ДУХОВНОЕ ВОСПИТАНИЕ МОЛОДОГО ПОКОЛЕНИЯ ЧЕРЕЗ ИСКУССТВО БЛАГОТВОРИТЕЛЬНОСТИ

Аннотация

This article highlights the content of education of the young generation through the singing art of bakhshi. The ways of developing the educational process of the young generation by teaching bakhshi singing art are highlighted. Key words: Economy, spirituality, talent, art, epic, education. ДУХОВНОЕ ВОСПИТАНИЕ МОЛОДОГО ПОКОЛЕНИЯ ЧЕРЕЗ ИСКУССТВО БЛАГОТВОРИТЕЛЬНОСТИ Аннотация. В данной статье освещается содержание воспитания молодого поколения через певческое искусство бахши. Отмечены способы развития воспитательного процесса молодого поколения путем обучения певческого искусства бахчи. Ключевые слова: экономика, духовность, ценность, искусство, достон, образование. Республикамизда таълим – тарбия тизимининг кечаётган янгиланиш жараёни давлат сиёсатининг устувор йўналиши сифатида амалга оширилаётгани бевосита ҳукуматимизнинг бу соҳадаги раҳнамолиги, ҳозирги авлодга буюк келажак яратиш йўлидаги ғамхорлигининг намунасидир. Президентимиз таъкидлаганидек: “Агар жамият ҳаётининг танаси иқтисодиёт бўлса, унинг жони ва руҳи маънавиятдир. Биз янги Ўзбекистонни барпо этишга қарор қилган эканмиз, иккита мустаҳкам устунга таянамиз. Биринчиси – бозор тамойилларига асосланган кучли иқтисодиёт. Иккинчиси – аждодларимизнинг бой мероси ва миллий қадриятларга асосланган кучли маънавиятдир”.[1] Қорақалпоғистон Республикаси ва Қашқадарё, Сурхондарё, Самарқанд, Хоразм вилоятлари ҳамда ҳудудларида бахшичилик санъати ривожланган бўлиб, ҳозирги кунда Булунғур, Қўрғон, Шаҳрисабз, Қамай, Чироқчи, Деҳқонобод, Шеробод, Бойсун, Жанубий Тожикистон, Хоразм ҳамда Қорақалпоқ достончилик мактаблари мавжуд. Улар бир - биридан ижро усуллари ва репертуарлари билан фарқланадилар. Жумладан, қорақалпоқ бахшичилик санъати азалдан устоз – шогирд мактаби дастури асосида ривожланган. Халқ бақшичилик санъатининг достон, халқ қўшиқларида инсон тарбияси, одоб – ахлоқи, 7 19 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ хусусан комил инсон муомиласи диққат эътиборда туради. Шуни алоҳида таъкидлаш мумкин халқ ижодининг қайси шакли бўлмасин, унда муайян халқ маънавий дунё қарашларининг у ёки бу жиҳатлари ўз ифодасини топган бўлади. Ҳозирги кунда бахшичилик санъатида халқ қўшиқларини ўргатишга катта аҳамият берилмоқда. Халқ қўшиқлари комил инсонни тарбиялашга катта хисса қўшади. Шунингдек маънавий маданиятга интилиш қорақалпоқ халқининг тарихида ва халқ қўшиқларида катта ахамиятга эга. Сабаби бугунги кун талаби ижтимоий ривожланишни кўп асрлик тарихи давомида ўнинг ўзига хос хислатларидан бири бўлиб келган. “Кадрлар тайёрлаш Миллий дастури” да маънавий – ахлоқий тарбия ва маърифат ишларига алоҳида ўрин берилганлиги бежиз эмас. Унда айтилишича, “Ёш авлодни маънавий – ахлоқий тарбиялашда халқнинг бой миллий маданий – тарихий анъаналарига, урф – одатларига ҳамда умумбашарий қоидаларига асосланган самарали ташкилий, педагогик шакл ва воситалари ишлаб чиқилиб, амалиётга жорий этилади”. Шу боис ёшларда маънавий етукликни шакллантириш, таълим ва тарбиянинг ажралмас қисми бўлиши керак. Ёшлар бугунги илғор фан – техника ютуқларини чуқур ўрганиш билан маънавиятимизнинг негизини ташкил этувчи ўтмиш намоёндалари ал – Хоразмий, А.Р.Беруний, Форобий, Абу Али Ибн Сино, Алишер Навоий, Ажиниёз, Бердақ каби даҳоларнинг ижодини билиши ва улар билан фахрланиши даркордир. Маънавий тарбия баркамол инсон дунёқарашини шакллантиришда муҳим ўрин тутади. Маънавият инсондаги яратувчилик қудратидир, инсондаги шу қудратни уйғотиш ва ҳаракатга келтиришга муваффақ бўлинса, барча улуғвор режаларни амалга ошириш учун имкон вужудга келади. Маънавий маданиятни юксалтириш ёшларни миллий ўзликни янада терангроқ англашга кўмак беради. Миллий ўзликни англаш бу ҳар бир ёш авлод ўз халқининг кўп асрлик бой тарихи, маънавий мероси, қадириятлари, маданияти ва санъатини чуқур билишини тақоза этади. Шунки улар авлоддан – авлодга мерос бўлиб, кишилар маънавий ҳаётига таъсир кўрсатадиган маданий ҳодиса сифатида онгига сингган, қабул қилинган тартиб ва қоидалар мажмуаси ҳисобланади. Ёш авлодга бақшичилик санъатини ўргатиш орқали уларни маънавий тарбиялаш жараёнини ривожлантириш учун асосан: - таълим мазмунида мусиқий меросимизнинг бойлигини устуворлигини, умуминсоний қадриятларни ва миллий мусиқа дурдоналарини ўрганиш тамойилларига асосланиш; - ўқувчиларда мусиқий идрокни шакллантириш; - мусиқанинг назарий ва амалий жиҳатлари билан таништириш; - мусиқа санъатининг имкониятларидан, миллий мусиқа мерослардан тўлақонли фойдаланиш; - дарсни таълим ва тарбиянинг узвийлиги принципи асосида ташкил этиш; - миллий қадриятларга ва урф одатларга садоқат, ҳурмат руҳида тарбиялаш; - қўшиқ ўргатиш жараёнида ўқувчиларни маънавий, эстетик, руҳий, сиёсий ва жисмоний ривожлантиришга йўналтирилса мақсадга мувофиқ бўлади. Натижада уларнинг Ватанга бўлган муҳаббатини янада оширади ва улар ватан равнақи учун қўшаётган ҳиссасини онгли равишта тушуниб олишларига ёрдам беради. Бу албатта муҳим тарбиявий аҳамият касб этади. 7 20 International sci