ТИПИЧНЫХ СЕРОЗЕМНЫХ УСЛОВИЯХ. 1 13 3 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Аннотация. Органические удобрения и компосты играют важную роль в повышении плодородия почвы и повышении качества сельскохозяйственной продукции. В сельском хозяйстве нашей страны потребность в органических удобрениях высока, а в ряде случаев наблюдается их нехватка. Однако собрать такое количество органических удобрений невозможно. По статистике, годовая потребность сельского хозяйства в азотных удобрениях составляет 85-90%, а в фосфорных и калийных еще меньше (45-55% и 45-50%). С органическими удобрениями вместе со всеми необходимыми растению питательными веществами в почву попадает и большое количество микроорганизмов. Ключевые слова: Органические и компостные удобрения, рост и развитие растений хлопчатника, периоды роста растений хлопчатника, эффективность удобрений. Kirish. Respublikamizda hozirgi vaqtda sug‘oriladigan yerlarda bug‘doy paxta yetishtirish evaziga hosil mustaqilligiga erishilib, bir qismini xorij davlatlariga sotish imkoniyatlariga erishildi. Endigi vazifa sug‘oriladigan yerlarda dehqonchilikni intensiv rivojlantirish, resurstejamkor texnologiyalar orqali mineral o‘g‘itlar samaradorligini oshirishdan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020-2030-yillarga moʻljallangan strategiyasida “...aholining oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, qishloq xo‘jaligida ilm-fan, ta’lim, axborot va maslahat xizmatlari tizimini rivojlantirish, qishloq xo‘jaligida intensiv innovatsion texnologiyalarni joriy qilish, atrof-muhitni muhofaza qilish, tuproq unumdorligini oshirish, ekologik sof mahsulot yetishtirish” kabi vazifalar belgilangan. Kuzda yoki qishning boshida maydonning butun yuzasi bo‘ylab 1 m2 ga 10 kg hisobidan dag‘al organik o‘g‘itlarni sepib chiqing. O‘g‘itlar ildizmevalilar va butgullilar oilasiga mansub o‘simliklar ekiladigan maydonlarga beriladi, ammo oriq yerlarga chirigan go‘ng yoki kompost bir tekis yaxshilab sepib chiqiladi. Maʼlumki, hamma xo‘jaliklarda ham qishloq xo‘jalik hayvonlari boqilavermaydi, go‘ngni sotib olish esa ancha qimmatga tushadi. Shu bois xo‘jalik sharoitida o‘simlik qoldiqlari va oshxona chiqindilaridan kompost tayyorlashni o‘rganib olish maqsadga muvofiq. Kompost tayyorlashda kletchatkaga boy bo‘lgan somon, hazon, qirqilgan eski gazeta qog‘ozlari kabilarni qo‘shishni ham unutmang. Kompostning qotib qolishiga yo‘l qo‘ymang hamda uni yomg‘ir suvlari tushishidan asrang. Yerni chopishdan oldin panshaxa vositasida tuproqqa dag‘al organik o‘g‘itlarni sepib chiqing. Organik o‘g‘itlarni har yili berish, hech bo‘lmaganda maydonning bir qismiga berish zarur. Bu esa tuproqda ozuqaviy moddalar miqdorining ko‘payishi, tuproq nam sig‘imining ortishi hamda tuproq strukturasining yaxshilanib borishiga imkon beradi. Tadqiqot uslubiyati. Kuzgi bugʻdoy oʻtkaziladigan agrotexnik tadbirlarga bogʻliq holda maʼdan oʻgʻitlar jumladan mineral oʻgʻitlarni maqbul meʼyorlarining samaradorligi koʻpgina izlanishlarda jumladan, F.X. Xoshimov, A.Ergashev, I.N.Niyazaliev, T.P.Piraxunov, D.S.Sattarov, D.U.Gʻofurov., B.K.Atoyev, S.K.Maxammadiyev, M.A.Usmonova va boshqa olimlar – tadqiqotchilar tomonidan oʻrganilgan. Ammo, respublikamiz tuproqlarida fosfor, kaliy 1 13 4 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ va organik oʻgʻitlarning yetishmaganligi, almashlab ekish tizimi oʻzgarganligi, maʼdan oʻgʻitlarni bir tomonlama qoʻllanilishi tufayli tuproq unumdorligi pasayib bormoqda. Bugungi kunda dunyoda yangi holatdagi organik o‘g‘itlar, biogumus, qoramol go‘ngi, o‘simlik qoldiqlari va daraxt barglarining aralashmalaridan turli nisbatlarda kompost tayyorlash va organik paxta xom ashyosini olishda ularni g‘o‘zada qo‘llashning samaradorligi borasida tadqiqotlar yetarlicha o‘rganilmagan. Tuproq va oʻsimlik namunalarining agrokimyoviy tahlili “Metodы agroximicheskix, agrofi