РАЗВИТИЕ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ БУДУЩЕГО ПЕДАГОГА НА ОСНОВЕ АНДРАГОГИЧЕСКОГО ПОДХОДА

Аннотация

This article provides the role of logical and critical thinking of learners in the integrated education as well we will get information about pedagogical and psychological aspects of the education. Keywords: Psychological stress, stressful event, way of perceiving and responding to the situation, stressors, long-term stresses, emotional reactions, chronic stressors, stress and occupational health, intensity of exposure. РАЗВИТИЕ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ БУДУЩЕГО ПЕДАГОГА НА ОСНОВЕ АНДРАГОГИЧЕСКОГО ПОДХОДА Аннотация. В статье рассматриваются значения критического и логического мышления в деятельности обучающихся по интеграционному обучению, а также даны понятия о психолого-педагогических свойствах этой технологии. Ключевые слова: "критика', критическое мышление, осмысление ситуации и прием передачи мыслей, профессиональное здоровье, интенсивность воздействия. Yangi tahrirdagi Ta’lim to’g’risidagi qonunning 19-moddasida katta yoshdagilarni o‘qitish va ularga ta’lim berishga alohida e’tibor qararilgan. Katta yoshdagilarni o’qitish va ularga ta’lim berish butun umr davomida o‘qitishning markaziy tarkibiy qismi bo‘lib, ta’lim berish hamda o‘qitishning jamiyat hayotida va mehnat faoliyatida katta yoshdagilarning ishtirok etishini ta’minlashga qaratilgan barcha shakllarini o‘z ichiga oladi, shuningdek rasmiy, norasmiy va informal o‘qitish jarayonlarining butun majmuini qamrab oladi. Ilmiy adabiyotlarda ta’kidlanilganidek, yosh davrining ortishi va o‘quv jarayonini egallanilishi davomida ko‘rgazmali-obrazli materiallardan foydalanish o‘rnini so‘z mantiqiy stimullardan foydalanish egallab boradi. Bu esa o‘z o‘rnida materialni eslab qolish samaradorligini oshiradi. Ta’lim jarayonida so‘zli, ko‘pincha mavhum bo‘lgan materialdan foydalanilishi so‘z- mantiqiy eslab qolish xususiyatining ham ortishiga olib keladi 1950-yilgacha biz ta’lim metodlari va usullari haqida bilgan deyarli hamma narsa bolalarning ta’lim olishiga, an’anaviy maktab jarayoniga, ilmiy til bilan aytganda pedagogikaga qaratilgan edi. Nihoyat, o‘tgan asrning 60-yillarning oxiriga kelib, amerikalik olim Malkolm Noulz (1913-1997) "andragogika" atamasini katta yoshdagi o‘quvchilarga nisbatan ishlata boshladi. Ushbu nazariyaga ko‘ra, katta yoshdagi ta’lim oluvchi biror narsani nima maqsadda 1 08 4 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ o‘rganayotganligini aniq bilishi muhimdir. Katta yoshdagilar o‘zini o‘zi boshqaradi va o‘quvchi o‘z bilimi uchun to‘liq javobgar bo‘ladi. Bu shuni anglatadiki, kattalar ilm olishning har bir jabhasida o‘qituvchi yoki biron-bir ko‘rsatma beruvchiga muhtoj emas. O‘qituvchi jalb etilgan holda esa, uning asosiy roli bu – o‘quvchining harakatini rag‘batlantirishdir. Agar malaka oshirish kurslari misolida baholasak, o‘qituvchi-trener o‘rganuvchini rag‘batlantirish bilan birga kurs tinglovchisining o‘z tajribasi va fikrlari bilan o‘rtoqlashishiga, muammoni muhokama qilishiga bo‘lgan harakatini rivojlantirishga yordam beradi. Hayotiy tajriba – kattalarning ta’lim jarayonida juda muhim rol o‘ynaydi va yangi bilimni o‘zlashtirishda, uni takomillashtirishda eng boy manba hisoblanadi. Kattalar o‘qish jarayonida real vaziyatlarda qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan yechimlarni o‘rganishni, vazifalarni bajarishda esa, hayotiy misollarga tayanish, muammoli vaziyatlarni keyslar orqali tahlil qilish, o‘z- o‘zini baholash kabilarni afzal ko‘radilar. Bunda o‘rganish markazi mazmunga emas, balki muammoga qaratilgan bo‘lishi kerak. Katta yoshdagilar ichki motivatsiyaga tayanadilar va shu sababli o‘rgangan narsalarining natijalarini ko‘rish, shaxsiy hayotiga ta’sirini his etish, ya’ni masalan malakasining oshishi, hayot sifatining yaxshilanishi, tan olinishi, muvaffaqiyatga erishish (samorealizatsiya) kabilar ularni ilm olishga yanada undaydi. Tanqiy tafakktning o’zi nima? Yunon tilidan tarjimada “tanqid” so‘zi izolyatsiya, ajralish degan ma’noni anglatadi. O‘zbek tilida tanqid tushunchasi boshqa ma’no kasb etdi va ko‘p o‘lchovli. Tanqid tushunchasi insonning barcha aqliy faoliyatini o‘z ichiga oladi. Tanqidiy tafakkur bir nechta maʼnolarga ega. Ushbu tushunchalar fikrlashning rivojlanish bosqichlarini, tahlil qilish qobiliyatini, voqelikka munosabatini ifodalaydi. Bu o‘qituvchiga, o‘quvchilarning aqliy faoliyatini rag‘batlantirish uchun tanqidiy tafakkurni rivojlantirish texnologiyasida foydalanadigan texnikasi va vositalariga bog‘liq. Tanqidiy tafakkur “baholash” va “o‘z-o‘zini baholash”, “tanqidiylik” va “o‘z-o‘zini tanqid qilish”, “isbotlash” va “rad etish”, “tanqidiy tahlil” kabi tushunchalarni o‘z ichiga oladi. Tanqidiy tafakkur madaniyati amalda qo‘llaniladigan ishonchli dalillarning usullari va usullarini o‘z ichiga oladi. Bularning barchasi shaxsni rivojlantirishga, o‘quvchilar dunyoqarashini shakllantirishga yordam beradi. Judi Bruz va Devid Vud Tanqidiy tafakkurni aks ettiruvchi fikrlash deb bilishadi. Fikrlash o‘z “men” ini anglash, ob’ektiv bo‘lish, o‘z